Λίγα περισσότερα λεπτά κίνησης, λιγότερη καθιστική ζωή ή βελτιώσεις στον ύπνο και τη διατροφή, φαίνεται ότι μπορούν να παίξουν σημαντικό ρόλο στη μακροζωία και στη γενικότερη υγεία του πληθυσμού, σύμφωνα με 2 μελέτες που δημοσιεύτηκαν σε επιστημονικά περιοδικά του ομίλου «The Lancet».
Στην πρώτη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «The Lancet» αναλύθηκαν δεδομένα από περισσότερους από 135.000 ενήλικες σε 7 ομάδες στη Νορβηγία, τη Σουηδία και τις ΗΠΑ, καθώς και από τη UK Biobank, με μέση διάρκεια παρακολούθησης τα 8 χρόνια. Οι επιστήμονες μέτρησαν με συσκευές τη σωματική δραστηριότητα και τον χρόνο που πέρασαν καθιστοί οι ενήλικοι, εκτιμώντας πως ένα ποσοστό θανάτων θα μπορούσε να προληφθεί αν αυξάνονταν η έντονη δραστηριότητα. Αποδείχθηκε πως το περπάτημα (ανάλογα τα χιλιόμετρα και την ένταση) μπορούν να συμβάλλουν στη μακροζωία και στη μείωση των θανάτων.
Αναλυτικά, το περπάτημα με μέση ταχύτητα 5 χιλιομέτρων την ώρα για μόλις 5 επιπλέον λεπτά την ημέρα, συνδέεται με μείωση της συνολικής θνησιμότητας κατά 10% για την πλειονότητα των ενηλίκων, οι οποίοι καταγράφουν περίπου 17 λεπτά δραστηριότητας μέτριας έντασης την ημέρα κατά μέσο όρο.
Με αυτόν τον τρόπο μειώνεται η θνησιμότητα κατά περίπου 6% για τους λιγότερο δραστήριους ενήλικες, οι οποίοι κινούνται με μέτρια ένταση κατά μέσο όρο μόλις 2 λεπτά την ημέρα. Η αύξηση της άσκησης κατά επιπλέον 10 λεπτά την ημέρα συσχετίστηκε με μείωση κατά 15% όλων των θανάτων στους περισσότερους ενήλικες και κατά 9% στους λιγότερο δραστήριους ενήλικες.
Η μείωση του καθιστικού χρόνου κατά 30 λεπτά την ημέρα συνδέεται με μείωση της συνολικής θνησιμότητας κατά 7% όταν υιοθετείται από τους ενήλικες που περνούν κατά μέσο όρο περίπου 10 ώρες την ημέρα σε καθιστική στάση.
Οι συγγραφείς των μελετών τονίζουν ότι, όπως σε κάθε μελέτη παρατήρησης, παράγοντες που δεν έχουν μετρηθεί ενδέχεται να επηρεάζουν τα αποτελέσματα και ότι οι συσχετίσεις δεν αποδεικνύουν αιτιότητα. Παρ’ όλα αυτά, τονίζουν πως τα ευρήματα αναδεικνύουν το ευρύ όφελος για τη δημόσια υγεία από ακόμη και πολύ μικρές αλλαγές στη δραστηριότητα και στη μείωση της αδράνειας.
Τα 3 «μυστικά» της μακροζωίας
Στη δεύτερη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «eClinicalMedicine», βρέθηκαν ότι συνδυασμένες αλλαγές στον ύπνο, τη σωματική δραστηριότητα και τη διατροφή θα μπορούσαν να έχουν σημαντικό αντίκτυπο στη συνολική διάρκεια ζωής.
Για παράδειγμα, μόλις 5 επιπλέον λεπτά ύπνου, 2 λεπτά μέτριας έως έντονης σωματικής δραστηριότητας (όπως γρήγορο περπάτημα ή ανέβασμα σκάλας) και μισή επιπλέον μερίδα λαχανικών την ημέρα θα μπορούσαν να προσθέσουν ένα επιπλέον χρόνο ζωής σε άτομα που έχουν υιοθετήσει χειρότερες συνήθειες.
Ο ύπνος, η φυσική δραστηριότητα και η διατροφή αποτελούν βασικούς παράγοντες για τη μακροζωία και τη μείωση του κινδύνου ασθένειας, ωστόσο συνήθως μελετώνται ξεχωριστά. Πρόκειται για την πρώτη μελέτη που εξετάζει τις ελάχιστες συνδυασμένες βελτιώσεις σε αυτούς τους 3 τομείς που μπορούν να οδηγήσουν σε σημαντικά μεγαλύτερη διάρκεια ζωής και περισσότερα χρόνια καλής υγείας.
Η μελέτη ανέλυσε δεδομένα από σχεδόν 60.000 άτομα που περιλαμβάνονται στη βρετανική Biobank από την περίοδο 2006-2010 και παρακολουθήθηκαν κατά μέσο όρο για 8 χρόνια. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν στατιστικό μοντέλο για να εκτιμήσουν τη διάρκεια ζωής και τα έτη καλής υγείας για διαφορετικούς συνδυασμούς συμπεριφορών.
Σε σύγκριση με τα άτομα με τις χειρότερες συνήθειες, ο βέλτιστος συνδυασμός, 7 έως 8 ώρες ύπνου ημερησίως, περισσότερα από 40 λεπτά μέτριας έως έντονης φυσικής δραστηριότητας και υγιεινή διατροφή, συνδέθηκε με περισσότερα από 9 επιπλέον χρόνια ζωής και καλής υγείας.
Οι ερευνητές και σε αυτή την έρευνα διευκρινίζουν πάντως ότι απαιτούνται επιπλέον μελέτες προκειμένου τα αποτελέσματα να μεταφραστούν σε κλινική πρακτική και πολιτικές δημόσιας υγείας.
