Η εξαγορά της ιταλικής Piaggio Aerospace από την τουρκική Baykar έχει προκαλέσει αντιδράσεις, και στην Ελλάδα, αλλά και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, καθώς αναμένεται να επηρεάσει τις ισορροπίες στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας.
Η κίνηση αυτή προσφέρει στην Τουρκία άμεση πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά αεροναυπηγικής και προηγμένων τεχνολογιών, γεγονός που δημιουργεί στρατηγικά και γεωπολιτικά ερωτήματα.
Σύμφωνα με το Reuters, η συμφωνία αυτή εγκρίθηκε από το ιταλικό υπουργείο Βιομηχανίας στα τέλη Δεκεμβρίου 2024, χωρίς να αποκαλυφθούν οι οικονομικές λεπτομέρειες.
Η προσφορά της Baykar επιλέχθηκε μεταξύ τριών δεσμευτικών προσφορών, καθώς, σύμφωνα με την ανακοίνωση του ιταλικού υπουργείου, θεωρήθηκε η πλέον κατάλληλη για τη διασφάλιση των συμφερόντων των εργαζομένων και των πιστωτών της Piaggio Aerospace, καθώς και για την αναζωογόνηση των βιομηχανικών προοπτικών του ομίλου.
Η Piaggio Aerospace –η οποία δεν έχει σχέση με την εταιρεία κατασκευής σκούτερ Vespa και Piaggio– σχεδιάζει και κατασκευάζει αεροσκάφη και αεροπορικούς κινητήρες για στρατιωτική και πολιτική χρήση.
Βρισκόταν υπό κρατική εποπτεία από το 2018 λόγω οικονομικών δυσχερειών.
Η Baykar δεσμεύτηκε να διατηρήσει και να επεκτείνει την παραγωγή αεροσκαφών, καθώς και τις συναφείς δραστηριότητες τεχνικής υποστήριξης, εκπαίδευσης και εφοδιαστικής αλυσίδας, όπως και τη συντήρηση κινητήρων και την κατασκευή εξαρτημάτων κινητήρων.
«Η επανεκκίνηση της εταιρείας είναι εγγυημένη, με ένα ξεκάθαρο και φιλόδοξο βιομηχανικό όραμα», δήλωσε ο υπουργός Βιομηχανίας της Ιταλίας, Αντόλφο Ούρσο σημειώνοντας ότι η εταιρεία αποτελεί «στρατηγικό περιουσιακό στοιχείο της χώρας», όπως μεταδίδει το Bloomberg.
Η εταιρεία έχει δύο διαφορετικές οντότητες: την Piaggio Aero και την Piaggio Aviation. Προηγούμενος ιδιοκτήτης ήταν η Mubadala Investment Company του Άμπου Ντάμπι.
Από την άλλη, σύμφωνα με τα στοιχεία του γραφείου Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων του Γενικού Προξενείου της Κωνταντινούπολης, η «Baykar» αποτελεί κορυφαίο εξαγωγέα αμυντικών προϊόντων της Τουρκίας. Το 2023 το 90% των εσόδων της προήλθε από εξαγωγές, οι οποίες ανελθούσες σε 1,8 δισεκ. δολάρια ΗΠΑ, κατέγραψαν αύξηση 600 εκατ. δολαρίων σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Έως και τον Αύγουστο 2024, η εταιρεία έχει υπογράψει συμφωνίες με 34 χώρες για την προμήθεια μη επανδρωμένων αεροσκαφών μάχης «Bayraktar TB2» και με 10 χώρες για την πώληση των μη επανδρωμένων αεροσκαφών μάχης βαρέως τύπου «Akıncı».
Η ελληνική ανησυχία και η ευρωπαϊκή διάσταση
Ο Τούρκος πρωθυπουργός Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ποζάρει μπροστά απο ένα drone Bayraktar.
Murat Cetinmuhurdar/Pool Photo via AP
Η Ελλάδα, θεωρεί ότι η εξαγορά της Piaggio Aerospace από την Baykar ενισχύει τη στρατιωτική ικανότητα της Άγκυρας με ευρωπαϊκή τεχνογνωσία και υποδομές. Αυτό είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό δεδομένης της αυξανόμενης χρήσης των τουρκικών drones Bayraktar σε διάφορες στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Παράλληλα, ελληνικές πηγές επισημαίνουν ότι η συμφωνία αυτή εγείρει ζητήματα ασφάλειας και τεχνολογικής διαρροής, καθώς η Τουρκία θα αποκτήσει πρόσβαση σε κρίσιμες αεροναυπηγικές γνώσεις, που ενδέχεται να χρησιμοποιηθούν για στρατιωτικούς σκοπούς.
Πέρα από την Ελλάδα, και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Γαλλία, φαίνεται να ανησυχούν για τη διείσδυση της Τουρκίας στην ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία. Η Γαλλία, η οποία έχει έρθει σε αντιπαράθεση με την Τουρκία στη Λιβύη και την Ανατολική Μεσόγειο, έχει κάθε λόγο να παρακολουθεί στενά αυτή την εξέλιξη. Επιπλέον, οι χώρες της Βαλτικής και η Πολωνία, που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την ευρωπαϊκή αμυντική συνεργασία, πιθανώς να εκφράσουν επιφυλάξεις σχετικά με την εξαγορά.
Ευρύτερες επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή αμυντική πολιτική
Η εξαγορά της Piaggio Aerospace αναδεικνύει μια ευρύτερη αδυναμία της Ε.Ε. να ελέγξει τις στρατηγικές βιομηχανίες της. Παρόλο που η Ε.Ε. έχει θεσπίσει μηχανισμούς ελέγχου ξένων επενδύσεων, η έγκριση αυτής της συμφωνίας από την Ιταλία δείχνει ότι η προστασία των εθνικών βιομηχανιών δεν είναι πάντα προτεραιότητα για τις εθνικές κυβερνήσεις. Η έλλειψη ενιαίας ευρωπαϊκής στάσης σε τέτοια ζητήματα δημιουργεί ρωγμές στην κοινή αμυντική πολιτική, επιτρέποντας σε τρίτες χώρες, όπως η Τουρκία, να εκμεταλλεύονται τις διαφορές μεταξύ των κρατών-μελών.
Η ελληνική πλευρά αναμένεται να πιέσει για συζήτηση του θέματος σε επίπεδο Ε.Ε., υπογραμμίζοντας την ανάγκη για αυστηρότερους ελέγχους σε εξαγορές αμυντικών βιομηχανιών από χώρες που δεν συμμετέχουν στην κοινή ευρωπαϊκή αμυντική πολιτική. Παράλληλα, θα επιδιώξει τη συνεργασία με συμμάχους, όπως η Γαλλία, για να περιορίσει την επιρροή της Τουρκίας στον αμυντικό τομέα της Ε.Ε.
Κρίσιμο τεστ για την ευρωπαϊκή αμυντική συνοχή
Η εξαγορά της Piaggio Aerospace από την Baykar δεν είναι απλώς μια εμπορική συμφωνία, αλλά μια κίνηση με σημαντικές στρατηγικές προεκτάσεις. Η Τουρκία αποκτά πρόσβαση σε κρίσιμες τεχνολογίες και υποδομές εντός της Ε.Ε., ενισχύοντας τη θέση της στον αμυντικό τομέα.
Το πώς θα αντιδράσουν η Αθήνα και οι Βρυξέλλες θα αποτελέσει κρίσιμο τεστ για την ευρωπαϊκή αμυντική συνοχή.
