Τα βίντεο και οι εικόνες με λαχταριστά γλυκά, πίτσες, μπέργκερ ή πατατάκια στα social media δεν οδηγούν απαραίτητα σε μεγαλύτερη κατανάλωση ανθυγιεινών τροφών. Αντίθετα, για ορισμένους ανθρώπους που προσπαθούν να ελέγξουν τη διατροφή τους, μπορεί να λειτουργούν ως ένα είδος υποκατάστατου της πραγματικής κατανάλωσης.
Αυτό υποστηρίζει νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Computers in Human Behavior και πραγματοποιήθηκε από ερευνητές του Πανεπιστημίου του Μπρίστολ στο Ηνωμένο Βασίλειο, σε συνεργασία με τη Σχολή Διοίκησης στο Πανεπιστήμιο του Μπάφαλο στις ΗΠΑ. Τα ευρήματα αμφισβητούν την κοινή αντίληψη ότι η έκθεση σε εικόνες «πειρασμών» αυξάνει αυτόματα την πιθανότητα να ενδώσει κανείς στο φαγητό.
Η επικεφαλής της μελέτης, δρ Έστερ Κανγκ, λέκτορας Μάρκετινγκ στο Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ, εξήγησε ότι τα ευρήματα μπορεί να μοιάζουν αντιφατικά, ωστόσο δείχνουν πως οι άνθρωποι – ιδίως όσοι προσπαθούν να ελέγξουν τη διατροφή τους – μπορούν να χρησιμοποιούν το οπτικό περιεχόμενο με φαγητό ως εργαλείο αυτορρύθμισης. «Η ενασχόληση με εικόνες φαγητού μπορεί να βοηθήσει στην ικανοποίηση των επιθυμιών χωρίς πραγματική κατανάλωση», σημείωσε.
Πειράματα με «πειρασμούς»
Οι ερευνητές πραγματοποίησαν τρία πειράματα με συνολικά 840 συμμετέχοντες ηλικίας 19 έως 77 ετών, συνδυάζοντας δύο διαδικτυακές έρευνες και μία ελεγχόμενη εργαστηριακή μελέτη, αναφέρει το Phys.org. Σε ένα από τα πειράματα, οι συμμετέχοντες παρακολούθησαν σύντομα βίντεο στα social media με σοκολατένια επιδόρπια, τόσο υψηλής όσο και χαμηλής θερμιδικής αξίας.
Όσοι έκαναν δίαιτα αφιέρωσαν 30% περισσότερο χρόνο στο πιο «αμαρτωλό» επιδόρπιο σε σύγκριση με όσους δεν ακολουθούσαν δίαιτα. Ωστόσο, όταν στη συνέχεια τους προσφέρθηκαν αληθινές σοκολάτες σε μπολ, κατανάλωσαν σημαντικά λιγότερες από τους μη διαιτώμενους. Σύμφωνα με τους ερευνητές, αυτό δείχνει ότι η προηγούμενη οπτική έκθεση μπορεί να είχε μειώσει την επιθυμία τους να ενδώσουν.
Η Δρ. Έστερ Κανγκ, επικεφαλής της μελέτης από το Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ
University of Bristol
Σε άλλο πείραμα, οι συμμετέχοντες εκτέθηκαν σε σύντομα βίντεο με ανθυγιεινά τρόφιμα, όπως πίτσα, μπέργκερ και πατατάκια, αλλά και σε περιεχόμενο με πιο υγιεινές επιλογές, όπως σαλάτες, γιαούρτι και smoothies. Και σε αυτή την περίπτωση, όσοι έκαναν δίαιτα ήταν πολύ πιθανότερο να κοιτάξουν τις εικόνες των ανθυγιεινών τροφών και αφιέρωσαν κατά μέσο όρο περίπου 50% περισσότερο χρόνο σε αυτό το περιεχόμενο.
Οι ερευνητές αναφέρονται στο φαινόμενο ως «διατροπικός κορεσμός» (cross-modal satiation): οι άνθρωποι μπορούν να ικανοποιούν εν μέρει την επιθυμία για φαγητό μέσω της οπτικής «κατανάλωσης», αντί της πραγματικής.
Αυτό, σύμφωνα με τον συν-συγγραφέα της μελέτης δρ Αρούν Λακσμάναν, «βοηθά να εξηγηθεί γιατί η έκθεση σε περιεχόμενο σχετικό με τα τρόφιμα στα social media δεν μεταφράζεται πάντα σε αυξημένη κατανάλωση».
Οι ερευνητές δεν υποστηρίζουν ότι οι εικόνες μπορούν να αντικαταστήσουν πλήρως την επιθυμία για σοκολάτα ή άλλα λιπαρά και γλυκά τρόφιμα. Ωστόσο, εκτιμούν ότι το δωρεάν διαδικτυακό περιεχόμενο με φαγητό μπορεί ενδεχομένως να βοηθήσει όσους προσπαθούν να περιορίσουν τις θερμίδες και να αποφύγουν την υπερκατανάλωση.
