Ένα τεράστιο, εξαιρετικά καλοδιατηρημένο κρανίο δεινόσαυρου που ανακαλύφθηκε στην Κίνα ανήκει σε ένα είδος που δεν έχει παρατηρηθεί ποτέ ξανά, λένε οι ερευνητές.
Το είδος, που ονομάστηκε Lishulong wangi, ανήκει στην ομάδα που είναι γνωστή ως σαυροποδόμορφα, η οποία περιλαμβάνει τα σαυρόποδα – όπως ο Βροντόσαυρος και ο Διπλόδοκος – και τους προγόνους τους. Το συγκεκριμένο δείγμα είχε φτάσει σε μήκος τα 10 μέτρα, εκτιμούν οι ερευνητές.
Το απολίθωμα ανακαλύφθηκε το 2007 στο Εθνικό Γεωπάρκο Δεινοσαύρων Lufeng στην επαρχία Γιουνάν, στη νότια Κίνα. Τα ιζήματα στα οποία βρέθηκε χρονολογούνται στην πρώιμη Ιουρασική Εποχή (201,3 εκατομμύρια έως 199,3 εκατομμύρια χρόνια πριν), σύμφωνα με τη μελέτη που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο επιστημονικό περιοδικό PeerJ.
Το L. wangi είναι πιθανότατα το μεγαλύτερο μη σαυρόποδο σαυροποδόμορφο που αποκαλύφθηκε στον Σχηματισμό Lufeng, υποστηρίζουν οι συγγραφείς της. Ο σχηματισμός είναι ιδιαίτερα πλούσιος σε πρώιμα σαυροποδόμορφα: επτά άλλα γένη έχουν επίσης ανακαλυφθεί εκεί.
Εξαιρετική διατήρηση
Τα λεπτόκοκκα ιζήματα της περιοχής βοήθησαν στη διατήρηση των υπολειμμάτων των ζώων, δήλωσε στο LiveScience ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης Qian-Nan Zhang, παλαιοντολόγος του Ινστιτούτου Παλαιοντολογίας Σπονδυλωτών και Παλαιοανθρωπολογίας στην Κινεζική Ακαδημία Επιστημών. Η άμμος και η λάσπη που εναποτέθηκαν από τις λίμνες και τα ποτάμια που διαμόρφωσαν το τοπίο προστάτευσαν τα λείψανα των δεινοσαύρων από τη διάβρωση. Στη συνέχεια, τα μέταλλα στο ίζημα διείσδυσαν στη δομή των οστών, συμβάλλοντας στην απολίθωση.
Αυτές οι συνθήκες πιθανόν συνέβαλαν στην εξαιρετική διατήρηση του κρανίου, η οποία είναι σπάνια στα σαυροποδόμορφα. Ενώ είχε συμπιεστεί από τα ιζήματα που διαστρωματώθηκαν πάνω του, μόνο λίγα κρανιακά οστά χάθηκαν.
Δίποδος ή τετράποδος;
Τα μη σαυρόποδα σαυροποδόμορφα ήταν οι πιο διαδεδομένοι μεσαίοι έως μεγάλοι φυτοφάγοι δεινόσαυροι μέχρι το Μέσο Ιουρασικό (174,1 έως 163,5 εκατομμύρια χρόνια πριν) και μπορούσαν να περπατούν μόνο με τα πίσω άκρα τους. Έχουν κοινούς προγόνους με τα θηριόποδα, τα οποία ήταν κυρίως σαρκοφάγα – χαρακτηριστικό δείγμα τους ο Τυραννόσαυρος Ρεξ.
Η νέα ανακάλυψη περιλαμβάνει ένα κρανίο και εννέα σπόνδυλους του λαιμού. «Λόγω της έλλειψης διατηρημένων οστών της ωμικής ζώνης, της πυελικής ζώνης και των οστών των άκρων σε αυτό το δείγμα, δεν είναι δυνατόν να προσδιοριστεί αν ήταν δίποδο ή τετράποδο», δήλωσε ο Zhang.
Λεπτομέρεια από το εξαιρετικά διατηρημένο κρανίο
Qian-Nan Zhang et al/PeerJ
Ωστόσο, πρόσθεσε ότι ο πλησιέστερος συγγενής του, ο Γιουνανόσαυρος (που ονομάστηκε έτσι από την κινεζική επαρχία Γιουνάν) πιστεύεται ότι ήταν μερικώς τετράποδος (δηλαδή μπορούσε κατά περίπτωση να χρησιμοποιεί και τα δύο μπροστινά πόδια εκτός από τα πίσω), γεγονός που υποδηλώνει ότι το ίδιο μπορεί να ισχύει και για τον L. wangi. Οι ερευνητές ξεχώρισαν τον L. wangi από τον Γιουανόσαυρο εν μέρει από τα ρουθούνια τους – στον πρώτο ήταν μεγαλύτερα.
Το ζώο ήταν πιθανότατα ώριμο όταν πέθανε. «Με βάση τη σύντηξη των σκελετικών στοιχείων στο κρανίο και τους αυχενικούς σπονδύλους, καθώς και το συνολικό μέγεθος του ζώου, συμπεραίνεται ότι αυτό το δείγμα αντιπροσωπεύει πιθανότατα έναν ενήλικα», δήλωσε ο Zhang.
