Πώς ο Ντόναλντ Τραμπ μπορεί να συσπειρώσει την Ευρωπαϊκή Ένωση – Ποιος ο ρόλος της Μελόνι

Η Τζόρτζια Μελόνι, που έχει χαρακτηριστεί από πολλούς, ως η Ευρωπαία… γητευτής του Ντόναλντ Τραμπ, μετέβη στην Ουάσινγκτον με μία ειδική αποστολή, να «μαλακώσει» τον Αμερικανό πρόεδρο ενόψει των διαπραγματεύσεων για τους δασμούς με την ΕΕ.

Ο στόχος της Ιταλίδας πρωθυπουργού είναι από την μία να διατηρήσει τις σχέσεις ΗΠΑ – ΕΕ αρραγείς, και από την άλλη να αναλάβει τον ρόλο του συνδέσμου μεταξύ του Τραμπ και των Ευρωπαίων συμμάχων.

Το εγχείρημα αυτό είναι απαιτητικό – ιδιαίτερα δεδομένης της «ατζέντας» του Ντόναλντ Τραμπ και της κυβέρνησής του.

Είναι ενδεικτικό ότι η αμερικανική οικονομική εφημερίδα Wall Street Journal, επικαλούμενη πηγές, αποκαλύπτει ότι ο Αμερικανός πρόεδρος σχεδιάζει να χρησιμοποιήσει τους δασμούς για να πιέσει στους εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ, προκειμένου να περιορίσουν τις συναλλαγές τους με την Κίνα και να απομονώσει τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου.

Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι σχεδιάζουν να χρησιμοποιήσουν τις διαπραγματεύσεις με περισσότερα από 70 έθνη, μεταξύ των οποίων και τα κράτη μέλη της ΕΕ, για να τους ζητήσουν να μην επιτρέψουν στην Κίνα να στέλνει αγαθά μέσω των χωρών τους και να εμποδίσουν την εγκατάσταση κινεζικών επιχειρήσεων στα εδάφη τους για να αποφύγουν τους αμερικανικούς δασμούς.

Ο Τραμπ ως συσπειρωτής

Την ώρα που η Ευρωπαϊκή Ένωση καλείται να αντιμετωπίσει έναν μεγάλο εμπορικό κίνδυνο, η έκθεση μίας εταιρείας ερευνών παρουσιάζει μία διαφορετική οπτική των συνεπειών των δασμών που έχει επιβάλλει ο Ντόναλντ Τραμπ στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Συγκεκριμένα, η έκθεση αναφέρει πως οι εμπορικές πολιτικές που επιβάλλει ο Αμερικανός πρόεδρος μπορεί να είναι ακριβώς αυτό που χρειάζεται η ΕΕ για να την συσπειρώσει και να την ωθήσει στην σύσταση της ενιαίας αγοράς.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Euronews, ο Μάθιου Σάβαρι, επικεφαλής Ευρωπαίος στρατηγικός αναλυτής της εταιρείας ερευνών, τονίζει:

«Κατά ειρωνικό τρόπο, ο Τραμπ κάνει περισσότερα για να προωθήσει την ευρωπαϊκή ενότητα από οποιονδήποτε μετά τον Σούμαν, τον Μοννέ και τον Αντενάουερ».

Σημειώνεται ότι η έκθεση της BCA καταλήγει στο συμπέρασμα ότι από την μία η ΕΕ δεν θα αποφύγει την ύφεση, αλλά από την άλλη, η συντονισμένη δημοσιονομική στήριξη, η πιθανή χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) και η ανανεωμένη ώθηση που θα λάβει από την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση «θα απαλύνουν το πλήγμα και θα ενισχύσουν τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη».

Οι προκλήσεις

Ακόμη, αναφέρει ότι η ευρωπαϊκή οικονομία μαστίζεται από αβεβαιότητα, εξασθένηση της επιχειρηματικής εμπιστοσύνης και επιδείνωση των κεφαλαιουχικών δαπανών. Οι προκλήσεις αυτές έρχονται σε μια εποχή που η περιοχή ήδη δυσκολεύεται, με το ΑΕΠ να αυξάνεται μόνο κατά ένα μέτριο 0,1% τους τελευταίους τρεις μήνες του 2024.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτίμησε ότι οι δασμοί θα μπορούσαν να εξαλείψουν το 0,2% του ΑΕΠ της ευρωζώνης έως το 2027.

Σε ένα πιο σοβαρό σενάριο, εάν οι δασμοί είναι μόνιμοι ή εάν υπάρχουν συνεχή αντίμετρα, το χτύπημα αυτό υπολογίζεται σε 0,5%-0,6% σε τρία χρόνια.

Οι δασμοί και η ενιαία αγορά

Η έκθεση αναφέρει ότι αν οι Ευρωπαίοι ηγέτες αναμένεται πολύ σύντομα να κάνουν τα απαραίτητα βήματα για να ολοκληρώσουν την ενιαία αγορά, ιδιαίτερα αν αναλογιστούν ότι έτσι θα προστατεύσουν την ευρωπαϊκή οικονομία από εξωτερικούς κλυδωνισμούς και από τους διαρκώς μεταβαλλόμενους δασμούς.

Η ευρωπαϊκή οικονομία είναι κατακερματισμένη και οι διαφορές στους ρυθμιστικούς κανόνες λειτουργούν ως αποτρεπτικοί παράγοντες για την ανταγωνιστικότητα και την ευημερία της Ευρώπης. Η άρση των ρυθμιστικών φραγμών θα μπορούσε να δώσει ώθηση στη ευρωπαϊκή οικονομία.

Σύμφωνα με αναλύσεις του ΔΝΤ, οι μη δασμολογικοί φραγμοί εντός της ΕΕ ισοδυναμούν με δασμούς 44% για τα αγαθά και 110% για τις υπηρεσίες. «Είναι σαν να υπάρχει δασμός 44% μεταξύ της Γερμανίας και της Ιταλίας, για παράδειγμα», δήλωσε ο Σαβαρι, προσθέτοντας ότι «αυτό αρχίζει να έχει πολύ αρνητικό αντίκτυπο στην ανάπτυξη και δημιουργεί χάσμα στην παραγωγικότητα μεταξύ της Ευρώπης και των Ηνωμένων Πολιτειών».

Ποια θέματα εξετάζονται στις διαπραγματεύσεις ΗΠΑ – ΕΕ

Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ και ΕΕ αναμένεται να διαρκέσουν αρκετό καιρό, καθώς οι ΗΠΑ επιθυμούν να συνάψουν συμφωνίες με το Μεξικό και τον Καναδά προτού συνεργαστούν ξανά με την Ευρώπη. Η έκθεση αναφέρει ότι οι συζητήσεις μεταξύ της ΕΕ και των ΗΠΑ θα τεθούν σε πλήρη ισχύ το τρίτο τρίμηνο του 2025.

Οι συνομιλίες δε θα είναι εύκολες, καθώς τα περισσότερα από τα θέματα που θα τεθούν επί τάπητος συνδέονται με μη δασμολογικά εμπόδια. Πολλά από αυτά συνδέονται με εσωτερικούς κανόνες της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου του κανονισμού της ΕΕ για την προστασία των προσωπικών δεδομένων, που ονομάστηκε GDPR, του κοινού κανονισμού για τα κεντρικά αποθετήρια τίτλων (CSDR) και της κοινής γεωργικής πολιτικής.

Αυτό που θα μπορούσε να βοηθήσει τη διαπραγματευτική θέση της ΕΕ είναι ότι οι ΗΠΑ εξάγουν πολύ περισσότερες υπηρεσίες στην ΕΕ από ό,τι η ΕΕ στις ΗΠΑ. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το συνολικό διμερές εμπόριο στον τομέα αυτό ανέρχεται σε 746 δισεκατομμύρια ευρώ το 2023.

Ένα μέτρο που θα μπορούσε να βοηθήσει την ΕΕ να πετύχει μια συμφωνία είναι εάν το μπλοκ προσφερόταν να αγοράζει περισσότερη ενέργεια από τις ΗΠΑ. Ο Savary δήλωσε στο Euronews Business ότι «μια εμπορική συμφωνία θα εξαρτηθεί από το αν η Ευρώπη μαλακώσει μερικούς ονομαστικούς κανόνες, αλλά κυρίως αν αγοράσει πολύ περισσότερη αμερικανική ενέργεια».

Οι ΗΠΑ θέλουν να αυξήσουν την παραγωγή ενέργειας, ενώ η Ευρώπη αναζητά προσιτές εισαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου, καθώς κατασκευάζει μια τεράστια εγκατάσταση επαναεριοποίησης υγροποιημένου φυσικού αερίου στη βόρεια ακτή για να βοηθήσει στην κάλυψη των αναγκών σε όλο το μπλοκ.

Ένα βήμα πριν την ύφεση η Ευρώπη

Η έκθεση της BCA αναφέρει ότι οι δασμοί έχουν επιφέρει εμπορική αβεβαιότητα, με αποτέλεσμα η οικονομία να βιώνει πτώση του επιχειρηματικού κλίματος, μείωση των κερδών και μείωση των κεφαλαιουχικών δαπανών -κάτι που ενδεχομένως θα οδηγήσει την Ευρώπη στην ύφεση στο δεύτερο μισό του 2025.

Σύμφωνα με την παραπάνω έκθεση, μια κίνηση για την τόνωση της οικονομίας της ευρωζώνης θα μπορούσε να είναι η μείωση του επιτοκίου καταθέσεων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) κάτω από το 2%.

Επιπλέον, η έκθεση αναφέρει ότι η ΕΚΤ θα μπορούσε να επαναλάβει το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης (QE), ένα εργαλείο που επιτρέπει στην κεντρική τράπεζα να αγοράζει ομόλογα από εμπορικές τράπεζες, διοχετεύοντας πρόσθετη ρευστότητα στην ευρωπαϊκή οικονομία και ενισχύοντας τις επενδύσεις.

«Η βελτίωση του εμπορίου με την Ινδία, τον Καναδά, τη Λατινική Αμερική και το Ηνωμένο Βασίλειο είναι στο τραπέζι», δήλωσε ο Σαβαρι.