Η γερμανική κυβέρνηση έδωσε το «πράσινο φως» στο προσχέδιο του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού για το 2027, δίνοντας σαφές στίγμα αλλαγής προτεραιοτήτων: περισσότερα χρήματα για την άμυνα και τις υποδομές, υψηλότερος δανεισμός, αλλά και περικοπές σε κοινωνικές δαπάνες, μαζί με νέες φορολογικές επιβαρύνσεις.
Το σχέδιο, το οποίο συνοδεύεται από τον οικονομικό προγραμματισμό έως το 2030, έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις από την αντιπολίτευση, τα συνδικάτα, περιβαλλοντικές οργανώσεις και εκπροσώπους της βιομηχανίας.
Για το 2027, οι συνολικές δαπάνες του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού προβλέπεται να ανέλθουν στα 555,4 δισ. ευρώ, αυξημένες σε σχέση με τον τρέχοντα προϋπολογισμό, που προβλέπει δαπάνες 524,5 δισ. ευρώ. Ο καθαρός νέος δανεισμός στον βασικό προϋπολογισμό εκτιμάται στα 118,7 δισ. ευρώ, έναντι 98 δισ. ευρώ που είχαν προγραμματιστεί για το 2026.
Πάνω από 200 δισ. ευρώ ο νέος δανεισμός
Πέρα από τον βασικό προϋπολογισμό, η γερμανική κυβέρνηση σχεδιάζει να αντλήσει πρόσθετους πόρους από ειδικά ταμεία για τις υποδομές, την κλιματική ουδετερότητα και τις ένοπλες δυνάμεις.
Συνολικά, ο νέος δανεισμός για το 2027 αναμένεται να ξεπεράσει τα 200 δισ. ευρώ, καθώς η κυβέρνηση επιδιώκει να χρηματοδοτήσει μεγάλες επενδύσεις, αλλά και να καλύψει τα αυξημένα κόστη που συνδέονται με την άμυνα και την ασφάλεια.
Παρά τα νέα μέτρα και τις προγραμματισμένες περικοπές, το μεσοπρόθεσμο οικονομικό σχέδιο εξακολουθεί να εμφανίζει χρηματοδοτικό κενό άνω των 100 δισ. ευρώ για τα επόμενα χρόνια.
Το βάρος του αυξημένου χρέους αποτυπώνεται και στις πληρωμές τόκων. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, οι τόκοι της ομοσπονδιακής κυβέρνησης σχεδόν θα διπλασιαστούν έως το 2030, από 41,9 δισ. ευρώ το 2027 σε 80,7 δισ. ευρώ.
Μεγάλη αύξηση στις αμυντικές δαπάνες
Κεντρική θέση στον νέο προϋπολογισμό καταλαμβάνει η άμυνα.
Ο βασικός προϋπολογισμός προβλέπει αμυντικές δαπάνες ύψους 109,7 δισ. ευρώ για το 2027, ποσό αυξημένο κατά περίπου ένα τρίτο σε σχέση με τον τρέχοντα προϋπολογισμό. Έως το 2030, οι σχετικές δαπάνες προβλέπεται να αυξηθούν περαιτέρω, φτάνοντας τα 183,7 δισ. ευρώ.
Από το ειδικό ταμείο για τις γερμανικές ένοπλες δυνάμεις, την Bundeswehr, αναμένεται να διατεθούν επιπλέον 30 δισ. ευρώ. Παράλληλα, η στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία για το 2027 έχει προγραμματιστεί στα 11,6 δισ. ευρώ.
Η αύξηση των αμυντικών δαπανών συνδέεται και με τη χαλάρωση των περιορισμών του λεγόμενου «φρένου χρέους», καθώς οι δαπάνες για την άμυνα και την ασφάλεια υπόκεινται στους κανόνες αυτούς μόνο μέχρι συγκεκριμένο όριο επί του ΑΕΠ.
Περικοπές και νέοι φόροι
Την ίδια ώρα, το προσχέδιο προβλέπει εξοικονομήσεις περίπου 3 δισ. ευρώ από το ασφαλιστικό σύστημα και την υγειονομική περίθαλψη.
Οι περικοπές αναμένεται να επηρεάσουν, μεταξύ άλλων, το επίδομα γονέων, την επιδότηση συντάξεων και το επίδομα στέγης.
Για την κάλυψη μέρους των δημοσιονομικών κενών, η κυβέρνηση σχεδιάζει και νέες φορολογικές παρεμβάσεις. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται φόροι στα πλαστικά, με στόχο έσοδα περίπου 1 δισ. ευρώ το 2027, καθώς και αυξήσεις στη φορολόγηση αλκοολούχων ποτών και προϊόντων καπνού, από τις οποίες αναμένονται επιπλέον έσοδα 1,2 δισ. ευρώ. Στο τραπέζι βρίσκεται και το ενδεχόμενο επιβολής φόρου στη ζάχαρη.
Αντιδράσεις από αντιπολίτευση, συνδικάτα και βιομηχανία
Το προσχέδιο προκάλεσε άμεσες αντιδράσεις. Ο Ντίτμαρ Μπαρτς από την Αριστερά κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι συσσωρεύει χρέος σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, ενώ οι πληρωμές τόκων αναμένεται να αυξηθούν δραστικά τα επόμενα χρόνια. Όπως υποστήριξε, οι νέες δαπάνες κατευθύνονται κυρίως στην αγορά στρατιωτικού εξοπλισμού που χρηματοδοτείται με δανεισμό.
Η Γερμανική Συνομοσπονδία Συνδικάτων χαρακτήρισε απαράδεκτες τις περικοπές σε κοινωνικές παροχές, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση δεν πρέπει να περιορίζει επιδόματα, αλλά να κάνει το κοινωνικό κράτος πιο αποτελεσματικό και πιο δίκαιο.
Ανησυχία εκφράζει και η βιομηχανία για την αύξηση των κρατικών δαπανών και του χρέους, ενώ περιβαλλοντικές οργανώσεις κατηγορούν τον υπουργό Οικονομικών Λαρς Κλίνγκμπαϊλ ότι αποδυναμώνει το ταμείο για το κλίμα.
Το προσχέδιο θα τεθεί στη συνέχεια προς συζήτηση στο γερμανικό κοινοβούλιο, με την τελική έγκριση του προϋπολογισμού να αναμένεται αργότερα μέσα στη χρονιά.
