Πέρα από την διατροφή, την άσκηση και το άγχος, ο ύπνος ολοένα αποδεικνύει πως παίζει καταλυτικό ρόλο στην ταχύτερη γήρανση. Νέες μελέτες δείχνουν μάλιστα πως στην περίπτωση που κάποιος κοιμάται λιγότερο από 6 ώρες ή περισσότερο από 8 ώρες, έχει περισσότερες πιθανότητες για ταχύτερη γήρανση σε σχέση με κάποιον που τηρεί το «θαυματουργό» 8ωρο.
Οι πολλές ή λίγες ώρες ύπνου μπορούν να επιταχύνουν τη γήρανση σε εγκέφαλο, καρδιά, πνεύμονες και ανοσοποιητικό σύστημα ενώ σχετίζονται και με ένα ευρύ φάσμα ασθενειών.
Η ερευνητική ομάδα με επικεφαλής το Κολέγιο Ιατρών και Χειρουργών στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια, δημιούργησε ψηφιακά βιολογικά ΑΙ ρολόγια για συγκεκριμένα όργανα του σώματος, για να εντοπίσουν κατά πόσο ένα άτομο γερνάει γρηγορότερα ή λιγότερο σε σχέση με τη ηλικία του.
Για την έρευνα χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα από περίπου μισό εκατομμύριο συμμετέχοντες της βρετανικής βάσης «UK Biobank» ενώ εξετάστηκαν τα βιολογικά «αποτυπώματα» της γήρανσης σε κάθε όργανο.
Στη συνέχεια αξιολογήθηκε η σχέση μεταξύ της διάρκειας ύπνου του κάθε συμμετέχοντα, όπως την ανέφερε ο ίδιος στην Biobank, και της βιολογικής τους ηλικίας, όπως καταγράφηκε από 23 ρολόγια γήρανσης σε 17 όργανα.
Έτσι οι ερευνητές έφτασαν στο συμπέρασμα πως ο ύπνος κάτω των 6 ωρών ή άνω των 8 ωρών σχετίζεται με ταχύτερη γήρανση.
Η μικρότερη γήρανση παρατηρήθηκε σε άτομα που ανέφεραν μεταξύ 6,4 και 7,8 ωρών ύπνου την ημέρα. Οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι αυτό δεν σημαίνει ότι η διάρκεια ύπνου από μόνη της προκαλεί άμεσα επιτάχυνση ή επιβράδυνση της γήρανσης των οργάνων, αλλά δείχνει ότι τόσο ο ανεπαρκής όσο και ο υπερβολικός ύπνος μπορεί να είναι δείκτες χειρότερης υγείας σε όλο το σώμα.
Οι παθήσεις που συνδέονται με τον ύπνο
Η σχέση μεταξύ ύπνου και ασθενειών υποδηλώνει την ύπαρξη μιας σύνδεσης μεταξύ του εγκεφάλου και του σώματος, που εκτείνεται πέρα από την απλή επίδραση στον ίδιο τον εγκέφαλο. Ο λίγος ύπνος συνδέθηκε σημαντικά με επεισόδια κατάθλιψης και αγχώδεις διαταραχές, όπως έχει αποδειχθεί και σε προηγούμενες μελέτες.
Επίσης συνδέθηκε και με παχυσαρκία, διαβήτη τύπου 2, υπέρταση, ισχαιμική καρδιοπάθεια και καρδιακές αρρυθμίες. Παράλληλα, τόσο ο λίγος όσο και ο υπερβολικός ύπνος συσχετίστηκαν με χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, άσθμα και διάφορες πεπτικές διαταραχές, όπως γαστρίτιδα και γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση.
Πέρα από την πρόβλεψη ασθενειών, τα εξειδικευμένα «ρολόγια γήρανσης» αποδείχθηκαν χρήσιμα και για τη διερεύνηση της σχέσης του ύπνου με συγκεκριμένες παθήσεις, όπως η κατάθλιψη στην τρίτη ηλικία.
Αν και η μελέτη δεν μπορούσε να αποδείξει αν η διάρκεια ύπνου προκαλεί κατάθλιψη ή αν η κατάθλιψη επηρεάζει τον ύπνο, οι ερευνητές πραγματοποίησαν ειδική στατιστική ανάλυση και διαπίστωσαν ότι ο λίγος ύπνος ενδέχεται να επηρεάζει άμεσα το φορτίο της νόσου, ενώ ο υπερβολικός ύπνος φαίνεται να επηρεάζει την κατάθλιψη μέσω μηχανισμών που συνδέονται με τη γήρανση του εγκεφάλου και του λιπώδους ιστού.
Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι η μελέτη υποδηλώνει πως μπορεί να υπάρχουν διαφορετικοί βιολογικοί μηχανισμοί ανάμεσα στους ανθρώπους που κοιμούνται λίγο και σε εκείνους που κοιμούνται πολύ, που οδηγούν στο ίδιο αποτέλεσμα, την κατάθλιψη στην τρίτη ηλικία.
