Εντείνεται η ανησυχία σε κυβερνητικούς κύκλους χωρών του Κόλπου ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, οδηγεί σταδιακά τις Ηνωμένες Πολιτείες σε μια ακόμη στρατιωτική επίθεση κατά του Ιράν, παρά τις επίμονες προσπάθειες των συμμάχων του στην περιοχή να τον πείσουν να επιδείξει αυτοσυγκράτηση.
Όπως αναφέρει το Politico, επικαλούμενο τρία πρόσωπα με γνώση των συνομιλιών μεταξύ της αμερικανικής κυβέρνησης και χωρών του Κόλπου, ο Λευκός Οίκος παρέχει ελάχιστες διαβεβαιώσεις ότι θα λάβει υπόψη του αυτές τις εκκλήσεις. Τα ίδια πρόσωπα εκτιμούν ότι η σκληρή δημόσια ρητορική του Τραμπ, σε συνδυασμό με τη συνεχή μετακίνηση αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων προς τον Κόλπο, τον εγκλωβίζουν πολιτικά, σε σημείο που κάποιο είδος πλήγματος κατά του Ιράν να θεωρείται σχεδόν αναπόφευκτο.
Μετά την αμερικανική επιχείρηση πριν από λίγες εβδομάδες για την απομάκρυνση του πρώην ηγέτη της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, «δεν υπάρχει καμία αμφιβολία για τις δυνατότητες του αμερικανικού στρατού», δήλωσε ένας εκ των συνομιλητών, ανώτερος αξιωματούχος χώρας του Κόλπου, ο οποίος — όπως και οι υπόλοιποι — μίλησε υπό καθεστώς ανωνυμίας λόγω της εξαιρετικά ευαίσθητης και ρευστής γεωπολιτικής συγκυρίας.
Ασαφείς στόχοι και μηνύματα
Αυτό που παραμένει δυσκολότερο να εκτιμηθεί, σύμφωνα με τον ίδιο αξιωματούχο, είναι αν ο Τραμπ έχει καταλήξει σε σαφή στόχο για μια ενδεχόμενη νέα επίθεση στο Ιράν, αν δηλαδή επιδιώκει αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη ή απλώς να στείλει ένα προειδοποιητικό μήνυμα, καθώς και ποια τακτική θα ακολουθηθεί.
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα, αλλά αόριστα, υποσχεθεί στους διαδηλωτές στο Ιράν ότι «η βοήθεια έρχεται».
«Ακόμη και μετά από εκτενή διάλογο, παραμένει ασαφές σε εμάς τι ακριβώς θέλουν και οι δύο πλευρές», ανέφερε δεύτερη πηγή, ανώτερος Άραβας διπλωμάτης που βρίσκεται σε επαφή με την αμερικανική κυβέρνηση.
Συντονισμός χωρών του Κόλπου για αποτροπή σύγκρουσης
Πέντε χώρες — η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Ομάν και η Τουρκία — συνεργάζονται στενά για να αποτρέψουν μια νέα κλιμάκωση ή έναν γενικευμένο πόλεμο που θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει την ευρύτερη περιοχή του Κόλπου.
Ο Ντόναλντ Τραμπ
EPA/GIAN EHRENZELLER/ ΑΠΕ ΜΠΕ
Ο Τραμπ έχει διαχρονικά θέσει ως προτεραιότητα την εμβάθυνση των επιχειρηματικών και διπλωματικών σχέσεων σε μια πιο σύγχρονη και ειρηνική Μέση Ανατολή, στόχος που συχνά έρχεται σε σύγκρουση με την επιθετική του στάση απέναντι στο Ιράν, όπου εξακολουθεί να διατηρεί ανοιχτή την απειλή στρατιωτικής δράσης στο πλαίσιο της επιδίωξης μιας συμφωνίας.
Ο Σαουδάραβας πρίγκιπας διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν δήλωσε δημόσια αυτή την εβδομάδα στον πρόεδρο του Ιράν ότι το Ριάντ δεν θα επιτρέψει τη χρήση του σαουδαραβικού εναέριου χώρου για οποιαδήποτε επίθεση κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας, μετά από αντίστοιχη δήλωση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.
Η στρατιωτική πίεση και η «αρμάδα» στον Κόλπο
Μέσω διαφόρων διαύλων, αξιωματούχοι των χωρών αυτών έχουν προτρέψει την ιρανική ηγεσία να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Ωστόσο, ιδιωτικά αναγνωρίζουν ότι μια συμφωνία για την περαιτέρω εξάλειψη του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, το οποίο υπέστη σοβαρό πλήγμα από τον αμερικανικό βομβαρδισμό πέρυσι, στο τέλος ενός 12ήμερου πολέμου με το Ισραήλ, φαντάζει απίθανη.
Την Παρασκευή, μιλώντας σε δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο, ο Τραμπ επανέλαβε ότι μια «μεγάλη αρμάδα» αμερικανικών πολεμικών πλοίων κατευθύνεται προς τον Κόλπο με δική του εντολή, σημειώνοντας ότι πρόκειται για επίδειξη ισχύος «ακόμη μεγαλύτερη από εκείνη στη Βενεζουέλα».
Η νέα αυτή ναυτική ανάπτυξη είναι αντίστοιχη με εκείνη που είχε προηγηθεί την άνοιξη, πριν από την κοινή αμερικανοϊσραηλινή επίθεση σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις.
Στην περιοχή έχει ήδη καταπλεύσει το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln, συνοδευόμενο από πέντε αντιτορπιλικά κατευθυνόμενων πυραύλων και δύο μικρότερα πλοία παράκτιας μάχης, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον εντοπισμό πυραύλων που ενδεχομένως εκτοξευθούν από το Ιράν.
Παρότι οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους διαθέτουν ισχυρά συστήματα αεράμυνας στην περιοχή, ορισμένα από αυτά, όπως μια συστοιχία Patriot που είχε μεταφερθεί προσωρινά από τη Νότια Κορέα την άνοιξη, έχουν πλέον επιστρέψει στις βάσεις τους.
Ο Τραμπ, παρότι υπογράμμισε τη δύναμη πυρός της αμερικανικής αρμάδας, επανέλαβε ότι θα προτιμούσε μια διπλωματική λύση.
«Αν κάνουμε μια συμφωνία, είναι καλό. Αν δεν κάνουμε συμφωνία, θα δούμε τι θα συμβεί», είπε, προσθέτοντας ότι, κατά την εκτίμησή του, το Ιράν θέλει να καταλήξει σε συμφωνία.
