Αλλαγή σκυτάλης στην Ντάουνιγκ Στριτ σήμερα (20/07), με τον Κιρ Στάρμερ να αναχωρεί από τον πρωθυπουργικό θώκο και τον Άντι Μπέρναμ να αναλαμβάνει επίσημα καθήκοντα. Βρετανικά ΜΜΕ αναφέρουν ότι η σημερινή μέρα είναι προγραμματισμένη μέχρι την τελευταία λεπτομέρεια -μια «πολιτική χορογραφία», όπως την αποκαλούν.
Ο Κιρ Στάρμερ θα απευθύνει αποχαιρετιστήρια ομιλία από την Ντάουνιγκ Στριτ και στη συνέχεια θα μεταβεί στο Παλάτι του Μπάκινγχαμ για να συναντηθεί με τον Βασιλιά Κάρολο.
Στο σύντομο και ιδιωτικό τετ-α-τετ τους θα του υποβάλλει την παραίτησή του.
Μόλις αποχωρήσει, προς το παλάτι θα κατευθυνθεί ο Μπέρναμ, που επίσης θα συναντηθεί με τον Βασιλιά.
Ο Κάρολος θα του δώσει εντολή σχηματισμού κυβέρνησης και στη συνέχεια θα ανακοινωθεί επίσημα ότι είναι ο πρωθυπουργός της Βρετανίας.
Ο Άντι Μπέρναμ
Henry Nicholls/AP
Στη συνέχεια, ο Μπέρναμ θα κατευθυνθεί προς την πρωθυπουργική κατοικία, από όπου θα κάνει την πρώτη του ομιλία ως πρωθυπουργός.
Μετά τις δηλώσεις του θα εξαφανιστεί πίσω από την γνωστή μαύρη πόρτα της Ντάουνινγκ Στριτ για να ξεκινήσει τη διαδικασία επιλογής υπουργικού συμβουλίου.
Το βρετανικό δίκτυο Sky News μεταδίδει πληροφορίες ότι ο Μπέρναμ θα παρουσιάσει αργότερα σήμερα ορισμένα από τα ονόματα του υπουργικού συμβουλίου -πιθανότατα αυτούς που θα αναλάβουν τις νευραλγικές θέσεις.
Μέσα στην εβδομάδα, ο Μπέρναμ αναμένεται να παρουσιάσει το 10ετές σχέδιό του για τη Βρετανία.
Ο ίδιος όμως προειδοποίησε πως οι οικονομικές αλλαγή που υπόσχεται «δεν μπορεί να γίνει εν μια νυκτί».
Σε συνέντευξή του στους Times του Λονδίνου, ο νέος πρωθυπουργός της Βρετανίας είπε πως θα προσπαθήσει «να κάνει τα πράγματα λίγο διαφορετικά».
«Αυτό δεν σημαίνει ότι ετοιμάζομαι να πω ότι θα είμαι εδώ για τα επόμενα 10 χρόνια» δήλωσε στην εφημερίδα, και συνέχισε: «Είναι περισσότερο ότι λέω πως δεν είμαστε δομικά σε καλό σημείο, δεν είμαστε σε καλά σαν χώρα. Και νομίζω ότι ο κόσμος το αισθάνεται αυτό».
Γιατί υπάρχει αλλαγή ηγεσίας χωρίς γενικές εκλογές;
Η κοινοβουλευτική δημοκρατία της Βρετανίας επιτρέπει στα κυβερνώντα κόμματα να αλλάζουν ηγέτες κατά τη διάρκεια της θητείας, με τον νικητή να γίνεται πρωθυπουργός χωρίς να απαιτούνται γενικές εκλογές. Επομένως, οι επόμενες εθνικές εκλογές δεν χρειάζεται να διεξαχθούν πριν από το 2029.
Οι πρωθυπουργοί μπορούν να αντικατασταθούν εάν κάποιος έχει παραιτηθεί από την ηγεσία του κόμματός του ή έχει αναγκαστεί να αποχωρήσει λόγω δυσπιστίας απέναντί του.
Ο Κιρ Στάρμερ στο διάγγελμα της παραίτησής του
AP Photo/Thomas Krych
Στην περίπτωση του Στάρμερ, αναγκάστηκε να παραιτηθεί από την ηγεσία των Εργατικών στις 22 Ιουνίου μετά από μόλις δύο χρόνια στην εξουσία. Οι ήττες που υπέστησαν οι Εργατικοί σε μια σειρά τοπικών εκλογών τον Μάιο ώθησαν πολλούς βουλευτές να απαιτήσουν την παραίτηση του Στάρμερ.
Και όταν ο Μπέρναμ — που ευνοούνταν από πολλούς εντός των Εργατικών για να ηγηθεί του κόμματος και της χώρας — κέρδισε τις έκτακτες εκλογές για μια έδρα στο Κοινοβούλιο, ο Στάρμερ ενέδωσε τελικά στις αυξανόμενες πιέσεις και παραιτήθηκε.
Η παραίτησή του πυροδότησε αυτόματα μια αναμέτρηση για την ηγεσία των Εργατικών. Σύμφωνα με τους κανόνες των Εργατικών, ένας βουλευτής μπορεί να αμφισβητήσει τον ηγέτη εάν έχει την υποστήριξη του ενός πέμπτου των βουλευτών του κόμματος στη Βουλή των Κοινοτήτων. Εκτός από τον Μπέρναμ, δεν υπήρχε άλλος υποψήφιος που κατάφερε να ξεπέρασε αυτό το όριο.
Ο Μπέρναμ ο 7ος πρωθυπουργός μέσα σε μια δεκαετία
Να σημειωθεί ότι, η εναλλαγή στη θέση πρωθυπουργού δεν είναι σπάνιο φαινόμενο στο πλαίσιο του κοινοβουλευτικού συστήματος της Βρετανίας.
Τέσσερις από τους έξι Βρετανούς πρωθυπουργούς την τελευταία δεκαετία ανέλαβαν τα «ηνία» μέσω εσωκομματικών διαδικασιών για να αντικαταστήσουν τους προκατόχους τους, και όχι με γενικές εκλογές.
Η Τερέζα Μέι και ο Μπόρις Τζόνσον ήταν ανάμεσα σε αυτούς. Έγιναν πρωθυπουργοί αφού κέρδισαν τις εκλογές για την ηγεσία των Συντηρητικών, όταν οι προκάτοχοί τους παραιτήθηκαν στα μέσα της θητείας τους.
Όταν ο Τζόνσον ανακοίνωσε την παραίτησή του το 2022, οι Συντηρητικοί έκαναν εσωκομματικές εκλογές για την ηγεσία και τα μέλη του κόμματος επέλεξαν τη Λιζ Τρας για να τον αντικαταστήσει. Και όταν η Τρας παραιτήθηκε, μόλις 49 ημέρες αργότερα, τη θέση της πήρε ο Ρίσι Σούνακ μέσω παρόμοιας διαδικασίας.
Ο Μπέρναμ θα γίνει έτσι ο έβδομος πρωθυπουργός σε μια ταραγμένη δεκαετία για την πολιτική ζωή του Ηνωμένου Βασιλείου, η οποία χαρακτηρίστηκε από μια γρήγορη διαδοχή ηγετών.
