Πρωτοβουλίες οι οποίες αποσκοπούν στο να εμποδίσουν την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών αεροσκαφών F-35 και να σταματήσουν την προτεινόμενη πώληση κινητήρων αεροσκαφών στην Άγκυρα, ύψους 700 εκατομμυρίων δολαρίων αναλαμβάνουν μέλη του Κογκρέσου λίγο από από την σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα όπου θα δώσει το παρών και ο Ντόναλντ Τραμπ.
Η βουλευτής Ντίνα Τάιτους – Δημοκρατική από τη Νεβάδα – κατέθεσε Κοινό Ψήφισμα Απόρριψης για να εμποδίσει τη μεταφορά κινητήρων General Electric F110-GE-129E/F στο πρόγραμμα του τουρκικού μαχητικού αεροσκάφους KAAN.
Η Τάιτους δήλωσε στη στήλη «National Security Daily» του POLITICO ότι «το καθεστώς του Τούρκου Προέδρου Ερντογάν έχει εξαπολύσει επανειλημμένες απειλές για στρατιωτική δράση κατά συμμάχων του ΝΑΤΟ και άλλων εταίρων στη Μέση Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο», προσθέτοντας ότι η πώληση των κινητήρων στην Τουρκία θα την «ενθάρρυνε να υλοποιήσει αυτές τις απειλές».
Διακομματική επιστολή για τα F35
Παράλληλα, οι βουλευτές Μάικ Λόουερ (Ρεπουμπλικάνος από τη Νέα Υόρκη) και Μπραντ Σέρμαν (Δημοκρατικός από την Καλιφόρνια) προχώρησαν στη σύνταξη διακομματικής επιστολής προς τον Αμερικανό πρόεδρο, εκφράζοντας την αντίθεσή τους σε κάθε προσπάθεια επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35. Την επιστολή συνυπέγραψαν οι βουλευτές Νικόλ Μαλλιωτάκης (Ρεπουμπλικανή από τη Νέα Υόρκη), Γκας Μπιλιράκης (Ρεπουμπλικάνος από τη Φλόριντα), Τζεφ Χαρντ (Ρεπουμπλικάνος από το Κολοράντο), Μαξ Μίλερ (Ρεπουμπλικάνος από το Οχάιο), Γιανγκ Κιμ (Ρεπουμπλικανή από την Καλιφόρνια), Στέφεν Λιντς (Δημοκρατικός από τη Μασαχουσέτη), Γκέιμπ Άμο (Δημοκρατικός από το Ρόουντ Άιλαντ) και Τζάρεντ Μόσκοβιτς (Δημοκρατικός από τη Φλόριντα).
Η επιστολή επισημαίνει τη συνεχιζόμενη στρατιωτική παρουσία της Τουρκίας στο κατεχόμενο βόρειο τμήμα της Κύπρου και την επιθετική της στάση απέναντι στην Ελλάδα —εν μέσω επαναλαμβανόμενων θαλάσσιων και εναέριων διενέξεων— ως αποδείξεις ότι η Άγκυρα «δεν υπήρξε ακριβώς αξιόπιστος εταίρος το τελευταίο διάστημα».
Οι βουλευτές Λόουερ και Σέρμαν αναφέρουν στην επιστολή ότι η κυβέρνηση οφείλει να «διατηρήσει αυτή την απαγόρευση», προειδοποιώντας ότι η άρση της απαγόρευσης για τα F-35 «θα έστελνε λάθος μήνυμα στον πρόεδρο Ερντογάν, καθώς και στους συμμάχους και εταίρους μας τόσο στην Ευρώπη όσο και στη Μέση Ανατολή».
Η αποβολή της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F35
Η Τουρκία αποβλήθηκε από το πρόγραμμα των F-35 το 2019, αφού αγόρασε το ρωσικής κατασκευής σύστημα αεράμυνας S-400, γεγονός που οδήγησε στην επιβολή κυρώσεων βάσει του νόμου CAATSA κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του Τραμπ. Ο Νόμος περί Εξουσιοδότησης Εθνικής Άμυνας (NDAA) για το οικονομικό έτος 2020 απαγορεύει τη μεταφορά F-35 στην Τουρκία, εφόσον η Άγκυρα διατηρεί στην κατοχή της τους S-400.
Ο Τραμπ εξέφρασε την πρόθεσή του να επανεντάξει την Τουρκία στο πρόγραμμα των F-35 κατά τη διάρκεια συνάντησης που είχε στις 24 Ιουνίου με τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, χαρακτηρίζοντας την κίνηση αυτή ως «μεγάλο δώρο» για τον Ερντογάν.
Την ίδια ημέρα, ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι η ομάδα του υπουργού Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ εξετάζει τις προϋποθέσεις για την πιστοποίηση της συμμόρφωσης της Τουρκίας με τη νομοθεσία των ΗΠΑ, σημειώνοντας ότι «ο πρόεδρος μας ζήτησε να το κάνουμε αυτό».
