Σε έναν ιδιότυπο αγώνα πόκερ στον οποίο η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να ποντάρει τα ρέστα της προκειμένου να μείνει εντός ενός παιχνιδιού που μέχρι τώρα δείχνει περισσότερο να μοιάζει με μπρα ντε φερ μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Κίνας εξελίσσεται ο ανταγωνισμός για την πρωτοκαθεδρία στο χώρο της τεχνητής νοημοσύνης.
Αυτό τουλάχιστον φάνηκε κατά τη διάρκεια της πρόσφατης διεθνούς συνόδου για την τεχνητή νοημοσύνη (AI Action Summit) που πραγματοποιήθηκε στο Παρίσι με τον οικοδεσπότη πρόεδρο της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν να κάνει λόγο για ένα πλάνο επενδύσεων στο ΑΙ ύψους 109 δισ. ευρώ. Για να ακολουθήσει λίγο πιο μετά η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν να δίνει συνέχεια με την ανακοίνωση του InvestAI, μίας πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Ένωσης με στόχο την «κινητοποίηση» κεφαλαίων συνολικού ύψους 200 δισ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων 20 δισ. ευρώ για τη δημιουργία των αποκαλούμενων AI gigafactories.
Σύμφωνα με την ΕΕ, η δημιουργία αυτών των τεράστιων υποδομών είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την ανάπτυξη των πολύπλοκων αλγοριθμικών μοντέλων που είναι απαραίτητα για τις εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης που αναπτύσσονται καθημερινά. Και αποτελούν, επίσης, απαραίτητη προϋπόθεση, σύμφωνα πάντα με την ΕΕ, προκειμένου η Ευρώπη να εξελιχθεί σε μία ΑΙ ήπειρο και να παραμείνει ανταγωνιστική σε παγκόσμιο επίπεδο.
Τέτοιου τύπου πρωτοβουλίες ήταν μάλλον αναμενόμενες τη στιγμή που μία από τις πρώτες ανακοινώσεις του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ ήταν το Stargate, ένα έργο ανάπτυξης ΑΙ υποδομών, συνολικού ύψους 500 δισ. δολαρίων, που «τρέχει» η OpenAI και η Oracle, με τη συμμετοχή επενδυτικών funds όπως η ιαπωνική Softbank και η MGX από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Η τελευταία έχει δείξει πρόθεση να επενδύσει και σε ευρωπαϊκά ΑΙ projects, ενδεχομένως σε μία προσπάθεια του αραβικού κόσμου να διατηρήσει τις ισορροπίες με όσο το δυνατόν περισσότερους από τους «παίκτες» σε αυτό το ιδιότυπο γεωπολιτικό πόκερ, το οποίο ορισμένοι χαρακτηρίζουν ως έναν «αγώνα εξοπλισμών».
Η Κίνα και το ΑΙ
Όσον αφορά στον έτερο μεγάλο πόλο, την Κίνα, έχει αποφύγει τις μεγαλεπήβολες ανακοινώσεις αλλά θα πρέπει να επισημανθεί ότι η κινεζική κυβέρνηση είχε ξεκινήσει από τα τέλη της δεκαετίας των ’00 να ασχολείται με την τεχνητή νοημοσύνη, ενώ το 2017 είχε παρουσιαστεί ένα αρκετά φιλόδοξο σχέδιο προώθησης του ΑΙ σε όλους τους τομείς της οικονομίας και του κράτους.
Οι περιορισμοί στη χρήση προηγμένων chips όπως αυτά της NVidia και άλλων κατασκευαστών με έδρα τις ΗΠΑ ή την Ταϊβάν, επιβράδυνε τα σχέδια των κινεζικών εταιρειών τεχνολογίας αλλά η πρόσφατη ανακοίνωση της Deepseek έδειξε ότι υπάρχει και άλλος δρόμος. Ένας δρόμος με πολύ χαμηλότερο κόστος όσον αφορά στην ανάπτυξη ΑΙ εφαρμογών.
Αν και οι κινεζικές προσπάθειες στο ΑΙ δεν έχουν πάρει την ευρεία δημοσιότητα που έχουν πάρει οι εφαρμογές της OpenAI, της Google και άλλων αμερικανικών κολοσσών, οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι εταιρείες όπως η Alibaba, η Baidu και η Huawei έχουν κάνει σημαντικά βήματα προόδου. Και επιπλέον η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί μάθημα στα κινεζικά σχολεία και χρησιμοποιείται εκτενώς στον δημόσιο τομέα.
Οι διαφορετικές προσεγγίσεις
Από την άλλη πλευρά, η Κίνα δείχνει να έχει μία διαφορετική προσέγγιση όσον αφορά στην αξιοποίηση των ΑΙ εφαρμογών, τις οποίες προσαρμόζει στις δικές της ανάγκες. Και ακολουθεί ένα μοντέλο χωρίς ιδιαίτερους περιορισμούς.
Αντίστοιχα και οι Ηνωμένες Πολιτείες δείχνουν πλέον ότι θέλουν ένα κανονιστικό πλαίσιο όσον αφορά στην ανάπτυξη των ΑΙ εφαρμογών που θα είναι πολύ πιο χαλαρό αναφορικά με την προστασία των προσωπικών δεδομένων των χρηστών. Αυτή δείχνει να είναι και μία μεγάλη διαφορά από την Ευρωπαϊκή Ένωση που επιζητά ένα πιο αυστηρό πλαίσιο, ιδίως όσον αφορά στην προστασία των προσωπικών δεδομένων αλλά και στον τομέα των ηθικών περιορισμών στην αξιοποίηση των εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης. Και προφανώς δεν είναι τυχαίο ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες -αλλά και η Βρετανία- δεν υπέγραψαν το κείμενο της διακήρυξης του AI Action Summit του Παρισιού όπου τονιζόταν αυτή ακριβώς η διάσταση ενός πιο αυστηρού κανονιστικού πλαισίου.
Προφανώς, αυτό το ιδιότυπο γεωπολιτικό πόκερ θα συνεχιστεί και τα επόμενα χρόνια. Και το μεγάλο ερωτηματικό δεν είναι άλλο από το αν η Ευρώπη μπορεί να παραμείνει ανταγωνιστική καθώς θα πρέπει να επιταχύνει τις διαδικασίες και τις επενδύσεις που ανακοινώθηκαν προκειμένου να προλάβει ΗΠΑ και Κίνα που δείχνουν να έχουν αποκτήσει την πρωτοκαθεδρία και δεν επιβραδύνουν σε καμία περίπτωση την υλοποίηση των φιλόδοξων πλάνων τους.
