Έντονες αντιδράσεις από την πλευρά του φιλοευρωπαϊκού κυβερνητικού συνασπισμού έχει προκαλέσει η πρωτοβουλία για τη διοργάνωση δημοψηφίσματος στην Πολωνία, με αντικείμενο την κλιματική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που ανακοίνωσε ότι θα αναλάβει ο πρόεδρος της χώρας Κάρολ Ναβρότσκι, γνωστός για την αντίθεσή του στην Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία.
«Η Πράσινη Συμφωνία και το σύστημα ανταλλαγής ποσοστώσεων εκπομπών (άνθρακα) σημαίνουν αυξημένες τιμές ενέργειας, υποχώρηση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας και κατάρρευση της αγροτικής παραγωγής», υποστήριξε ο Ναβρότσκι στο διάγγελμά του που αναρτήθηκε στην πλατφόρμα Χ.
Στο δημοψήφισμα, που ελπίζει ότι θα γίνει τον Σεπτέμβριο, ο πρόεδρος θέλει να ρωτήσει τους Πολωνούς αν τάσσονται «υπέρ της εφαρμογής μιας κλιματικής πολιτικής που προκάλεσε αύξηση του κόστους διαβίωσης των πολιτών, των τιμών της ενέργειας καθώς και του κόστους των οικονομικών και αγροτικών δραστηριοτήτων».
Η απόρριψη της Πράσινης Συμφωνίας, η μείωση της τιμής της ενέργειας και η στήριξη της ντόπιας παραγωγής άνθρακα περιλαμβάνονταν στο προεκλογικό πρόγραμμα του Ναβρότσκι πριν από τις εκλογές του 2025.
Παρά την αύξηση της παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές, η Πολωνία εξαρτάται ακόμη σε μεγάλο βαθμό από τον άνθρακα που το 2025 αποτελούσε το 52,6% του ενεργειακού μίγματος, σύμφωνα με την ερευνητική ομάδα «Φόρουμ Ενέργειας».
Η φιλοευρωπαϊκή κυβέρνηση του πρωθυπουργού Ντόναλντ Τουσκ ξεκίνησε από τον Δεκέμβριο του 2023, όταν ανέλαβε την εξουσία, σημαντικές μεταρρυθμίσεις για να επιταχύνει τη μετάβαση στις ανανεώσιμες πηγές και την πυρηνική ενέργεια και σχεδιάζει την κατασκευή δύο μεγάλων ηλεκτροπαραγωγικών μονάδων.
Το Σύνταγμα επιτρέπει στον πρόεδρο να προκηρύξει δημοψήφισμα, το οποίο όμως πρέπει να επικυρωθεί από τη Γερουσία, όπου ο κυβερνητικός συνασπισμός διαθέτει την πλειοψηφία.
«Η ξηρασία και η εξάρτησή μας από τον άνθρακα και το πετρέλαιο αύξησαν τις τιμές των τροφίμων και του ηλεκτρικού. Όχι η ΕΕ. Αυτή η πρόταση θα καταλήξει εκεί που είναι η θέση της: στα σκουπίδα», απάντησε μέσω της πλατφόρμας Χ η γερουσιάστρια της Αριστεράς Μαγκνταλένα Μπιέτζατ.
