Φέτος συμπληρώνονται είκοσι χρόνια από μία ιστορική στιγμή για την Ελληνική και Ευρωπαϊκή χειρουργική, την έναρξη της Ρομποτικής Χειρουργικής στην Ελλάδα και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Το 2006, στο Ιατρικό Κέντρο Αθηνών, πραγματοποιήθηκαν οι πρώτες ρομποτικές επεμβάσεις με το σύστημα da Vinci®, ανοίγοντας έναν νέο δρόμο για τη Γενική Χειρουργική και εισάγοντας τη χώρα μας σε μια νέα εποχή τεχνολογικής και επιστημονικής εξέλιξης.
Όταν το «μέλλον» έγινε πραγματικότητα
Η ειδικότητα της Γενικής Χειρουργικής γνώρισε σημαντική εξέλιξη τη δεκαετία του ’90 με την καθιέρωση της λαπαροσκοπικής χειρουργικής, η οποία προσέφερε ουσιαστικά οφέλη στους ασθενείς.
Πριν από 20 χρόνια, σε μια περίοδο όπου η λαπαροσκοπική χειρουργική αποτελούσε την ευρέως διαδεδομένη πρακτική, επενδύσαμε στρατηγικά, τόσο τεχνολογικά όσο και ιατρικά, στη ρομποτική χειρουργική. Από τότε, διαβλέψαμε ότι τα οφέλη για τον ασθενή θα ήταν ακόμη μεγαλύτερα, με την πεποίθηση ότι η ρομποτική χειρουργική θα εξελισσόταν σε μέθοδο αναφοράς για τη Γενική Χειρουργική.
Η ρομποτική χειρουργική προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα, όπως εξαιρετική ακρίβεια κινήσεων, τρισδιάστατη όραση υψηλής ευκρίνειας, εργονομία, αυξημένη ασφάλεια και δυνατότητα εκτέλεσης σύνθετων επεμβάσεων σε ανατομικά πεδία όπου, μέχρι τότε, υπήρχαν σοβαροί τεχνικοί περιορισμοί.
Η πορεία αυτών των είκοσι ετών δεν ήταν μόνο τεχνολογική. Ήταν βαθιά ανθρώπινη και επιστημονική. Περισσότεροι από 5.000 ασθενείς αντιμετωπίστηκαν με σύγχρονες, ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές, που συνέβαλαν σε μικρότερο χειρουργικό τραύμα, μειωμένο μετεγχειρητικό πόνο, ταχύτερη ανάρρωση και καλύτερα λειτουργικά αποτελέσματα. Παράλληλα, δημιουργήθηκε στην Ελλάδα ένα κέντρο διεθνούς αναφοράς για τη ρομποτική γενική χειρουργική, με εκπαιδευτική και ερευνητική δραστηριότητα που ξεπέρασε τα ελληνικά σύνορα.
Είκοσι χρόνια πρωτοπορίας και διεθνών οροσήμων
Στη διάρκεια αυτής της διαδρομής πραγματοποιήθηκαν επεμβάσεις που αποτέλεσαν διεθνή ορόσημα. Από πρωτοποριακές παγκόσμιες πρωτοκαθεδρίες σε ρομποτικές επεμβάσεις μιας τομής μέχρι σύνθετες παγκρεατικές και ηπατικές επεμβάσεις, η ομάδα μας απέδειξε ότι μπορεί όχι μόνο να ακολουθεί τις διεθνείς εξελίξεις, αλλά να συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωσή τους. Ιδιαίτερα σημαντική υπήρξε η πλήρης ανάπτυξη της ρομποτικής γενικής χειρουργικής σε παθήσεις του ανώτερου και κατώτερου πεπτικού, στις κήλες κοιλιακού τοιχώματος, στη μεταβολική χειρουργική και στις απαιτητικές ογκολογικές επεμβάσεις του εντέρου, του στομάχου, του παγκρέατος και των επινεφριδίων.
Σήμερα, η ρομποτική χειρουργική βρίσκεται πλέον σε μια νέα φάση ωριμότητας. Η τεχνητή νοημοσύνη, η ανάλυση χειρουργικών δεδομένων και τα νέα ρομποτικά συστήματα αναμένεται να αλλάξουν ακόμη περισσότερο τον τρόπο με τον οποίο χειρουργούμε, εκπαιδεύουμε και λαμβάνουμε αποφάσεις μέσα στο χειρουργείο. Τα επόμενα χρόνια θα χαρακτηρίζονται από ακόμη μεγαλύτερη εξατομίκευση των επεμβάσεων, καλύτερο προεγχειρητικό σχεδιασμό, υποβοήθηση σε πραγματικό χρόνο μέσω αλγορίθμων και ευρύτερη διάδοση της τεχνολογίας σε περισσότερα νοσοκομεία και χώρες.
Τηλερομποτική χειρουργική: εξειδικευμένη φροντίδα χωρίς γεωγραφικά σύνορα
Ιδιαίτερα σημαντική θα είναι και η εξέλιξη της τηλερομποτικής χειρουργικής. Η δυνατότητα ένας εξειδικευμένος χειρουργός να καθοδηγεί ή ακόμη και να πραγματοποιεί επεμβάσεις από διαφορετική γεωγραφική τοποθεσία δεν αποτελεί πλέον επιστημονική φαντασία. Με τα δίκτυα υψηλής ταχύτητας και τη νέα γενιά ρομποτικών συστημάτων, ανοίγεται η προοπτική πρόσβασης σε εξειδικευμένη χειρουργική φροντίδα ακόμη και στις πιο απομακρυσμένες περιοχές του κόσμου. Η τεχνολογία αυτή μπορεί να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την παγκόσμια υγειονομική ισότητα. Είμαι υπερήφανος που η ομάδα μας συμμετέχει ενεργά στην εξέλιξη της τηλερομποτικής χειρουργικής σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.
Εκπαίδευση νέων ιατρών- μεταλαμπάδευση της γνώσης
Η εκπαίδευση στη ρομποτική χειρουργική αποτελεί έναν ακόμη κρίσιμο πυλώνα αυτής της διαδρομής. Στο Ιατρικό Κέντρο Αθηνών και στο Ιατρικό Διαβαλκανικό Θεσσαλονίκης, μέσα από τη στρατηγική συνεργασία του Ομίλου Ιατρικού Αθηνών με το Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου, οι νέοι ιατροί έρχονται σε επαφή με ένα προηγμένο κλινικό περιβάλλον, όπου η τεχνολογία αιχμής, η ελάχιστα επεμβατική χειρουργική και η ρομποτική προσέγγιση αποτελούν καθημερινή πρακτική.
Παράλληλα, η εκπαιδευτική αυτή δραστηριότητα επεκτείνεται και στην πανεπιστημιακή κοινότητα της Ελλάδας, μέσα από τη διδασκαλία της Γενικής, Λαπαροσκοπικής και Ρομποτικής Χειρουργικής σε φοιτητές του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, καθώς και μέσα από τη συμμετοχή μου σε επιστημονικά forums φοιτητών Ιατρικής και νέων ιατρών. Στο πλαίσιο αυτό, κάθε χρόνο συμμετέχω στο Διεθνούς Forum Φοιτητών Ιατρικής και Νέων Ιατρών, ως εκπαιδευτής, πραγματοποιώντας ζωντανή μετάδοση σύνθετης ρομποτικής χειρουργικής επέμβασης με το σύστημα da Vinci, δίνοντας στους φοιτητές τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν στην πράξη τις δυνατότητες της ρομποτικής τεχνολογίας.
Μια διαδρομή καινοτομίας & πρωτοπορίας
Κοιτώντας πίσω, αισθάνομαι βαθιά συγκίνηση για όσα πετύχαμε αυτά τα είκοσι χρόνια μαζί με τους συνεργάτες μου, τους μαθητές μου και όλους τους συναδέλφους με τους οποίους πορευτήκαμε. Και κυρίως την Διοίκηση του Ομίλου Ιατρικού Αθηνών οι οποίοι μοιράστηκαν το όραμά μου για την κατοχύρωση της ρομποτικής χειρουργικής στην Ελλάδα. Το μεγαλύτερο επίτευγμα αυτών των είκοσι χρόνων είναι ότι η τεχνολογία δεν απομάκρυνε τον χειρουργό από τον άνθρωπο, αλλά τον έφερε ακόμη πιο κοντά στην ουσία της ιατρικής.
Ο Όμιλος Ιατρικού Αθηνών στην πρώτη γραμμή της ρομποτικής χειρουργικής
Σήμερα, είκοσι χρόνια μετά την πρώτη εφαρμογή της ρομποτικής χειρουργικής στην Ελλάδα και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, ο Όμιλος Ιατρικού Αθηνών συνεχίζει να πρωτοστατεί, επενδύοντας σταθερά στην τεχνολογία αιχμής και στην ελάχιστα επεμβατική χειρουργική. Με συνολικά τέσσερα ρομποτικά συστήματα Da Vinci®, ο Όμιλος διαθέτει μία από τις πλέον ολοκληρωμένες ρομποτικές πλατφόρμες στην Ελλάδα, υποστηρίζοντας καθημερινά ένα ευρύ φάσμα επεμβάσεων υψηλής εξειδίκευσης σε διαφορετικές χειρουργικές ειδικότητες. Με επίκεντρο την ασφάλεια, την ακρίβεια και την ταχύτερη αποκατάσταση των ασθενών, παραμένει σταθερά σημείο αναφοράς για τη ρομποτική χειρουργική και την καινοτομία στην υγεία.
Δρ. Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης MD, PhD, FACS, Γενικός Χειρουργός, Επιστημονικός Διευθυντής, Διευθυντής Γενικής, Ογκολογικής, Λαπαροσκοπικής και Ρομποτικής Χειρουργικής Κλινικής, Ιατρικό Κέντρο Αθηνών
