Η προ ολίγων ημερών ανακοίνωση της κινεζικής TCL ότι προχωρά στη δημιουργία μίας κοινοπραξίας στην οποία θα περάσει ο «έλεγχος» του εμπορικού σήματος της Sony όσον αφορά στις τηλεοράσεις Bravia, δεν προκάλεσε ιδιαίτερη έκπληξη.
Η Sony ήταν μεν ένα από τα κορυφαία brands στο χώρο της τηλεόρασης αλλά την τελευταία δεκαετία ο ανταγωνισμός από Κορέα και Κίνα την είχε ξεπεράσει κατά πολύ. Και η συμφωνία αυτή αποτελεί τρόπον τινά ένα τέλος εποχής καθώς ολόκληρες γενιές μεγάλωσαν έχοντας στο σαλόνι μία τηλεόραση από έναν Ιάπωνα ή έναν Ευρωπαίο κατασκευαστή, ο οποίος πλέον δεν υπάρχει!
Η έλευση της έγχρωμης τηλεόρασης στην Ελλάδα στις αρχές της δεκαετίας του ’80 δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την «εκτόξευση» της συγκεκριμένης αγοράς. Είναι η εποχή που κάθε νοικοκυριό σπεύδει να αποκτήσει μία έγχρωμη τηλεόραση με τις ευρωπαϊκές μάρκες να κυριαρχούν. Philips, Thomson, Grundig, Telefunken, Nordmende, Loewe, Blaupunkt Saba είναι μερικά από τα ονόματα που απασχολούν την αγορά.
Σταδιακά, τα ιαπωνικά brands είναι αυτά που ανεβαίνουν στην κορυφή με ονόματα όπως είναι η Sony, η Toshiba, η Pioneer, η Panasonic, η JVC, η Sanyo και πολλά ακόμη.
Και είναι εκεί κάπου στις αρχές της δεκαετίας των ‘00s που η κατάσταση αλλάζει και στο προσκήνιο έρχονται οι κορεατικές Samsung και LG, οι οποίες κυριαρχούν ακόμη για να ακολουθήσουν πιο πρόσφατα οι κινεζικές εταιρείες με την TCL και τη HiSense να είναι αυτές που ξεχωρίζουν και έχουν ανέβει στις κορυφαίες θέσεις των πωλήσεων.
Οι λόγοι της «εξαφάνισης»
Αναζητώντας τους λόγους αυτής της εξέλιξης, η απάντηση δεν είναι απλά και έχει να κάνει με μια τεχνολογική και επιχειρηματική επανάσταση που άλλαξε ριζικά το παιχνίδι.
Τη δεκαετία του ’80 και του ’90, οι τηλεοράσεις βασίζονταν στην τεχνολογία CRT (σωλήνα καθοδικών ακτίνων). Οι εταιρείες που κυριαρχούσαν τότε είχαν τεράστια τεχνογνωσία σε αυτήν την τεχνολογία: βαριά γυάλινα πάνελ, ηλεκτρονικά κυκλώματα, μηχανική ακρίβεια.
Όταν όμως εμφανίστηκαν οι plasma και αργότερα οι LCD/LED τηλεοράσεις, όλη αυτή η υποδομή έγινε σχεδόν άχρηστη. Τα εργοστάσια έπρεπε να ξαναχτιστούν από την αρχή και οι επενδύσεις ήταν τεράστιες. Πολλές ευρωπαϊκές και ιαπωνικές εταιρείες δεν μπόρεσαν ή δεν θέλησαν να ακολουθήσουν.
Από την άλλη πλευρά, είχαμε τις Samsung και LG, οι οποίες δεν έφτιαχναν μόνο τηλεοράσεις αλλά παρήγαγαν και τις ίδιες τις οθόνες. Δηλαδή τα panels, το πιο ακριβό και κρίσιμο κομμάτι του προϊόντος.
Το αποτέλεσμα ήταν να έχουν χαμηλότερο κόστος, μεγαλύτερη καινοτομία, καλύτερο έλεγχο ποιότητας και μία τεράστια παραγωγική κλίμακα. Αντίθετα, πολλές παλιές εταιρείες αγόραζαν τα panels από τρίτους, άρα είχαν μικρότερα περιθώρια κέρδους και λιγότερο έλεγχο στο τελικό προϊόν.
Σταδιακά, η τηλεόραση από ένα ακριβό προϊόν που αντικαθίστατο σπάνια, εξελίχθηκε σε μία προσιτή συσκευή που αλλάζουν αρκετά συχνά οι καταναλωτές. Και για πολλές εταιρείες, η τηλεόραση έπαψε να είναι κερδοφόρα, οπότε στράφηκαν σε τομείς όπως η ιατρική τεχνολογία, τα βιομηχανικά συστήματα, την ενέργεια κ.ά.
Επιπλέον, η έλευση των smart TVs είχε ως αποτέλεσμα το λογισμικό να εξελιχθεί σε σημαντικό στοιχείο της αγοράς των τηλεοράσεων και οι νέοι «παίκτες» να αγκαλιάσουν πλατφόρμες όπως το Google TV και να δημιουργήσουν οικοσυστήματα και να μην πωλούν απλά συσκευές.
Πως επιβιώνουν ορισμένα brands
Αυτό που πρέπει να σημειωθεί είναι ότι πολλά brands δεν εξαφανίστηκαν, απλώς πωλήθηκε η επωνυμία τους. Γι’ αυτό και βλέπουμε ακόμη τηλεοράσεις Philips, για παράδειγμα, επειδή το brand για χρήση σε συσκευές τηλεόρασης έχει αγοραστεί από την κινεζική TP Vision. Επίσης, έχουν αγοραστεί μία σειρά από άλλα brands όπως είναι η Thomson, η Blaupunkt, η Telefunken αρκετά από τα οποία έχουν έρθει και στην ελληνική αγορά.
Μία βασική λεπτομέρεια, βέβαια, είναι πως τα περισσότερα από αυτά τα brands είτε ανήκουν στον ίδιο κατασκευαστή είτε χρησιμοποιούν τα ίδια εργοστάσια στην Τουρκία, στην Ουγγαρία ή στην ανατολική Ασία. Με αποτέλεσμα να μην έχουν και τόσες πολλές διαφορές μεταξύ τους και να ποντάρουν στην τιμή και στις αναμνήσεις των μεγαλύτερων σε ηλικία καταναλωτών που έχουν πολλές αναμνήσεις από τις τηλεοράσεις που είχαν στο σαλόνι του σπιτιού τους κατά την παιδική ή την εφηβική ηλικία τους.
