Δύο μήνες αργότερα, οι μάχες έχουν ανασταλεί, όμως ένα οριστικό τέλος στον πόλεμο δεν διαφαίνεται. Η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να στερείται σαφών στρατηγικών κερδών, ενώ μια σύγκρουση που αρχικά παρουσιαζόταν ως περιορισμένη εξελίσσεται σε ένα διευρυνόμενο τέλμα που εμπλέκει μεγάλο μέρος του κόσμου με ελάχιστους, αν όχι κανέναν, να βγαίνουν κερδισμένοι.
«Δεν υπάρχουν πραγματικοί νικητές από τον πόλεμο, αλλά υπάρχουν ορισμένες χώρες που είναι συγκριτικά καλύτερα τοποθετημένες για να διαχειριστούν τις επιπτώσεις του», δήλωσε στο CNNi η Μέλανι Σίσον, ανώτερη ερευνήτρια στο Brookings Institute.
Οι χαμένοι
Ο ιρανικός λαός: Σε κάθε σύγκρουση, ο απλός κόσμος είναι αυτός που έχει να χάσει τα περισσότερα και αυτό ισχύει ιδιαίτερα στο Ιράν.
Οι Ιρανοί βρίσκονται στο στόχαστρο τόσο εξωτερικών όσο και εσωτερικών πιέσεων. Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν πλήξει χιλιάδες στόχους στο Ιράν – συμπεριλαμβανομένων επιθέσεων σε πολιτικές υποδομές – προκαλώντας τον θάνατο περισσότερων από 3.600 ανθρώπων, εκ των οποίων πάνω από 1.700 άμαχοι, σύμφωνα με την οργάνωση Human Rights Activists in Iran. Ο Τραμπ έχει φτάσει στο σημείο να απειλήσει με καταστροφή «ολόκληρου του πολιτισμού» του Ιράν εάν η ηγεσία του δεν υποκύψει στις απαιτήσεις του.
Ταυτόχρονα, το ιρανικό καθεστώς έχει εντείνει τη σκληρή καταστολή κάθε διαφωνίας. Η νέα ηγεσία υπό τον Ανώτατο Ηγέτη Μοτζτάμπα Χαμενεΐ εμφανίζεται ακόμη πιο αυστηρή, επιδιώκοντας να στείλει μήνυμα αποτροπής σε κάθε αντίθετη φωνή.
Σύμφωνα με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, περισσότεροι από 600 άνθρωποι έχουν εκτελεστεί από την αρχή του έτους, μετά και τις χιλιάδες απώλειες στις διαδηλώσεις του Δεκεμβρίου και του Ιανουαρίου. Παράλληλα, η χώρα βρίσκεται υπό κυβερνητικό μπλακ άουτ στο διαδίκτυο για πάνω από οκτώ εβδομάδες.
Η οικονομία έχει επίσης υποστεί ισχυρό πλήγμα, οδηγώντας σε απώλειες θέσεων εργασίας και αύξηση της φτώχειας.
Ο λιβανέζικος λαός: Ο λαός του Λιβάνου βρίσκεται εγκλωβισμένος για δεκαετίες στη σύγκρουση μεταξύ της Χεζμπολάχ – οργάνωσης που υποστηρίζεται από το Ιράν – και του Ισραήλ.
Μια εύθραυστη εκεχειρία ίσχυε μέχρι τον Φεβρουάριο, όταν, μετά τη δολοφονία του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ από το Ισραήλ, η Χεζμπολάχ ξεκίνησε επιθέσεις κατά του Ισραήλ.
Το Ισραήλ απάντησε με εκτεταμένες αεροπορικές επιδρομές και βαθύτερη χερσαία εισβολή, με στόχο την εξουδετέρωση της Χεζμπολάχ. Από τις 2 Μαρτίου, περισσότεροι από 2.500 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί από ισραηλινά πλήγματα στον Λίβανο, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας της χώρας.
Ανάλυση του CNNi με δορυφορικές εικόνες δείχνει ότι το Ισραήλ εφαρμόζει στον Λίβανο τακτικές παρόμοιες με αυτές στη Γάζα, ισοπεδώνοντας ολόκληρα χωριά. Περίπου 600.000 εκτοπισμένοι στο νότιο Λίβανο δεν θα μπορέσουν να επιστρέψουν στα σπίτια τους έως ότου η Χεζμπολάχ πάψει να απειλεί το βόρειο Ισραήλ.
Οι χώρες του Κόλπου: Τα κράτη του Κόλπου επηρεάζονται βαθιά από έναν πόλεμο που δεν επιδίωξαν.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν δεχθεί τις περισσότερες επιθέσεις από ιρανικούς πυραύλους και drones, ακόμη και σε σύγκριση με το Ισραήλ. Αν και τα περισσότερα έχουν αναχαιτιστεί, η ζημιά στην εικόνα τους ως επιχειρηματικού και τουριστικού κόμβου είναι σημαντική.
Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν έχει πλήξει σοβαρά το Ιράκ, το Κατάρ και το Κουβέιτ, που εξαρτώνται από τη θαλάσσια αυτή οδό για τις εξαγωγές τους.
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο έχει ήδη μειώσει τις προβλέψεις ανάπτυξης και εκτιμά ότι οι οικονομίες αυτών των χωρών θα συρρικνωθούν φέτος.
Οι Αμερικανοί πολίτες: Ο πόλεμος έχει επιβαρύνει σημαντικά τους Αμερικανούς καταναλωτές. Οι τιμές των καυσίμων και των αεροπορικών εισιτηρίων αυξάνονται, ενώ επιχειρήσεις επιβάλλουν επιπλέον χρεώσεις λόγω καυσίμων.
Ο πληθωρισμός έφτασε το 3,3% τον Μάρτιο από 2,4% τον Φεβρουάριο, ενώ η καταναλωτική εμπιστοσύνη υποχωρεί.
«Η κατάσταση για τις ΗΠΑ δεν είναι καλή», δήλωσε η Sisson στο CNNi, επισημαίνοντας την εξάρτηση της οικονομίας από το πετρέλαιο και την ανεπαρκή επένδυση στις ανανεώσιμες πηγές.
Η παγκόσμια οικονομία: Οι επιπτώσεις είναι ήδη αισθητές διεθνώς. Στην Ασία, οι οικονομίες πλήττονται από την εξάρτηση σε εισαγωγές ενέργειας, στη Λατινική Αμερική αυξάνονται οι τιμές τροφίμων και ενέργειας, ενώ στην Αφρική εντείνεται η οικονομική πίεση.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προειδοποιεί για «μεγάλο σοκ». Το ΔΝΤ αναθεώρησε τον παγκόσμιο πληθωρισμό στο 4,4% από 3,8% και την ανάπτυξη στο 3,1% από 3,3%.
Οι φτωχότερες χώρες αναμένεται να πληγούν περισσότερο, λόγω της αύξησης των τιμών λιπασμάτων και τροφίμων.
Πολύ νωρίς για συμπεράσματα
Ντόναλντ Τραμπ: Ο Τραμπ ανέλαβε ένα μεγάλο ρίσκο, χωρίς ακόμη να έχει αποδώσει. Οι στόχοι για περιορισμό του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος ή αλλαγή καθεστώτος δεν έχουν επιτευχθεί.
Η δημοτικότητά του υποχωρεί, με μέσο όρο αποδοχής στο 37% σύμφωνα με δημοσκοπήσεις.
Ωστόσο, ενδέχεται να αναδειχθεί νικητής εάν το Ιράν υποκύψει στις αμερικανικές απαιτήσεις, κάτι που δεν φαίνεται πιθανό άμεσα.
Ισραήλ και Μπενιαμίν Νετανιάχου: Ο Νετανιάχου πέτυχε αρχικά να πείσει τις ΗΠΑ για κοινή επίθεση κατά του Ιράν, κάτι που θεωρείται στρατηγική επιτυχία.
Η καταστροφή σημαντικού μέρους των ιρανικών στρατιωτικών δυνατοτήτων μπορεί να τον ενισχύσει πολιτικά, ενόψει εκλογών.
Ωστόσο, δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι, παρά τη στήριξη στον πόλεμο, οι Ισραηλινοί δεν θεωρούν ότι υπάρχει νίκη. Παράλληλα, η διεθνής εικόνα της χώρας έχει επιδεινωθεί.
Το ιρανικό καθεστώς: Παρά τις απώλειες στην ηγεσία, το καθεστώς παραμένει όρθιο και εμφανίζεται πιο σκληρό.
Έχει επίσης ενισχύσει τη διαπραγματευτική του θέση, αποδεικνύοντας ότι μπορεί να επηρεάσει την παγκόσμια οικονομία μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Ουκρανία: Βραχυπρόθεσμα, η Ουκρανία ζημιώνεται, καθώς καθυστερούν κρίσιμες παραδόσεις όπλων και μειώνεται η διεθνής προσοχή.
Ωστόσο, αναδεικνύονται νέες ευκαιρίες, ιδίως στον τομέα των drones και στις σχέσεις με χώρες του Κόλπου.
Οι προσωρινά κερδισμένοι
Η Κίνα φαίνεται να αντέχει την ενεργειακή κρίση χάρη σε αποθέματα και διαφοροποίηση πηγών.
Παράλληλα, ενισχύει τη διεθνή της εικόνα ως υπέρμαχος της σταθερότητας, ενώ επωφελείται στρατηγικά από τη μετατόπιση της αμερικανικής προσοχής.
Οι μεγάλες πετρελαϊκές καταγράφουν υψηλά κέρδη λόγω των αυξημένων τιμών, με εκτιμήσεις για συνολικά 94 δισ. δολάρια φέτος.
Ωστόσο, αυξάνονται οι πιέσεις για φορολόγηση των υπερκερδών.
Η Ρωσία επωφελείται από τις υψηλές τιμές ενέργειας, με σημαντική αύξηση εσόδων.
Ωστόσο, αντιμετωπίζει περιορισμούς λόγω επιθέσεων της Ουκρανίας σε ενεργειακές υποδομές και γεωπολιτικές προκλήσεις.
Η κρίση ενισχύει τη στροφή προς καθαρές μορφές ενέργειας, αν και αυξάνονται τα κόστη λόγω διαταραχών στις εφοδιαστικές αλυσίδες.
Οι αμυντικές δαπάνες αυξάνονται διεθνώς, ωστόσο η μακροπρόθεσμη προοπτική παραμένει αβέβαιη λόγω πολιτικών και οικονομικών πιέσεων.
