Ακαδημαϊκοί της Οξφόρδης έπιναν από ένα «δισκοπότηρο» φτιαγμένο από ανθρώπινο κρανίο για δεκαετίες όπως αποκαλύπτει ένα βιβλίο.
Το κύπελλο κρανίου, φτιαγμένο από πριονισμένο και γυαλισμένο εγκεφαλικό σκελετό, διακοσμημένο με ασημένιο χείλος και βάση, χρησιμοποιήθηκε τακτικά σε επίσημα δείπνα στο Κολέγιο Γουόρτσεσερ της Οξφόρδης, μέχρι το 2015, σύμφωνα με τον καθηγητή Νταν Χικς, τον επιμελητή παγκόσμιας αρχαιολογίας στο μουσείο Πιτ Ρίβερς του πανεπιστημίου.
Ο Χικς, του οποίου το επερχόμενο βιβλίο, Every Monument Will Fall, ανιχνεύει την «ντροπιαστική ιστορία του κρανίου», είπε ότι χρησιμοποιήθηκε επίσης για να σερβίρουν σοκολάτες όταν άρχισε να διαρρέει κρασί.
Ο αρχαιολόγος είπε ότι η αυξανόμενη αναστάτωση μεταξύ των συναδέλφων και των καλεσμένων έβαλε τέλος στο τελετουργικό το 2019. Τότε το κολέγιο κάλεσε τον Χικς να ερευνήσει την προέλευση του κρανίου και πώς έγινε αυτό που αποκαλεί «κάποια άρρωστη ποικιλία επιτραπέζιων σκευών».
Ο Χικς είπε ότι οι συζητήσεις για την κληρονομιά της αποικιοκρατίας συνήθως επικεντρώνονταν στο πώς οι εξέχοντες Βρετανοί που επωφελήθηκαν από αυτήν, όπως ο Σεσίλ Ρόουντς ή ο Έντουαρντ Κόλστον, είχαν μνημονευτεί από αγάλματα, αντικείμενα ή ιδρύματα που έφεραν τα ονόματά τους.
Αλλά ήθελε να δείξει πώς οι ταυτότητες των θυμάτων της αποικιακής κυριαρχίας είχαν συχνά διαγραφεί από την ιστορία, επειδή, λόγω των ρατσιστικών ιδεών της βρετανικής πολιτιστικής και λευκής υπεροχής, δεν θεωρούνταν αξιοσημείωτες. «Η απανθρωποποίηση και η καταστροφή των ταυτοτήτων ήταν μέρος της βίας», πρόσθεσε ο αρχαιολόγος.
Ο Χικς δεν βρήκε κανένα αρχείο για το άτομο από το οποίο κατασκευάστηκε το κύπελλο του κρανίου, αν και η χρονολόγηση με άνθρακα έδειξε ότι το κρανίο είναι περίπου 225 ετών. Το μέγεθός του και τα έμμεσα στοιχεία υποδηλώνουν ότι προερχόταν από την Καραϊβική και πιθανώς ανήκε σε μια σκλάβα γυναίκα, πρόσθεσε.
Αντίθετα, οι Βρετανοί ιδιοκτήτες του δισκοπότηρου ήταν καλά τεκμηριωμένοι. Το κύπελλο δωρίστηκε στο Κολέγιο Γουόρτσεσερ το 1946 από έναν πρώην μαθητή, τον Τζορτζ Πιτ Ρίβερς, του οποίου το όνομα είναι αναγραμμένο στο ασημένιο χείλος του.
Το κύπελλο ήταν μέρος της λιγότερο γνωστής ιδιωτικής δεύτερης συλλογής του παππού του ο οποίος ίδρυσε το Μουσείο Pitt Rivers το 1884.
Ο πρεσβύτερος Πιτ Ρίβερς αγόρασε το κύπελλο κρανίου σε μια δημοπρασία του Sotheby’s την ίδια χρονιά. Η λίστα δείχνει ότι είχε τότε μια ξύλινη βάση με ένθετο ένα σελίνι Βασίλισσας Βικτώριας από κάτω. Τα ασημένια χαρακτηριστικά δείχνουν ότι κατασκευάστηκε το 1838, το έτος της στέψης της.
«Τον 20ο αιώνα, το σκάφος εκτίθετο μερικές φορές με τη συλλογή ασημιού του κολεγίου και χρησιμοποιήθηκε ως επιτραπέζια σκεύη. Το κολέγιο δεν διατηρεί αρχεία για το πόσο συχνά συνέβαινε αυτό, αλλά περιορίστηκε σοβαρά μετά το 2011 και το σκάφος αφαιρέθηκε εντελώς πριν από 10 χρόνια», είπε εκπρόσωπος του Κολεγίου Γουόρτσεσερ.
Αφού έλαβε επιστημονικές και νομικές συμβουλές, το διοικητικό όργανο του κολεγίου αποφάσισε ότι το κύπελλο κρανίου πρέπει να αποθηκευτεί στο αρχείο του «με σεβασμό, όπου η πρόσβαση σε αυτό απαγορεύεται μόνιμα», πρόσθεσε ο εκπρόσωπος.
«Όπως αναγνωρίζει ο Δρ Χικς στο βιβλίο του, το κολέγιο αντιμετώπισε το ζήτημα ηθικά και στοχαστικά», τόνισε.
Το βιβλίο περιγράφει επίσης άλλα κρανία που λεηλατήθηκαν από τα πεδία των αποικιακών μαχών από εξέχοντες κατοίκους της Βικτώριας, τα οποία εκτέθηκαν στα σπίτια τους ή δωρίστηκαν σε μουσεία. Αυτά περιλαμβάνουν τον Στρατάρχη Λόρδο Γκρένφελ, από τον οποίο πήρε το όνομα ο πύργος στο Κένσινγκτον, ο οποίος έσκαψε το κρανίο ενός διοικητή των Ζουλού δύο χρόνια αφότου σκοτώθηκε από τον βρετανικό στρατό στη μάχη του Ουλούντι το 1879.
