Ένα παλιό περιπαικτικό ρητό έλεγε ότι «όποιος δεν σκέπτεται, συσκέπτεται». Και αυτό μπορεί να περιγράψει αρκετά σημαντικά χρονικά διαστήματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ειδικά της τελευταίας δεκαετίας.
Θεωρητικά η Ε.Ε. θορυβήθηκε από τη ριζική μεταβολή στην αμερικανική εξωτερική πολιτική και άρχισε αμέσως και χωρίς χρονοτριβή να… συσκέπτεται. Αρχικώς ατύπως και συνέχεια επισήμως. Μόνο που η δομή δεν της επιτρέπει να κερδίζει χρόνο. Την ώρα που ο Τραμπ μπορεί να καθίσει στο οβάλ γραφείο και με μία υπογραφή να αλλάξει τα δεδομένα, οι ευρωπαίοι ηγέτες πρέπει να τηλεφωνηθούν, να συνταντηθούν – όχι όλοι, συνήθως οι φίλοι του οικοδεσπότη- σε κάτι άτυπο, που θα το πουν σημαντικό και μέρες μετά να πάνε σε επίσημη σύνοδο, όπου ουσιαστικά θα διαπραγματεύονται για τα βρουν, όχι με έναν σύμμαχο ή με έναν εχθρό, αλλά… μεταξύ τους.
Μια από τις παραδοχές στο διπλωματικό πεδίο είναι ότι βρίσκεσαι σε θέση ισχύος όταν εσύ είσαι αυτός που καθορίζει την ατζέντα. Και αυτό για την Ευρωπαϊκή Ένωση έχει να συμβεί πολλά χρόνια. Συνήθως «απαντά» ή ακολουθεί μια απόφαση που πήρε κάποιος άλλος. Αυτό περιγράφεται ως ουραγός, αλλά ας μην είμαστε τόσο αυστηροί με τους ευρωπαίους ηγέτες. Ο καθένας έχει να πείσει και ένα κοινό στο εσωτερικό της χώρας του και η ανομοιογένεια στην Ε.Ε. είναι δεδομένη.
Από την άλλη λύσεις με δηλώσεις ή «κείμενα συμπερασμάτων» συνήθως είναι δύσκολο να δοθούν. Υπάρχει βέβαια η διακηρυγμένη απόφαση να ενισχυθεί η ευρωπαϊκή άμυνα με ένα κονδύλιο που η Ούρσουλα φον Ντερ Λάιεν δήλωσε ότι θα είναι περί τα 800 δισ. ευρώ. Εντυπωσιακό ως νούμερο, αλλά κάποια στιγμή όλοι θα κληθούν να εξηγήσουν στους πολίτες τους από πού θα περικόψουν για να το έχουν. Πάντως σχεδόν οι πάντες συντάχθηκαν με το όραμα της προέδρου και όταν ο Ζελένσκι εμφανίστηκε στη σύνοδο κορυφής τον αγκάλιασαν σχεδόν με μητρική φροντίδα. Βέβαια ο Ουκρανός πρόεδρος τελευταίως έχει κάνει πολλές αντιφατικές δηλώσεις, αλλά αυτό είναι αναπόφευκτο αν είσαι σε πόλεμο και με την πλάτη στον τοίχο. Ο πόλεμος πάντως, είτε στην αρχή του, είτε στο μέσον, είτε στο τέλος του δεν είναι έναν παιχνίδι εύκολο και σίγουρα όχι πάντα καθαρό και χρειάζεται κάτι παραπάνω από καλοδιάθετες … ουρσουλίνες πού ομνύουν στο δίκαιο και την ασφάλεια.
