Η απόφαση του Βλαντιμίρ Πούτιν να ανακοινώσει μονομερώς πασχαλινή εκεχειρία δεν πρέπει να προκαλεί έκπληξη καθώς αποτελεί μία ακόμη στρατηγική κίνηση που δεν έχει να κάνει τόσο με την Ουκρανία και με τις εξελίξεις στο μέτωπο, αλλά κυρίως με τον Ντόναλντ Τραμπ.
Τα τελευταία 24ωρα οι ΗΠΑ εξέφρασαν την αυξανόμενη απογοήτευσή τους για την έλλειψη προόδου στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου και έδειξαν ότι η υπομονή τους έχει αρχίσει να εξαντλείται.
Ο Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι έτοιμες να προχωρήσουν σε άλλο βήμα «πολύ σύντομα» εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ Μόσχας και Κιέβου για το τέλος του πολέμου στην Ουκρανία. Από την πλευρά του ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο είπε ότι οι ΗΠΑ μπορεί να «εγκαταλείψουν» το τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Πληροφορίες από το περιβάλλον του Αμερικανού προέδρου θέλουν τον Τραμπ, να διαμαρτύρεται κατ’ ιδίαν στους συνεργάτες του, υποστηρίζοντας ότι οι διαπραγματεύσεις «δεν οδηγούν πουθενά». Καλά πληροφορημένες πηγές αναφέρουν ότι άσκησε πίεση στον Μάρκο Ρούμπιο και στον ειδικό απεσταλμένο του Στιβ Γουίτκοφ να προσπαθήσουν να επιταχύνουν τη διαπραγματευτική διαδικασία.
Η στρατηγική του Πούτιν
Και αυτός είναι ο λόγος που ο Πούτιν κήρυξε την εκεχειρία, η οποία δεν τηρείται σύμφωνα με το Κίεβο, τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή, μονομερώς και με περιορισμένη χρονική διάρκεια. Ο Ρώσος πρόεδρος το τελευταίο που θέλει είναι ο Τραμπ να τον κατηγορήσει για την έλλειψη προόδου και να «παγώσει» την επαναπροσέγγιση των δύο χωρών.
Όλα δείχνουν ότι ο Πούτιν δείχνει στον Τραμπ το καλό του πρόσωπο για να τον κρατήσει στο πλευρό του, χωρίς στην πραγματικότητα να κάνει καμία σημαντική παραχώρηση.
Ενδιαφέρον έχει και η εξήγηση που δίνεται για αυτή την απόφαση για ανθρωπιστικούς λόγους. Προσπαθεί να εμφανιστεί ως ο ειρηνοποιός στα μάτια του προέδρου των ΗΠΑ – ως εκείνος που δίνει λύσεις και δεν προκαλεί προβλήματα σε αντίθεση με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Μπορεί να σταματήσει ένας πόλεμος;
Ωστόσο ακόμη και προσωρινά δεν είναι εύκολο να σταματήσει ένας πόλεμος, οπότε μιλάμε απλά για μία κίνηση εντυπώσεων και όχι ουσίας. Με δεδομένη τη ρωσική υπεροχή για τις δυνάμεις της Ουκρανίας θα είναι υλικοτεχνικός εφιάλτης να σταματήσουν ξαφνικά να πολεμούν κατ’ εντολή του Πούτιν, όπως αναφέρει το CNNi. Ορισμένες θέσεις πρώτης γραμμής μπορεί να βρίσκονται εν μέσω σκληρών συγκρούσεων όταν έρθει αυτή η διαταγή και μια παύση αυτού του είδους πιθανότατα απαιτεί μέρες προετοιμασίας και ετοιμότητας.
Η παραπληροφόρηση είναι βέβαιο ότι θα προκαλέσει σύγχυση στα στρατεύματα σχετικά με την εφαρμογή της εκεχειρίας, τον τρόπο αναφοράς ή αντίδρασης σε παραβιάσεις, ακόμη και τι να κάνουν όταν λήξει.
Είναι πιθανό αυτή η στιγμή να αποδειχθεί ένα σπάνιο σημάδι ότι και οι δύο πλευρές μπορούν να σταματήσουν τη βία για σύντομο χρονικό διάστημα. Αλλά είναι πολύ πιο πιθανό να χρησιμοποιήσουν παραβιάσεις και σύγχυση για να δείξουν ότι ο αντίπαλός τους δεν είναι αξιόπιστος.
Σημειώνεται ότι η εκεχειρία 30 ημερών που περιορίζεται στις ενεργειακές υποδομές που ανακοίνωσε ο Τραμπ είναι υπό αμφισβήτηση. Ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε ότι «η ενέργεια και οι υποδομές» καλύπτονταν, το Κρεμλίνο είπε ότι θα σταματήσει αμέσως τις επιθέσεις σε «ενεργειακές υποδομές» και η Ουκρανία είπε ότι η εκεχειρία ξεκίνησε μια εβδομάδα αργότερα από τη Ρωσία.
Στις Βρυξέλλες, εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξέφρασε επιφυλακτικότητα σχετικά με την κηρυγμένη κατάπαυση του πυρός, λέγοντας: «Η Ρωσία έχει ιστορικό επιθετικότητας, οπότε πρώτα πρέπει να δούμε οποιαδήποτε πραγματική παύση της και ξεκάθαρες πράξεις για μια διαρκή κατάπαυση του πυρός».
Σημειώνεται ότι η Μόσχα έκανε μια παρόμοια μονομερή δήλωση τον Ιανουάριο του 2023, καλώντας σε μια ημέρα ειρήνης για να επιτρέψουν στους Ορθόδοξους Χριστιανούς να γιορτάσουν τα Χριστούγεννα – μια κίνηση που το Κίεβο και οι δυτικοί ηγέτες απέρριψαν τότε ως στρατηγική παύση για στρατιωτικούς σκοπούς.
Μια γνήσια εκεχειρία απαιτεί διαπραγμάτευση με τον αντίπαλο και προετοιμασίες για να πραγματοποιηθεί. Τελικά, αυτή η σύντομη, πιθανώς θεωρητική, πιθανώς ρητορική και εντελώς μονομερής διακοπή ενός τριετούς πολέμου είναι πιθανό να βλάψει περισσότερο τον ρόλο της διπλωματίας τους επόμενους μήνες παρά να τον υποστηρίξει.
