Η Άγκυρα στρέφει το ενδιαφέρον προς την επανένταξή της στο πρόγραμμα για τα F-35, ανέφεραν στο Middle East Eye δύο πηγές που έχουν γνώση επί του θέματος, βάζοντας «φρένο» στη συμφωνία πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων για μαχητικά αεροσκάφη F-16 με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Σύμφωνα με ανακοίνωση που δόθηκε στη δημοσιότητα από την τουρκική προεδρία, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ζήτησε από τον Αμερικανό ομόλογό του, Ντόναλντ Τραμπ, να επανεξετάσει το τουρκικό αίτημα για την αγορά μαχητικών αεροσκαφών F-35 κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής συνομιλίας που είχαν τον Μάρτιο.
Μετά την τηλεφωνική επικοινωνία, οι δύο κυβερνήσεις ξεκίνησαν διαπραγματεύσεις για να επιλύσουν το βασικό εμπόδιο που οδήγησε στον αποκλεισμό της Τουρκίας από το πρόγραμμα το 2019: την απόκτηση από την Άγκυρα των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400.
Επί του παρόντος, οι ΗΠΑ διατηρούν έξι F-35 αποθηκευμένα που κατασκευάστηκαν για την Τουρκία και πληρώθηκαν πλήρως, αλλά παραμένουν από το 2019 σε εκκρεμότητα.
Νωρίτερα αυτό τον μήνα, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν είπε ότι νομικοί εμπειρογνώμονες και από τις δύο πλευρές εξετάζουν βιώσιμες επιλογές που θα μπορούσαν να επιτρέψουν στην κυβέρνηση Τραμπ να άρει τις κυρώσεις που σχετίζονται με τους S-400.
Αυτό θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για ευρύτερες αμυντικές συνεργασίες, συμπεριλαμβανομένης της αγοράς ανταλλακτικών και πυρομαχικών αξίας 20 δισ. δολαρίων, προσθέτει το δημοσίευμα που υπογράφει Τούρκος δημοσιογράφος.
Δεν ακυρώνεται εντελώς η συμφωνία για τα F-16
«Η Τουρκία έβαλε φρένο στη συμφωνία για τα F-16», είπε μια πηγή στο Middle East Eye. «Η προκαταβολή που κατέβαλε η Άγκυρα ενδέχεται να ανακατευθυνθεί προς το πρόγραμμα των F-35, αν η Ουάσινγκτον συμφωνήσει να επανεντάξει την Τουρκία».
Η πηγή πρόσθεσε ότι η Άγκυρα δεν σχεδιάζει να ακυρώσει εντελώς τη συμφωνία για τα F-16, αλλά θέλει να δώσει προτεραιότητα στα F-35. Άλλωστε, ο Τούρκος υπουργός Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ δήλωσε τον Νοέμβριο ότι η Άγκυρα είχε καταβάλει αρχική πληρωμή 1,4 δισ. δολαρίων για τα F-16.
Αν η Τουρκία επανενταχθεί στο πρόγραμμα των F-35, θα μπορούσε άμεσα να παραλάβει τα έξι μαχητικά αεροσκάφη που έχουν ήδη κατασκευαστεί για λογαριασμό της. Ο Υπουργός Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ δήλωσε τον Νοέμβριο, κατά τη διάρκεια κοινοβουλευτικής συνεδρίασης, ότι η Άγκυρα στοχεύει συνολικά στην αγορά 40 F-35 από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ισορροπία δυνάμεων στην ανατολική Μεσόγειο
Η κίνηση αυτή είναι επίσης στρατηγικής σημασίας στο πλαίσιο της ισορροπίας δυνάμεων στην ανατολική Μεσόγειο. Η Ελλάδα πρόκειται να παραλάβει τα πρώτα της F-35 το 2028, ενώ ο γηρασμένος στόλος των F-16 της Τουρκίας συνεχίζει να παρουσιάζει επιχειρησιακές προκλήσεις, προσθέτει το δημοσίευμα.
Η Τουρκία διαθέτει επί του παρόντος πολλές αεροπορικές βάσεις στην ευρύτερη περιοχή, με σχέδια να επεκταθεί περαιτέρω στη Συρία τους επόμενους μήνες.
Ωστόσο, περιφερειακοί παράγοντες – κυρίως το Ισραήλ, αλλά και η Ελλάδα – πιέζουν την Ουάσινγκτον να εμποδίσει την πώληση, σημειώνει το δημοσίευμα.
Το Ισραήλ έχει από καιρό διατηρήσει ένα de facto βέτο στις πωλήσεις όπλων των ΗΠΑ σε χώρες της Μέσης Ανατολής για να διατηρήσει το ποιοτικό στρατιωτικό του πλεονέκτημα.
Η διαμάχη ΗΠΑ-Τουρκίας για τα F-35 χρονολογείται από το 2019, όταν η Άγκυρα αγόρασε πυραυλικά συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας S-400 από τη Ρωσία, με αποτέλεσμα την απομάκρυνση από το πρόγραμμα των F-35. Το 2020, η κυβέρνηση Τραμπ επέβαλε κυρώσεις στην Τουρκία λόγω της εξαγοράς.
