Στο 11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Υγείας ξεκαθάρισε σε σημαντικό βαθμό το τοπίο γύρω από την επόμενη μέρα των προληπτικών προγραμμάτων «Προλαμβάνω» στη χώρα μας.
Με το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) να οδεύει προς την ολοκλήρωσή του, η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Υγείας κλήθηκε να απαντήσει στο κρίσιμο ερώτημα της συνέχισης των εθνικών προγραμμάτων, που περιλαμβάνονται στο «Προλαμβάνω».
Έτσι, παράταση -όπως όλα δείχνουν μέχρι στιγμής- θα λάβουν τα εξής προγράμματα: Ο προσυμπτωματικός έλεγχος για τον καρκίνο του μαστού (πρόγραμμα «Φώφη Γεννηματά») και τα δύο προγράμματα για την καταπολέμηση της μάστιγας της παχυσαρκίας, παιδιών και ενηλίκων.
Σε μια ιδιαίτερα σημαντική εξαγγελία, ο Υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, αποκάλυψε μάλιστα από το βήμα του Φόρουμ των Δελφών, την πρόθεση ενσωμάτωσης των γονιδιακών εξετάσεων στον προσυμπτωματικό έλεγχο για τον καρκίνο του μαστού.
«Δεν σας κρύβω ότι έχω σκοπό και ήδη έχω ζητήσει από την Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής να κάνουμε μια ομάδα εργασίας, για να δούμε πως μπορούμε να εντάξουμε και τον γονιδιακό έλεγχο μέσα στις προληπτικές εξετάσεις», δήλωσε χαρακτηριστικά ο κ. Γεωργιάδης, αναφερόμενος ουσιαστικά στις εξετάσεις DNA, που αποδεικνύουν την γονιδιακή προδιάθεση των γυναικών να αναπτύξουν τον συγκεκριμένο καρκίνο.
Ωστόσο, η μετάβαση από τους ευρωπαϊκούς πόρους στον τακτικό προϋπολογισμό, όπως φαίνεται, εξαιρεί τα περισσότερα προγράμματα που «έτρεξαν» στη χώρα μας τα προηγούμενα χρόνια. Όπως παραδέχτηκε ανοιχτά ο Υπουργός Υγείας, αναφερόμενος στα δημοσιονομικά περιθώρια:
«Όλα τα ωραία έχουν κάποτε ένα τέλος. Έτσι και το Ταμείο Ανάκαμψης πλησιάζει προς το τέλος του. Άρα, πρέπει τώρα να προσαρμοστούμε σε μία νέα πραγματικότητα. Ποια πραγματικότητα; Πόσα χρήματα μπορούμε να διαθέσουμε τώρα από τους δικούς μας εθνικούς πόρους και για ποια προγράμματα; Δεν μπορώ να σας το απαντήσω αυτό τώρα, γιατί είναι μία συζήτηση που θέλει αρκετά επιστημονικά δεδομένα για να μπορούμε να αποφασίσουμε. Οι δικοί μας πόροι είναι εξαιρετικά πιο περιορισμένοι από το Ταμείο Ανάκαμψης, άρα δεν μπορούμε να τα συνεχίσουμε όλα».
Οι αριθμοί που «κλείδωσαν» την επιβίωση 3 προγραμμάτων
Η ηγεσία του Υπουργείου κατέστησε σαφές ότι η πρόληψη πρέπει να πάψει να εξαρτάται από παροδικά κονδύλια.
Σε αυτό το πλαίσιο, αποφασίστηκε να «κλειδώσουν» οριστικά τρία προγράμματα μέχρι στιγμής, τα οποία θα συνεχιστούν με εθνικούς πόρους: ο προσυμπτωματικός έλεγχος για τον καρκίνο του μαστού, η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας ενηλίκων και η καταπολέμηση της παιδικής παχυσαρκίας.
Για το μεν πρώτο πρόγραμμα, ο Άδωνις Γεωργιάδης ανέφερε: «Τις ψηφιακές μαστογραφίες για την πρόληψη του καρκίνου του μαστού θα τις συνεχίσουμε σίγουρα, γιατί είχαν τρομακτικά θετικά αποτελέσματα», ανέφερε συγκεκριμένα, τονίζοντας την πρόσθεσή του να επεκταθούν και στους γονιδιακούς ελέγχους.
Παραδέχθηκε δε πώς από τις προληπτικές εξετάσεις που θα μεταφερθούν στον τακτικό προϋπολογισμό, θα υπάρξει σημαντική εξοικονόμηση πόρων, από τη μείωση της νοσηρότητας στο μέλλον, η οποία θα υπερκαλύψειτο κόστος των εξετάσεων σήμερα.
Ωστόσο, αυτή είναι μια αντικειμενική πραγματικότητα που αφορά σε όλα τα προληπτικά προγράμματα.
Η αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη, από την πλευρά της, μιλώντας για τα δύο προγράμματα της καταπολέμησης της παχυσαρκίας σε άλλο πάνελ, ανέφερε επίσης:
«Η πρόληψη στην Ελλάδα δεν είναι πια μια θεωρητική έννοια, είναι πράξη που αποδεικνύεται από τα εκατομμύρια των πολιτών, που ανταποκρίνονται στο κάλεσμά μας», προσθέτοντας ότι το κράτος θα συνεχίσει να επενδύει στην υγεία των πολιτών, πριν αυτοί χρειαστεί να φτάσουν στην πόρτα του νοσοκομείου.
Ο απολογισμός των τριών προγραμμάτων του «Προλαμβάνω»
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Υγείας, ο μέχρι σήμερα απολογισμός των τριών αυτών προγραμμάτων του «Προλαμβάνω», είναι ο εξής:
Καρκίνος του Μαστού: Έχουν ήδη διενεργηθεί περισσότερες από 300.000 ψηφιακές μαστογραφίες. Σε περίπου 30.000 υναίκες υπήρξαν ευρήματα, επιτρέποντας σε πολλές από αυτές να εντοπίσουν τη νόσο σε αρχικό στάδιο και να λάβουν έγκαιρα σωτήρια θεραπεία.
Παιδική Παχυσαρκία: Περισσότερα από 135.000 παιδιά απέκτησαν δωρεάν δυνατότητες άθλησης και διανεμήθηκαν 20 τόνοι φρούτων και λαχανικών σε ευάλωτες οικογένειες. Επιπλέον, πάνω από 1.700 οικογένειες με παιδιά που αντιμετωπίζουν ζητήματα βάρους έλαβαν εξειδικευμένη στήριξη, με το εντυπωσιακό αποτέλεσμα πολλά παιδιά να έχουν ήδη μειώσει τον Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) σε ποσοστό άνω του 80%.
Παχυσαρκία Ενηλίκων: 56.000 ωφελούμενοι συμμετέχουν στο πρόγραμμα, το οποίο προσφέρει δωρεάν διατροφική συμβουλευτική και –υπό αυστηρές προϋποθέσεις συμμόρφωσης– πρόσβαση σε καινοτόμες φαρμακευτικές θεραπείες απώλειας βάρους.
«Οι χώρες του Νότου διεκδικούν σταθερά κονδύλια για την πρόληψη»
Το βήμα του Φόρουμ ανέδειξε, όμως, την ευρύτερη επιστημονική αποδοχή των προγραμμάτων αυτών, αλλά και σημαντικές προεκτάσεις τους.
Η Καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής του ΕΚΠΑ, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, έδωσε την ευρωπαϊκή διάσταση, σημειώνοντας ότι οι χώρες του Νότου διεκδικούν σταθερά κονδύλια για την πρόληψη. Χαρακτήρισε το πρόγραμμα «Προλαμβάνω» ως μια πραγματική «επανάσταση», διότι πέτυχε τον δύσκολο συνδυασμό να εφαρμοστεί σε μαζική κλίμακα, διατηρώντας ωστόσο τον εξατομικευμένο του χαρακτήρα.
Παράλληλα, έκρουσε τον κώδωνα ότι η χρηματοδότηση από μόνη της δεν αρκεί, καθώς απαιτείται διαρκής συστηματικός σχεδιασμός και αξιολόγηση.
Από την πλευρά του, ο Καθηγητής Καρδιολογίας του ΕΚΠΑ (Νοσοκομείο «Αττικόν»), Ιγνάτιος Οικονομίδης, επιβεβαίωσε τη μαζική ανταπόκριση των πολιτών στο πρόγραμμα παχυσαρκίας που «τρέχει» και στο δικό του νοσοκομείο, ενώ έθεσε μια νέα, σημαντική πρόταση: τη δημιουργία ενός αντίστοιχου προγράμματος «Προλαμβάνω» ειδικά για τη διακοπή του καπνίσματος, προκειμένου να θωρακιστεί περαιτέρω η καρδιαγγειακή υγεία του πληθυσμού.
Τι μένει προς το παρόν, εκτός δεσμεύσεων
Ξεκάθαρη δέσμευση, μέχρι αυτή τη στιγμή τουλάχιστον, δεν υπάρχει για τη συνέχιση κομβικών προγραμμάτων προσυμπτωματικού ελέγχου, με δαπάνες του τακτικού προϋπολογισμού.
Συγκεκριμένα, παραμένουν «μετέωρα» μετά τη λήξη του RRF, σημαντικές ασθένειες με δραματική νοσηρότητα στη χώρα μας και τεράστιες επιπτώσεις και στα ασφαλιστικά ταμεία. Αυτές είναι:
- Ο προσυμπτωματικός έλεγχος για τα καρδιαγγειακά νοσήματα
- Το πρόγραμμα πρόληψης για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας
- Το πρόγραμμα πρόληψης για τον καρκίνο του παχέος εντέρου
- Το πρόγραμμα πρόληψης για τον καρκίνο του πνεύμονα
Η απουσία οριστικής δέσμευσης για αυτά τα προγράμματα δημιουργεί ένα σοβαρό κενό στη δημόσια υγεία.
Η ίδια η αναπληρώτρια Υπουργός,κα. Αγαπηδάκη, παραδέχθηκε χαρακτηριστικά πώς για τον καρδιαγγειακό έλεγχο, η χώρα έχει «κλειδώσει» στατιστικά περίπου 200.000 εγκεφαλικά και εμφράγματα, αποκαλύπτοντας όμως ότι «αν δεν υπήρχε το πρόγραμμα «Προλαμβάνω» για τα καρδιαγγειακά, θα είχαμε τουλάχιστον 60.000 επιπλέον περιστατικά».
Νοσήματα με βαριά νοσηρότητα και τεράστιες επιπτώσεις στη δημόσια υγεία και τα ταμεία
Χαρακτηριστικά αξίζει να αναφέρουμε πώς, τα καρδιαγγειακά νοσήματα αποτελούν σταθερά την πρώτη αιτία θανάτου στη χώρα μας.
Αντίστοιχα, ο καρκίνος του παχέος εντέρου και του τραχήλου της μήτρας είναι νοσήματα με εξαιρετικά υψηλά ποσοστά πλήρους ίασης εφόσον ανιχνευθούν σε προκαρκινικό ή αρχικό στάδιο (μέσω κολονοσκόπησης/self-test και τεστ Παπ/HPV DNA αντίστοιχα).
Η πιθανή διακοπή της δωρεάν, οργανωμένης παροχής τους κινδυνεύει να επαναφέρει το παλαιό μοντέλο, όπου η έγκαιρη διάγνωση αποτελούσε προνόμιο όσων διέθεταν την οικονομική δυνατότητα ή την ατομική πρωτοβουλία να εξεταστούν ιδιωτικά.
Ενώ και η πρόληψη τους αντίστοιχα δεν σώζει απλώς ζωές σήμερα, αλλά αποτρέπει παράλληλα μια τεράστια, δυσβάσταχτη οικονομική αιμορραγία για τα νοσοκομεία του ΕΣΥ και τα ταμεία (νοσηλείες ΜΕΘ, αποκατάσταση, αναπηρικές συντάξεις).
πηγή: iatropedia.gr
