O Τραμπ μέσα από το Air Force 1 δήλωσε ότι «θα μπορούσαν κάλλιστα» να ανακοινωθούν εμπορικές συμφωνίες αυτή την εβδομάδα. Aλλά αυτές δεν ήρθαν ποτέ.
Ταυτόχρονα, ο Τραμπ συνέχισε να μετριάζει τις προσδοκίες, λέγοντας ότι ξένες χώρες, τόσο φίλοι όσο και εχθροί, «κλέβουν» τις Ηνωμένες Πολιτείες εδώ και χρόνια, και ότι οι εμπορικές συμφωνίες θα προκύψουν μόνο όταν συμφωνήσει σε όρους που θα ωφελήσουν τους Αμερικανούς. Η μπάλα είναι στο δικό του γήπεδό, όχι στο δικό τους, υποστηρίζει ο Τραμπ.
«Διαπραγματευόμαστε με πολλές χώρες, αλλά στο τέλος εγώ θα θέσω τις δικές μου συμφωνίες, επειδή εγώ ορίζω τη συμφωνία, δεν ορίζουν αυτές τη συμφωνία, εγώ ορίζω τη συμφωνία», δήλωσε στους δημοσιογράφους την Κυριακή. «Δεν πρόκειται για μια μεγάλη συμφωνία που πρόκειται να υπογραφεί — σε ορισμένες περιπτώσεις θα τις υπογράψουμε, αλλά δεν χρειάζεται να τις υπογράψουμε. Εγώ θα ορίσω τη συμφωνία, εγώ θα ορίσω τους δασμούς».
Η επαγγελία μιας πιθανής συμφωνίας – η αμερικανική κυβέρνηση έχει δηλώσει ότι η Ινδία, η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα είναι οι χώρες που είναι πιθανότερο να καταλήξουν πρώτες σε εμπορική συμφωνία με τις ΗΠΑ — έχει αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη στις χρηματοπιστωτικές αγορές των ΗΠΑ και έχει ενισχύσει ορισμένες ελπίδες ότι ο κόσμος μπορεί να αποφύγει τις χειρότερες συνέπειες του εμπορικού πολέμου.
Όμως, καθώς οι εβδομάδες περνούν χωρίς καμία συμφωνία να είναι ορατή, η κυβέρνηση Τραμπ κινδυνεύει να προκαλέσει σοβαρή οικονομική ζημιά που θα μπορούσε γρήγορα να μετατραπεί σε ύφεση στις ΗΠΑ και την παγκόσμια οικονομία. Ο επιθετικός εμπορικός πόλεμος της Αμερικής έχει ήδη στείλει την οικονομία των ΗΠΑ σε αντίστροφη πορεία.
Η τριμηνιαία έκθεση της περασμένης εβδομάδας για το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν, το ευρύτερο μέτρο της οικονομίας των ΗΠΑ, έδειξε την πρώτη συρρίκνωση της Αμερικής από τις αρχές του 2022, καθώς μια κατά τα άλλα υγιής οικονομία επιβραδύνθηκε από εταιρείες που συσσώρευαν αγαθά για να προλάβουν τους δασμούς.
Ο αργός ρυθμός επίτευξης οποιουδήποτε είδους συμβιβασμού στο εμπόριο δεν προμηνύει κάτι καλό για το τελικό… βραβείο: μια διπλωματική ύφεση με την Κίνα. Με δασμούς τουλάχιστον 145% στις κινεζικές εισαγωγές και αντίποινα 125% από την Κίνα σε αμερικανικά προϊόντα, το εμπόριο με έναν από τους σημαντικότερους οικονομικούς εταίρους της Αμερικής έχει σχεδόν σταματήσει.
Αυτό σημαίνει ότι η Αμερική απέχει μόλις λίγες μέρες από διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα, παρόμοιες με πανδημία, που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε υψηλότερες τιμές και άδεια ράφια καταστημάτων.
Χωρίς εμπορική συμφωνία στον ορίζοντα
Τον περασμένο μήνα ο Τραμπ δήλωσε σε συνέντευξή του στο περιοδικό Time ότι είχε ήδη συνάψει 200 εμπορικές συμφωνίες, διευκρινίζοντας αργότερα ότι θα ολοκληρωθούν σύντομα. Αξιωματούχοι της κυβέρνησης έχουν δηλώσει ότι βρίσκονται σε προχωρημένες εμπορικές διαπραγματεύσεις με περισσότερες από δώδεκα χώρες.
Παρά τη ρητορική της κυβέρνησης ότι βρίσκεται σε προχωρημένες εμπορικές διαπραγματεύσεις με περισσότερες από δώδεκα χώρες, οι εμπορικές συμφωνίες χρειάζονται στην πραγματικότητα σημαντικό χρόνο – συχνά χρόνια – για να ολοκληρωθούν. Συνήθως περιλαμβάνουν απίστευτα πολύπλοκες συμφωνίες, που εμβαθύνουν και στις παραμικρές λεπτομέρειες διαφόρων αγαθών και μη δασμολογικών φραγμών. Συχνά περιλαμβάνουν σημαντικές πολιτικές παραμέτρους, καθώς διάφορα κόμματα επιδιώκουν να προστατεύσουν τους ψηφοφόρους με ειδικά συμφέροντα.
Αντίθετα, οποιαδήποτε «συμφωνία» υπογράφει η κυβέρνηση Τραμπ — όποτε συμβαίνει αυτό — σχεδόν σίγουρα μοιάζει περισσότερο με μνημόνιο κατανόησης. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλότερους δασμούς σε προϊόντα μιας συγκεκριμένης χώρας στο εγγύς μέλλον, αλλά πιθανότατα δεν θα κάνει πολλά που να ισοδυναμούν με ουσιαστική οικονομική νίκη για αρκετό καιρό.
Αυτό συμβαίνει επειδή ο Τραμπ έθεσε μια αυστηρή προθεσμία για να γίνουν όλα αυτά: Οι «ανταποδοτικοί» δασμοί που τέθηκαν σε ισχύ στις 7 Απριλίου και ανεστάλησαν για 90 ημέρες στις 9 Απριλίου επηρεάζουν δεκάδες χώρες. Έτσι, το ρολόι λήγει στις 8 Ιουλίου — όταν η επιβολή δασμών έως και 50% σε δεκάδες έθνη πρόκειται να επανέλθει σε ισχύ.
«Η 90ήμερη παύση των δασμών, η οποία έχει πλέον ξεπεράσει περίπου το 25%, παρέχει λίγο χρόνο για τις τυπικές εμπορικές συζητήσεις που απαιτούν μήνες, αν όχι χρόνια, για να συναφθεί μια εμπορική συμφωνία», δήλωσε ο Τζέικομπ Τζένσεν, αναλυτής εμπορικής πολιτικής στο Αμερικανικό Φόρουμ Δράσης, ένα κεντροδεξιό ινστιτούτο πολιτικής.
«Υπάρχει σημαντική διαφορά αν αυτές οι συμφωνίες είναι επίσημες, γραπτές εμπορικές συμφωνίες και όχι προφορικές δεσμεύσεις για την αγορά περισσότερων αμερικανικών προϊόντων, καθώς η μια περίπτωση έχει μακροπρόθεσμες οικονομικές επιπτώσεις και η άλλη μπορεί να αγνοηθεί στο μέλλον».
Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι δεν θα επεκτείνει την αναστολή των δασμών για δεύτερη φορά – και, στην πραγματικότητα, μπορεί να ενεργήσει νωρίτερα για να επαναφέρει ορισμένους δασμούς σε χώρες με τις οποίες η κυβέρνησή του δεν μπορεί να καταλήξει σε συμφωνία, ίσως σε λίγες εβδομάδες.
«Θα είναι δύσκολο για τον εμπορικό εκπρόσωπο των ΗΠΑ να διαπραγματευτεί ενδεχομένως 100 χωριστές εμπορικές συμφωνίες εντός 90 ημερών, πράγμα που σημαίνει ότι ο πρόεδρος Τραμπ πρέπει σύντομα να καθορίσει εάν οι δασμοί θα επαναφερθούν ή θα καθυστερήσουν περαιτέρω», δήλωσε ο Τζένσεν.
Και ακόμη κι αν τελικά ολοκληρωθούν συμφωνίες με όλες τις χώρες, δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι ο Τραμπ θα τις τηρήσει. Για παράδειγμα, ο Τραμπ, κατά την πρώτη του θητεία, έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη διαπραγμάτευση της συμφωνίας ελεύθερων συναλλαγών, της USMCA, με τον Καναδά και το Μεξικό, μόνο και μόνο για να την εγκαταλείψει κατά τη δεύτερη θητεία του, επιβάλλοντας έναν επαναλαμβανόμενο δασμό 25% σε ορισμένα μεξικανικά και καναδικά προϊόντα. Και επιβάλλοντας σημαντικούς δασμούς σε σχεδόν όλα τα αγαθά που εισέρχονται στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο Τραμπ τίναξε επίσης στον αέρα μια σειρά από υπάρχουσες εμπορικές συμφωνίες με συμμάχους.
Η Κίνα είναι το πραγματικό πρόβλημα
Ανεξάρτητα από το με πόσους εμπορικούς εταίρους συνάπτουν συμφωνίες οι Ηνωμένες Πολιτείες, αυτή που πραγματικά έχει σημασία είναι η Κίνα. Και αυτό φαίνεται να μην οδηγεί πουθενά, σημειώνει το CNNi.
Ο ιστορικά υψηλός δασμός στην Κίνα έχει ουσιαστικά σταματήσει κάθε εμπόριο μεταξύ των δύο χωρών, έχει δηλώσει επανειλημμένα ο Τραμπ. Ο αριθμός των φορτηγών πλοίων που κατευθύνονται από την Κίνα προς τις Ηνωμένες Πολιτείες μειώθηκε κατά 60% τον Απρίλιο, σύμφωνα με την Flexport, μια εταιρεία logistics και μεταφορών. Η JPMorgan εκτιμά ότι οι κινεζικές εισαγωγές στις Ηνωμένες Πολιτείες θα μειωθούν έως και 80% μέχρι το δεύτερο εξάμηνο του έτους.
Οι Αμερικανοί καταναλωτές θα πρέπει να αναμένουν διαταραχές παρόμοιες με πανδημία, καθώς τα αγαθά που ήταν αποθηκευμένα πριν από την έναρξη ισχύος των δασμών αρχίζουν να εξαντλούνται χονδρικά την επόμενη εβδομάδα, συμπεριλαμβανομένων υψηλότερων τιμών, ελλείψεων και άδειων ραφιών καταστημάτων.
Παρά τις ολοένα και πιο δυσοίωνες προειδοποιήσεις, οι δύο χώρες φαίνεται να μην είναι ούτε κατά διάνοια κοντά σε συμφωνία. Η Κίνα έχει επανειλημμένα αρνηθεί ότι βρίσκονται σε συνομιλίες -παρά τις δηλώσεις Τραμπ- ενώ και οι δύο πλευρές επιμένουν ότι θα χρειαστούν σημαντικές παραχωρήσεις για να ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις.
