Η ομφαλοκήλη, δηλαδή η κήλη στον ομφαλό ή περιμετρικά από αυτόν, αποτελεί μία εξαιρετικά συχνή κήλη του κοιλιακού τοιχώματος, με τα νεότερα επιστημονικά δεδομένα να αποδεικνύουν πως μπορεί να εμφανισθεί έως και στο 35 – 50% των ενηλίκων, κάποια στιγμή κατά τη διάρκεια της ζωής τους.
Ποια είναι τα αίτια της ομφαλοκήλης;
Ο υποκείμενος μηχανισμός σχηματισμού της ομφαλοκήλης είναι η προοδευτική εξασθένηση της ισχύος του κοιλιακού τοιχώματος στο σημείο του ομφαλού ή γύρω από αυτόν. Η εξασθένηση αυτή μπορεί να προκληθεί από πολλαπλά αίτια, κοινός παρονομαστής των οποίων είναι η χρόνια αύξηση της πίεσης στο εσωτερικό της κοιλιάς (ενδοκοιλιακή πίεση), η οποία τείνει να εξωθήσει τα ενδοκοιλιακά σπλάγχνα προς τα έξω.
Μεταξύ, λοιπόν, των παραγόντων που προκαλούν τη χρόνια αύξηση της ενδοκοιλιακής πίεσης συγκαταλέγονται:
- η παχυσαρκία
- ο χρόνιος βήχας
- η δυσκοιλιότητα
- η συχνή άρση βάρους και η χειρωνακτική εργασία
- η εγκυμοσύνη
Πώς θα αντιληφθούμε την ύπαρξη της ομφαλοκήλης;
Η ύπαρξη της ομφαλοκήλης γίνεται αντιληπτή συνήθως από τους ίδιους τους ασθενείς, οι οποίοι παρατηρούν την απώλεια του χαρακτηριστικού σχήματος του ομφαλού, η οποία με την πάροδο του χρόνου καταλήγει στην εμφάνιση μίας διόγκωσης στο πάσχον σημείο ή πέριξ αυτού.
Χαρακτηριστικά, το εξόγκωμα στην περιοχή του ομφαλού επιδεινώνεται με τον βήχα, την άρση κάποιου βάρους και το πέρασμα της ημέρας, ενώ είναι βελτιωμένο ύστερα από την νυκτερινή κατάκλιση.
Ταυτόχρονα, η ομφαλοκήλη θα προκαλέσει και ένα αίσθημα δυσφορίας ή πόνου στο πάσχον σημείο, το οποίο θα οδηγήσει τους ασθενείς στον ιατρό.
Πώς πραγματοποιείται η ορθή διάγνωση;
Η ορθή διάγνωση της ομφαλοκήλης είναι κυρίως κλινική και ως εκ τούτου τίθεται με την κλινική εξέταση των ασθενών τόσο σε κατακεκλιμμένη όσο και σε όρθια θέση, κατά την οποία ο χειρουργός θα ζητήσει από τους ασθενείς να βήξουν, ώστε να διαπιστώσει τη διόγκωση που τους θορύβησε.
Τη διάγνωση, ωστόσο, της ομφαλοκήλης θα πρέπει πάντοτε να συνοδεύει η ανίχνευση ενδεχόμενων επιπλοκών της, όπως και ο καθορισμός του μεγέθους του χάσματος των κοιλιακών τοιχωμάτων στο πάσχον σημείο, το οποίο συνιστά τον αυχένα της ομφαλοκήλης. Ο καθορισμός του μεγέθους του αυχένα της ομφαλοκήλης είναι εξαιρετικά σημαντικός, καθώς θα καθορίσει την ενδεδειγμένη θεραπευτική προσέγγιση, και γίνεται να πραγματοποιηθεί με την αξονική τομογραφία.
Ποιους κινδύνους διατρέχουν οι ασθενείς με ομφαλοκήλη;
Όλοι ανεξαιρέτως οι ασθενείς με ομφαλοκήλη αντιμετωπίζουν δύο συγκεκριμένους κινδύνους, οι οποίοι απορρέουν από τον στενό αυχένα της ομφαλοκήλης.
Ο πρώτος κίνδυνος συνίσταται στην αδυναμία ανάταξης (επιστροφής) των περιεχόμενων εντός της ομφαλοκήλης σπλάγχνων εντός της κοιλίας, κατάσταση που απαιτεί άμεση χειρουργική εκτίμηση και αντιμετώπιση.
Ο δεύτερος και σημαντικότερος, ωστόσο, κίνδυνος κάθε ομφαλοκήλης δεν είναι άλλος από την περίσφιξη, τη διακοπή δηλαδή της αιμάτωσης των σπλάγχνων εντός της ομφαλοκήλης. Στην περίπτωση αυτή, οι ασθενείς νιώθουν εντονότατο πόνο και θα πρέπει επειγόντως να αναζητήσουν χειρουργική εκτίμηση και θεραπεία, καθώς ο κίνδυνος νέκρωσης των περιεχόμενων σπλάγχνων είναι εξαιρετικά σημαντικός.
Ποια είναι η σύγχρονη θεραπεία της ομφαλοκήλης;
Αναλογιζόμενοι πως η ομφαλοκήλη αφορά σε ένα ανατομικό έλλειμμα των κοιλιακών τοιχωμάτων, εύλογα η θεραπεία της ομφαλοκήλης συνίσταται στη χειρουργική αντιμετώπισή της.
Σαφέστατα υφίστανται διάφορες χειρουργικές προσεγγίσεις για την αποκατάσταση της ομφαλοκήλης, με την επιλογή της ιδανικής μεθόδου να εξαρτάται από το μέγεθος του χάσματος στο κοιλιακό τοίχωμα, όπως και τη χειρουργική μέθοδο προσπέλασης για την αποκατάστασή της, με τις προσπελάσεις να περιλαμβάνουν την παραδοσιακή ανοικτή και τις νεότερες ελάχιστα επεμβατικές μεθόδους (λαπαροσκοπική αποκατάσταση).
Όπως μας εξηγεί ο Γενικός Χειρουργός Δρ. Κωνσταντίνος Αποστόλου, ανεξάρτητα από την επιλεχθείσα χειρουργική προσπέλαση, η τοποθέτηση πλέγματος για την ενίσχυση του κοιλιακού τοιχώματος στο πάσχον σημείο είναι καθιερωμένη και επιβεβλημένη, ελαχιστοποιώντας τον κίνδυνο υποτροπής της ομφαλοκήλης.
Στη σύγχρονη, λοιπόν, εποχή μας, η αποκατάσταση της ομφαλοκήλης πραγματοποιείται πλέον με την εφαρμογή των ελάχιστα επεμβατικών μεθόδων, με κυρίαρχη τη λαπαροσκοπική αποκατάσταση της ομφαλοκήλης. Η προσέγγιση αυτή προσφέρει πολλαπλά πλεονεκτήματα έναντι της παραδοσιακής ανοικτής αποκατάστασης, με κυριότερα την άμεση κινητοποίηση των ασθενών, την απουσία μετεγχειρητικού πόνου και την ταχύτατη επάνοδο των ασθενών στην οικεία τους και τις υποχρεώσεις τους.
