Μία μυστική αποστολή αποναρκοθέτησης των Στενών του Ορμούζ βρισκόταν σε εξέλιξη τους τελευταίους μήνες από τις αμερικανικές δυνάμεις, όπως αποκαλύπτει ρεπορτάζ των Financial Times.
Τις νύχτες δύτες του «Navy SEAL», ρομποτικά σκάφη και εξειδικευμένα υποβρύχια επιχειρούσαν στα Στενά σε μια αποστολή εκκαθάρισης του περάσματος από τις ιρανικές νάρκες, η οποία είχε διάρκεια τεσσάρων μηνών, όπως αποκάλυψαν πηγές στους FT.
Η επιχείρηση εξουδετέρωσης εκρηκτικών μηχανισμών πραγματοποιήθηκε υποβρυχίως και στο σκοτάδι, σε μια προσπάθεια να εξαλειφθεί ένας κρίσιμος παράγοντας που αποτρέπει τα πλοία από το να μεταφέρουν ζωτικής σημασίας φορτία μέσω του περάσματος.
Από την έναρξη του πολέμου, η Τεχεράνη έχει τοποθετήσει νάρκες και σύμφωνα με τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό περίπου 80 είχαν τοποθετηθεί σε ζωτικής σημασίας ναυτιλιακές οδούς.
Οι δυσκολίες απονακροθέτησης
Η αποναρκοθέτηση μιας θαλάσσιας περιοχής, ακόμη και σε καιρό ειρήνης, είναι μια δύσκολη διαδικασία που μπορεί να διαρκέσει μήνες. Εξειδικευμένα σκάφη πρέπει να κινούνται σαν «φίδια» πάνω-κάτω στην πλωτή οδό, αποκόπτοντας νάρκες από τις θέσεις πρόσδεσής τους και πυροδοτώντας τες μόλις αρχίσουν να επιπλέουν.
Σε αυτήν την περίπτωση, δύτες του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ εργάστηκαν σε μικρές ομάδες χρησιμοποιώντας φουσκωτά σκάφη. Εντόπιζαν ιρανικές νάρκες με τη βοήθεια ρομποτικών σκαφών και υποβρυχίων – όπως το «Common Uncrewed Surface Vessel» του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ – λειτουργώντας με ρυμουλκούμενα σόναρ.
Αυτές οι συσκευές, που περιέχουν αισθητήρες σόναρ υψηλής ανάλυσης με πλευρική όραση, μπορούν να δουν αντικείμενα όπως νάρκες στον πυθμένα του ωκεανού σε εκπληκτικά υψηλή ανάλυση. Αυτό τους επιτρέπει να σαρώνουν μεγάλες περιοχές με ελάχιστο κίνδυνο για τα πληρώματα.
Αλλά αυτή η διαδικασία συχνά ακολουθείται από το πιο επικίνδυνο στοιχείο της αποστολής. «Συνήθως ακολουθείται από έναν δύτη του ναυτικού που πρέπει να μπει στο νερό και να πλησιάσει τη νάρκη και στη συνέχεια να την καταστρέψει» δήλωσε ο Μπιλ Χάμπλετ, απόστρατος λοχαγός του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ που έχει επιχειρήσει στον Κόλπο.
Οι ΗΠΑ μπορεί να έχουν οργανώσει κάποιες επιχειρήσεις από το USS Miguel Keith, μια πλωτή «κινητή βάση εκστρατειών» που συνδέεται με τις ναυτικές δυνάμεις του Κόλπου, εκτίμησε ο Χάμπλετ.
Τα ρομποτικά υποβρύχια – όπως το βρετανικό SeaFox ή το νεότερο αμερικανικό AN/ASQ-235 Archerfish -μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν για την καταστροφή ναρκών με εκρηκτικά, όπως ανέφερε ο Μπράιν Κλάρκ, ειδικός στην αποναρκοθέτηση στο Ινστιτούτο Hudson.
Σε κάθε περίπτωση «είναι μια εξαιρετικά χρονοβόρα διαδικασία» δήλωσε η Νίτια Λαμπχ, αναπληρώτρια ερευνήτρια στο Chatham House. «Πραγματοποιούν, ουσιαστικά, ενεργή πυροδότηση βομβών υποβρυχίως» τόνισε.
«Πόλεμος πληροφοριών»
Η σημασία της αποναρκοθέτησης έχει οδηγήσει σε έναν πόλεμο πληροφοριών. Η Τεχεράνη έχει διαψεύσει τους ισχυρισμούς των ΗΠΑ για την απομάκρυνση ναρκών, με τον αναπληρωτή υπουργό Εξωτερικών Καζέμ Γκαριμπαμπάντι να έχει δηλώσει ότι «κανείς εκτός από το Ιράν δεν γνωρίζει την τοποθεσία αυτών των ναρκών».
Την ίδια ημέρα που ο Τραμπ δήλωσε ότι τα Στενά του Ορμούζ δεν έχουν πλέον νάρκες, το Κοινό Κέντρο Πληροφοριών Ναυτικού, δήλωσε ότι υπάρχει «συνεχής κίνδυνος παρασυρόμενων ή αχαρτογράφητων ναρκών».
Στρατιωτικοί αναλυτές λένε ότι το Ιράν διαθέτει χιλιάδες νάρκες «Maham», παρόμοιες με αυτές που χρησιμοποιήθηκαν στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Μερικές βρίσκονται ακριβώς κάτω από την επιφάνεια και εκρήγνυνται όταν ένα πλοίο χτυπήσει στην ίδια τη νάρκη, ενώ άλλες λειτουργούν ανιχνεύοντας αλλαγές στα ηλεκτρομαγνητικά πεδία καθώς τα πλοία περνούν από πάνω.
Παρά τις ιρανικές αναφορές, δεν έχουν αναφερθεί ή επιβεβαιωθεί επιθέσεις με νάρκες από τις ναυτιλιακές αρχές κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης. Η μόνη επιβεβαιωμένη θεάση ναρκών στο στενό έγινε από έναν Πακιστανό υδρογράφο τον Μάιο.
«Η αβεβαιότητα το ατού του Ιράν»
Σύμφωνα με τους Financial Times, η αβεβαιότητα είναι το ατού του Ιράν. Αναφέροντας ότι νάρκες εξακολουθούν να βρίσκονται κρυμμένες στον βυθό έχει καταφέρει να ασκήσει πιέσεις.
Τα πλοία έχουν αναγκαστεί είτε να συμμορφωθούν με την πρόσφατα συσταθείσα Αρχή για τα Στενά του Περσικού Κόλπου της Τεχεράνης και να ζητήσουν άδεια να διέλθουν από την πλωτή οδό, είτε να διακινδυνεύσουν να ακολουθήσουν τη διαδρομή που αγκαλιάζει τις ακτές του Ομάν.
«Οι Ιρανοί έχουν συνειδητοποιήσει ότι το ισχυρότερο χαρτί τους είναι τα Στενά του Ορμούζ. Αν μπορούν να πείσουν τον κόσμο ότι μπορούν να απειλήσουν το πέρασμα, αυτή είναι η ισχυρότερη πηγή στρατηγικής μόχλευσης που έχουν», σχολίασε ο Χάμπλετ.
Ο Χάμπλετ είπε: «Το μεγαλύτερο στοίχημα αφορά την πληροφόρηση. Αυτό μπορεί να είναι εξίσου σημαντικό, αν όχι πιο σημαντικό, από αυτό που συμβαίνουν στον πυθμένα των Στενών».
