Έκρυθμη είναι η κατάσταση μεταξύ των ΗΠΑ και των κρατών μελών του ΝΑΤΟ, με τον Ντόναλντ Τραμπ να αμφισβητεί ευθέως την αλληλεγγύη της βορειατλαντικής συμμαχίας και από την άλλη, τον Μακρόν να προσπαθεί να ρίξει τους τόνους απαντώντας στις αιτιάσεις του Αμερικανού προέδρου με τη διαβεβαίωση πως «είμαστε πιστοί σύμμαχοι».
Σύμφωνα με όσα αναφέρει σε ανάλυση του το AP, για ακόμη μία φορά, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο, να εγκαταλείψουν, οι ΗΠΑ, τις δεσμεύσεις τους έναντι της βορειοατλαντικής συμμαχίας, αν τα κράτη μέλη του ΝΑΤΟ, δεν επιτύχουν του στόχους που έχουν τεθεί για τις αμυντικές δαπάνες.
Σημειώνεται ότι ο Τραμπ έχει πυροδοτήσει αναταράξεις στο ΝΑΤΟ με την πρόταση του για αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 5% του ΑΕΠ, την ώρα που μόλις 24 από τα 32 μέλη της συμμαχίας πληρούν τον στόχο του 2%.
O Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε (ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ)
AP Photo/Virginia Mayo
«Ξέρετε ποιο είναι το πρόβλημα που έχω με το ΝΑΤΟ»
Ο Τραμπ δήλωσε την Πέμπτη στο Οβάλ Γραφείο ότι το πρόβλημα του με την συμμαχία είναι ότι αν χρειαστεί άλλες χώρες να υπερασπιστούν τις ΗΠΑ – δεν είναι τόσο σίγουρο ότι θα βοηθήσουν.
Συγκεκριμένα, ο ίδιος υπογράμμισε «Το μεγαλύτερο πρόβλημά μου με το NATO (…) είναι πως αν οι ΗΠΑ είχαν πρόβλημα, και καλούσαν τη Γαλλία ή άλλες, χώρες, δεν θα τις κατονομάσω, και έλεγαν “έχουμε πρόβλημα, Γαλλία” — νομίζετε πως θα έρχονταν να μας προστατεύσουν; Δεν είμαι σίγουρος…».
«Είμαστε πιστοί σύμμαχοι», απάντησε ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν, τείνοντας χείρα φιλίας προς τον Τραμπ και αναγνωρίζοντας τον ρόλο που διαδραματίζουν οι ΗΠΑ στην παγκόσμια σκακιέρα. Δήλωσε πως αντιμετωπίζει με «σεβασμό και φιλία» τις ΗΠΑ και τους ηγέτες και η χώρα του έχει «δικαίωμα να ζητεί το ίδιο» από τους Αμερικανούς.
Ο Γάλλος πρόεδρος αναφέρθηκε στη συμβολή του μαρκησίου ντε Λαφαγιέτ στην ανεξαρτησία των ΗΠΑ, σημειώνοντας πως «ήμασταν πάντα εκεί ο ένας για τον άλλο», ενώ αναφέρθηκε επίσης και στην αμερικανική απόβαση στη Νορμανδία το 1944.
«Αν δεν πληρώνουν, δεν πρόκειται να τους υπερασπιστώ»
Ερωτηθείς για το αν οι ΗΠΑ θα υπερασπίζονται τις χώρες του ΝΑΤΟ που δεν πληρούν τους στόχους για τις στρατιωτικές δαπάνες, ο Τραμπ υπογράμμισε ότι «Λοιπόν, νομίζω ότι είναι κοινή λογική, σωστά; Αν δεν πληρώνουν, δεν πρόκειται να τους υπερασπιστώ. Όχι, δεν πρόκειται να τις υπερασπιστώ.»
Ο Τραμπ την Πέμπτη φάνηκε επίσης να πιστεύει ότι η δέσμευση των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ θα μπορούσε να αξιοποιηθεί στον εμπορικό πόλεμο, καθώς επιδιώκει να στοχεύσει τις άδικες, όπως λέει, εμπορικές πολιτικές με άλλα έθνη, συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Την Τετάρτη, ο εκλεκτός του Τραμπ για πρεσβευτής των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, ο Ματ Γουίτακερ, δήλωσε κατά την ακρόαση για την επικύρωσή του ότι όσον αφορά τη δέσμευση των ΗΠΑ στη συμμαχία του ΝΑΤΟ και συγκεκριμένα το άρθρο 5, «θα είναι ατσάλινη».
Ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας Πιτ Χέσγκσεθ κατά τη διάρκεια ομιλίας του στα κεντρικά του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες, στις 13 Φεβρουαρίου 2025.
AP Photo/Virginia Mayo
Τριχοτομημένο το ΝΑΤΟ
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Politico, το ΝΑΤΟ έχει τριχοτομηθεί σε χονδρικά τρεις ομάδες:
-Τις χώρες κοντά στο 5%: Σε αυτό το γκρουπ περιλαμβάνονται οι Βαλτικές χώρες και η Πολωνία, που βρίσκονται κοντά στο 5% λόγω της απειλής από τη Ρωσία και επιθυμούν να διατηρήσουν καλές σχέσεις με τις ΗΠΑ.
-Τις χώρες που θέλουν μια πιο ήπια αύξηση: Οι σκανδιναβικές χώρες και το Ηνωμένο Βασίλειο, που εξετάζουν αυξήσεις έως 3,5%, αλλά απορρίπτουν το 5%.
-Την τρίτη ομάδα χωρών, που τηρούν επιφυλακτική στάση: Η μεγαλύτερη ομάδα χωρών, που διστάζουν να αυξήσουν δραστικά τις δαπάνες λόγω οικονομικών περιορισμών ή διαφορετικής εκτίμησης των απειλών.
Στο ίδιο κείμενο αναφέρεται ότι πολλές χώρες του ΝΑΤΟ αντιμετωπίζουν δημοσιονομικούς περιορισμούς, καθιστώντας δύσκολη την επίτευξη του στόχου του 5%.
Χρόνια η κριτική του Τραμπ στο ΝΑΤΟ
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Αμερικανός πρόεδρος ασκεί κριτική στο ΝΑΤΟ και στην λειτουργία του. Εδώ και πολλά χρόνια, ο Τραμπ ασκεί κριτική στη συμμαχία, αφού την έχει κατηγορήσει ότι δεν καταβάλλει το μερίδιο που της αναλογεί έναντι του κόστους της άμυνας.
Υπενθυμίζεται ότι από την πρώτη προεκλογική του εκστρατεία, ο Τραμπ είχε πει πως οι ΗΠΑ μπορεί να μην συμμορφωθούν με τις αμοιβαίες αμυντικές εγγυήσεις της συμμαχίας και θα υπερασπίζονται μόνο τις χώρες που δίνουν το 2% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος τους για τις στρατιωτικές δαπάνες.
