Συνολικά 500 από τα Ελληνόπουλα που υιοθετήθηκαν από οικογένειες στις ΗΠΑ το διάστημα μεταξύ 1950-1975 επιθυμούν να ανακτήσουν την ελληνική ιθαγένεια και από αυτά τα 60 το έχουν καταφέρει, ενώ αρκετά ακόμη περιμένουν να ολοκληρωθεί η διαδικασία, τόνισε η καθηγήτρια Gonda Van Steen.
Σε διάλεξη που έδωσε στην Θεσσαλονίκη, μετά από πρόσκληση του Michael and Kitty Dukakis Center for Public and Humanitarian Service του Αμερικανικού Πανεπιστημίου Ανατόλια και του Βαφοπούλειου Πνευματικού Κέντρου, η κ. Van Steen, η οποία έχει μελετήσει το θέμα των υιοθεσιών στο εξωτερικό και έχει γράψει το βιβλίο «Ζητούνται παιδιά από την Ελλάδα», τόνισε ότι την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου 4.000 Ελληνόπουλα δόθηκαν σε οικογένειες στις ΗΠΑ, 600 στην Ολλανδία και 50 στη Σουηδία.
Στην προσπάθεια της να βοηθήσει τους υιοθετημένους στις ΗΠΑ, να βρούνε τις ρίζες τους, η κ. Van Steen, μαζί με την Μary Cardaras, που ήταν ένα από αυτά τα παιδιά, συναντήθηκε τον Σεπτέμβριο του 2024 με τον πρωθυπουργό, ο οποίος, όπως είπε, είδε θετικά το αίτημα, μίλησε για αποκατάσταση ιστορικής αδικίας και έξι μήνες μετά εκδόθηκε η υπουργική απόφαση που κατάστησε εφικτή την ανάκτηση της ιθαγένειας.
Στάθηκε ιδιαίτερα στο γεγονός ότι το κράτος προχώρησε από τον αποκλεισμό στη συμπερίληψη της «υιοθετημένης διασποράς», η οποία θέλει να συνεισφέρει στη χώρα καταγωγής.
Τρία από τα ιδρύματα στην Ελλάδα που φιλοξένησαν τα υιοθετημένα στο εξωτερικό παιδιά προσφέρουν πρόσβαση στους σχετικούς φακέλους και σύμφωνα με την κ. Van Steen είναι αναγκαίο να ανοίξουν όλα τα αρχεία, να συνεχιστεί η έρευνα.
Η ομότιμη αναπληρώτρια καθηγήτρια Κοινωνικής Ανθρωπολογίας στο American College of Thessaloniki (ACT), συγγραφέας του βιβλίου «Λόγω της κρίσεως σας χαρίζω το παιδί μου, Αίγλη Μπρούσκου, σημείωσε ότι από την έρευνα της στο μητρώο του βρεφοκομείου «Άγιος Στυλιανός» καταρρίπτεται η πεποίθηση ότι χιλιάδες παιδιά από τη Θεσσαλονίκη κατέληξαν στις ΗΠΑ. Όπως είπε, από τα 2.000 παιδιά που δόθηκαν για υιοθεσία από το βρεφοκομείο στον 20ο αιώνα, μόνο τα 85 πήγαν σε οικογένειες στις ΗΠΑ.
Η Μίνα Φιλιοπούλου, δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, ειδικευμένη στο Οικογενειακό Δίκαιο και πρόεδρος της Εφορευτικής Επιτροπής του Βαφοπούλειου Πνευματικού Κέντρου, τόνισε ότι οι υιοθεσίες εκείνης της εποχής έγιναν μετά από δικαστική απόφαση και ήταν τυπικά νόμιμες, αλλά αυτό δεν απαντάει στο ουσιαστικό ερώτημα που είναι αν προστατεύτηκε το συμφέρον του παιδιού.
Την εκδήλωση συντόνισε ο Χρήστος Αληπράντης, εκτελεστικός διευθυντής του Michael and Kitty Dukakis Center, ο οποίος υπογράμμισε ότι η κ. Van Steen συνέβαλε καθοριστικά για να αποκτήσουν οι υιοθετημένοι του εξωτερικού τη δυνατότητα για ελληνική ιθαγένεια, αποκαθιστώντας τη φωνή τους στον δημόσιο διάλογο.
Η Gonda Van Steen είναι κάτοχος της Έδρας Κοραή Νεοελληνικής και Βυζαντινής Ιστορίας, Γλώσσας και Φιλολογίας στο King’s College London. Η έρευνα της θα ανέβει στη σκηνή του θεάτρου «Μαρία Κάλλας», στην Αθήνα, με το έργο «Για τρία ψυγεία και ένα πλυντήριο», 6-8 ΚΑΙ 13-15 Νοεμβρίου.
