Στην πρώτη άτυπη ψηφοφορία για την επιλογή του προσώπου που θα προτείνει στη Γενική Συνέλευση ως επόμενο Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ προχώρησε το Συμβούλιο Ασφαλείας. Η διαδικασία πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα διαβουλεύσεων και αποσκοπεί στην αποτίμηση της βιωσιμότητας των υποψηφιοτήτων.
Σύμφωνα με το άρθρο 97 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, ο Γενικός Γραμματέας διορίζεται από τη Γενική Συνέλευση κατόπιν σύστασης του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Οι επτά υποψήφιοι είναι η Μισέλ Μπατσελέ από τη Χιλή, η Μαρία Φερνάντα Εσπινόζα από τον Ισημερινό, ο Ραφαέλ Μαριάνο Γκρόσι από την Αργεντινή, η Ρεμπέκα Γκρίνσπαν από την Κόστα Ρίκα, ο Ολάρα Οτούνου από την Ουγκάντα, η Κάρολιν Ροντρίγκες Μπίρκετ από τη Γουιάνα και ο Μάκι Σαλ από τη Σενεγάλη. Οι Μαλδίβες είχαν προτείνει τη Βιρτζίνια Γκάμπα ντε Ποτζέτερ, αλλά απέσυραν την υποψηφιότητά της στις 25 Μαρτίου.
Τι ανέφερε ο πρόεδρος του συμβουλίου
Ο πρόεδρος του Συμβουλίου για τον Ιούλιο, πρέσβης Ζενόν Μουκόνγκο Νγκάι από τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό σε δηλώσεις του αμέσως μετά το πέρας της διαδικασίας επιβεβαίωσε ότι πραγματοποιήθηκε ο πρώτος γύρος της άτυπης ψηφοφορίας για την επιλογή του επόμενου Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, με τις τρεις προβλεπόμενες επιλογές –«ενθαρρύνεται», «αποθαρρύνεται» και «χωρίς γνώμη» — και τη συμμετοχή και των 15 μελών του Συμβουλίου.
Όπως ανέφερε, οι υποψήφιοι θα ενημερωθούν εμπιστευτικά για τα αποτελέσματα τους μέσω των Μονίμων Αντιπροσώπων των κρατών που υπέβαλαν τις υποψηφιότητές τους, ενώ θα ενημερωθεί και η Πρόεδρος της Γενικής Συνέλευσης.
Απέφυγε να δημοσιοποιήσει αριθμούς, εξηγώντας ότι το Συμβούλιο αποφάσισε να διατηρήσει τη διαδικασία κλειστή, προκειμένου να περιοριστούν οι εικασίες, παρά τις ενστάσεις δημοσιογράφων ότι η μυστικότητα υπονομεύει τη διαφάνεια. Διευκρίνισε επίσης ότι δεν ορίστηκε ακόμη ημερομηνία για τον επόμενο γύρο, ο οποίος θα πραγματοποιηθεί υπό τη προεδρία της Δανίας.
Παρά τις προτάσεις της Δανίας, της Ελλάδας και της Λετονίας για δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων, δεν επιτεύχθηκε συναίνεση.
Οι όροι της διαδικασίας συμφωνήθηκαν τον Μάιο μέσω άτυπου εγγράφου που δεν έχει δημοσιοποιηθεί. Σημειώνεται ότι στην πρώτη αυτή ψηφοφορία δεν υπάρχει διαφοροποίηση μεταξύ των ψηφοδελτίων των πέντε μονίμων και των δέκα εκλεγμένων μελών. Σε μεταγενέστερο στάδιο αναμένεται να χρησιμοποιηθούν διαφορετικά χρώματα, ώστε να διακρίνονται οι ψήφοι των δύο κατηγοριών.
Εκπρόσωποι της Γραμματείας δεν παρίστανται, δεν κρατείται επίσημο αρχείο και τα ψηφοδέλτια καταστρέφονται μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας. Το Μπαχρέιν και το Πακιστάν, κατόπιν κλήρωσης, είχαν ρόλο καταμετρητή.
Τα κράτη που πρότειναν τους υποψηφίους θα ενημερωθούν εμπιστευτικά για την επίδοσή τους, καθώς και για την υψηλότερη και τη χαμηλότερη βαθμολογία, χωρίς να πληροφορηθούν σε ποιους υποψηφίους αντιστοιχούν.
Η επιλογή της εμπιστευτικότητας παραπέμπει στη διαδικασία του 2015-2016, όταν τα μέλη είχαν επίσης συμφωνήσει να μην κοινοποιηθούν τα αποτελέσματα, τα οποία ωστόσο διέρρευσαν γρήγορα, δημιουργώντας αμηχανία στις εκάστοτε προεδρίες του Συμβουλίου, που μπορούσαν να δίνουν μόνο περιορισμένη επίσημη ενημέρωση ενώ οι βαθμολογίες είχαν ήδη γίνει ευρέως γνωστές.
Σημείο τριβής
Κεντρικό σημείο τριβής αποτελεί η συμμετοχή του Ολάρα Οτούνου, η υποψηφιότητα του οποίου ανακοινώθηκε στις 24 Ιουλίου. Σε αντίθεση με τους άλλους έξι υποψηφίους, δεν έχει ακόμη συμμετάσχει σε διαδραστικό διάλογο με τη Γενική Συνέλευση, σε άτυπη συνάντηση με το Συμβούλιο Ασφαλείας ή στην εκδήλωση Town Hall της 23ης Ιουλίου.
Η πρόεδρος της Γενικής Συνέλευσης, Αναλένα Μπέρμποκ, υπογράμμισε σε επιστολές της προς το Συμβούλιο ότι οι έγκαιρες υποψηφιότητες είναι απαραίτητες, ώστε όλα τα κράτη-μέλη να μπορούν να ακούσουν τους διεκδικητές της θέσης υπό ίσους και δίκαιους όρους. Παρότρυνε το Συμβούλιο να εξετάζει στις άτυπες ψηφοφορίες μόνο υποψηφίους που έχουν προηγουμένως παρουσιαστεί στη Γενική Συνέλευση. Ο Οτούνου κλήθηκε να συμμετάσχει σε διάλογο στις 29 Ιουλίου, αλλά δεν κατέστη δυνατό να λάβει μέρος.
Η σημερινή ψηφοφορία έδωσε στα κράτη-μέλη του ΣΑ ΟΗΕ την πρώτη εικόνα για την προοπτική των υποψηφίων στο Συμβούλιο.
