«Σε επιφυλακή» παραμένει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα μετά τη σημερινή μείωση των επιτοκίων κατά 0,25%. Όπως ανέφερε η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ, η αβεβαιότητα που επικρατεί μετά την επιβολή των δασμών -οι οποίοι κατά μέσο όρο μέχρι στιγμής φθάνουν το 13%- αναγκάζει την ΕΚΤ να βρίσκεται σε επαγρύπνηση για να αντιδράσει εάν αυτό απαιτηθεί, παρόλο που εμμέσως πλην σαφώς άφησε να εννοηθεί ότι βρισκόμαστε κοντά στο κλείσιμο του κύκλου μείωσης των επιτοκίων.
Όπως υπογράμμισε η ίδια ήδη βιώνουμε ένα «αρνητικό σοκ» στη ζήτηση το οποίο θα οδηγήσει σε επιβράδυνση του ρυθμού ανάπτυξης της οικονομίας στην ευρωζώνη, απέφυγε ωστόσο να ποσοτικοποιήει την επίπτωση στο ΑΕΠ. Αντίθετα στο μέτωπο του πληθωρισμού δεν είναι ακόμη σαφής, όπως είπε, η επίπτωση, καθώς οι πίεση που προκαλείται από την άνοδο των τιμών των εισαγόμενων προϊόντων σε ένα βαθμό αντισταθμίζεται από την ανατίμηση του ευρώ.
Όσον αφορά τις επόμενες κινήσεις στο μέτωπο των επιτοκίων αυτές θα εξαρτηθούν από τα στοιχεία και πιο συγκεκριμένα από τις προβλέψεις για την πορεία του πληθωρισμού και του ΑΕΠ, που θα έχει στη διάθεση της η ΕΚΤ τον Ιούνιο.
Πάντως από τη σημερινή ανακοίνωση διαφαίνεται ότι η ΕΚΤ, μετά και τη σημερινή μείωση του επιτοκίου κατά 0,25% στο 2,25%, βρίσκεται πολύ κοντά στο επιθυμητό επίπεδο των επιτοκίων. Άλλωστε για τον λόγο αυτό όπως ανέφερε η ίδια η Κρ. Λαγκάρντ στη σημερινή ανακοίνωση απαλείφθηκε ο χαρακτηρισμός της νομισματικής πολιτικής ως περιοριστικής.
Επίσης το «κατώφλι για το βασικό επιτόκιο» της ΕΚΤ έχει αποσυνδεθεί από το λεγόμενο «ουδέτερο επιτόκιο» (το οποίο είχε προσδιοριστεί μεταξύ 1,175% και 2,25%) το οποίο δεν έχει πλέον νόημα στις παρούσες συνθήκες.
Σε καλό δρόμο η διαδικασία αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού
Η σημερινή απόφαση για τη μείωση του επιτοκίου, η οποία ελήφθη με ομοφωνία, αντανακλά κατά κύριο λόγο την εκτίμηση της EKT ότι η διαδικασία αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού βρίσκεται σε καλό δρόμο. Ο πληθωρισμός συνέχισε να εξελίσσεται όπως ανέμεναν οι εμπειρογνώμονες, με τον γενικό πληθωρισμό και τον πυρήνα του πληθωρισμού να υποχωρούν τον Μάρτιο.
Ο πληθωρισμός των υπηρεσιών μειώθηκε επίσης σημαντικά τους τελευταίους μήνες. Οι περισσότεροι δείκτες του υποκείμενου πληθωρισμού υποδηλώνουν ότι ο πληθωρισμός θα σταθεροποιηθεί γύρω από τον μεσοπρόθεσμο στόχο του Διοικητικού Συμβουλίου για ρυθμό 2% σε διατηρήσιμη βάση. Ο ρυθμός αύξησης των μισθών επιβραδύνεται και τα κέρδη απορροφούν εν μέρει τον αντίκτυπο του ρυθμού αύξησης των μισθών, που εξακολουθεί να είναι υψηλός, στον πληθωρισμό. Η οικονομία της ζώνης του ευρώ έχει αναπτύξει κάποια ανθεκτικότητα σε παγκόσμιες διαταραχές, αλλά οι προοπτικές για την ανάπτυξη έχουν επιδεινωθεί λόγω των αυξανόμενων εμπορικών εντάσεων. Η αύξηση της αβεβαιότητας είναι πιθανόν να μειώσει την εμπιστοσύνη των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων και η δυσμενής και ευμετάβλητη αντίδραση των αγορών στις εμπορικές εντάσεις είναι πιθανόν να οδηγήσει σε αυστηροποίηση των συνθηκών χρηματοδότησης. Αυτοί οι παράγοντες μπορεί να επηρεάσουν περαιτέρω δυσμενώς τις οικονομικές προοπτικές για τη ζώνη του ευρώ.
Αυξημένοι κίνδυνοι στο μέτωπο της ανάπτυξης
Όσον αφορά στο μέτωπο της ανάπτυξης η ΕΚΤ εκτιμά ότι οι κίνδυνοι πλέον έχουν αυξηθεί. Η μεγάλη κλιμάκωση των παγκόσμιων εμπορικών εντάσεων και οι συναφείς αβεβαιότητες πιθανότατα θα μειώσουν την ανάπτυξη της ζώνης του ευρώ μειώνοντας τις εξαγωγές και μπορεί να περιορίσουν τις επενδύσεις και την κατανάλωση. Η επιδείνωση του κλίματος στις χρηματοπιστωτικές αγορές θα μπορούσε επίσης να οδηγήσει σε αυστηρότερους όρους χρηματοδότησης, να οδηγήσει σε «αποφυγή του κινδύνου», καθιστώντας τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά λιγότερο πρόθυμα να επενδύσουν και να καταναλώσουν. Οι γεωπολιτικές εντάσεις, όπως ο αδικαιολόγητος πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας -σύμφωνα με την ΕΚΤ, καθώς και η τραγική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, παραμένουν επίσης σημαντική πηγή αβεβαιότητας. Ταυτόχρονα, η αύξηση των δαπανών για την άμυνα και τις υποδομές θα πρόσθετε στην ανάπτυξη.
Οι αυξανόμενες διαταραχές του παγκόσμιου εμπορίου προσθέτουν μεγαλύτερη αβεβαιότητα στις προοπτικές για τον πληθωρισμό στη ζώνη του ευρώ. Ωστόσο η πτώση των παγκόσμιων τιμών της ενέργειας και η ανατίμηση του ευρώ θα μπορούσαν να αντισταθμίσουν τις όποιες πιέσεις πληθωρισμό. Αντιθέτως η αύξηση των αμυντικών δαπανών θα μπορούσε επίσης να αυξήσει τον πληθωρισμό μεσοπρόθεσμα. Τέλος, τα ακραία καιρικά φαινόμενα και η εξελισσόμενη κλιματική κρίση ευρύτερα, θα μπορούσαν να αυξήσουν τις τιμές των τροφίμων περισσότερο από το αναμενόμενο.
