Η καθημερινή συνήθεια του ντους (για όσους είναι καθημερινή συνήθεια) χωρίζει τον κόσμο σε δύο «στρατόπεδα»: εκείνους που ξεκινούν τη μέρα τους με αυτό και εκείνους που προτιμούν να πλένονται το βράδυ, πριν κοιμηθούν. Αλλά ποια ώρα είναι τελικά η πιο ωφέλιμη για την υγεία μας;
Το ντους βοηθά στην απομάκρυνση της βρωμιάς, του ιδρώτα και του σμήγματος από το δέρμα μας. Αυτά μπορούν να συσσωρευτούν κατά τη διάρκεια της ημέρας, μαζί με ρύπους, σκόνη και γύρη από το περιβάλλον. Αν δεν κάνουμε ντους πριν τον ύπνο, αυτά τα υπολείμματα καταλήγουν στα σεντόνια και τις μαξιλαροθήκες μας.
Και δεν είναι μόνο αυτό. Το δέρμα μας είναι γεμάτο μικροοργανισμούς. Αν μεγεθύνουμε οποιοδήποτε τετραγωνικό εκατοστό του δέρματός μας θα βρούμε από 10.000 έως ένα εκατομμύριο βακτήρια που ζουν εκεί. Τρέφονται με τα έλαια που εκκρίνονται από τους ιδρωτοποιούς αδένες μας και παράγουν θειούχες ενώσεις που ευθύνονται για την κακοσμία.
Τα υπέρ και τα κατά
Με αυτή τη λογική, το βραδινό ντους μοιάζει η πιο υγιεινή επιλογή. Ωστόσο, τα πράγματα είναι πιο περίπλοκα. Όπως εξηγεί στο BBC News η μικροβιολόγος Primrose Freestone από το Πανεπιστήμιο του Λέστερ, ακόμη κι αν κάποιος κοιμηθεί καθαρός, ιδρώνει στη διάρκεια της νύχτας – μέχρι και μισό λίτρο ιδρώτα – ενώ αποβάλλει και χιλιάδες νεκρά κύτταρα δέρματος – ένας κανονικός μπουφές για τα ακάρεα σκόνης, τα βακτήρια και τους μύκητες που φωλιάζουν στα κλινοσκεπάσματα. Έτσι, όταν ξυπνάμε, δεν είμαστε τόσο «φρέσκοι» όσο φανταζόμαστε.
Επίσης, τα οφέλη του βραδινού ντους ισχύουν μόνο αν πλένουμε τακτικά τα κλινοσκεπάσματά μας. Τα βακτήρια μπορούν να επιβιώσουν σε σεντόνια και μαξιλάρια για εβδομάδες, ενώ η υγρασία ευνοεί την ανάπτυξη μυκήτων. Οι αλλεργίες και οι αναπνευστικές παθήσεις συνδέονται συχνά με τα ακάρεα και συγκεκριμένα είδη μυκήτων, όπως το Aspergillus fumigatus.
«Πιθανώς είναι πιο σημαντικό να πλένετε τα σεντόνια σας παρά να κάνετε ντους το βράδυ», λέει η Holly Wilkinson, ειδική στο μικροβίωμα του δέρματος από το Πανεπιστήμιο του Χαλ.
Οι υποστηρικτές του βραδινού ντους προβάλλουν ένα ακόμη επιχείρημα: βοηθά στον καλύτερο ύπνο. Έρευνα που συνέκρινε τα αποτελέσματα 13 μελετών διαπίστωσε ότι ένα ζεστό ντους ή μπάνιο 10 λεπτών, μία με δύο ώρες πριν τον ύπνο, μειώνει τον χρόνο που χρειάζεται για να αποκοιμηθούμε. Η άνοδος της θερμοκρασίας του σώματος και η σταδιακή πτώση της στη συνέχεια φαίνεται να λειτουργεί ως «σήμα» για τον κιρκαδικό ρυθμό ότι είναι ώρα για ξεκούραση. Παρόλα αυτά, χρειάζεται περαιτέρω έρευνα για να επιβεβαιωθεί αυτός ο μηχανισμός.
Ποιο είναι το καλύτερο;
Ποιο είναι λοιπόν το καλύτερο; Το πρωινό ή το βραδινό ντους; Η απάντηση εξαρτάται από τις προτεραιότητες του καθενός. Η Freestone προτιμά το πρωινό ντους, ώστε να απομακρυνθούν ο ιδρώτας και τα μικρόβια που συγκεντρώνονται τη νύχτα. Από την άλλη, το βραδινό ντους προσφέρει αίσθηση καθαριότητας πριν τον ύπνο και πιθανώς βελτιώνει την ποιότητά του.
Σε γενικές γραμμές, όμως, η επιστήμη καταλήγει ότι δεν έχει τεράστια σημασία αν κάνουμε ντους το πρωί ή το βράδυ, εφόσον διατηρούμε στοιχειώδη καθαριότητα. Μάλιστα, για την υγεία επαρκούν ακόμη και δύο ντους την εβδομάδα, αρκεί να πλένουμε τακτικά τις κρίσιμες περιοχές του σώματος.
«Αν κάνετε ντους μία φορά την ημέρα, πιθανότατα δεν έχει σημασία την ώρα της ημέρας που το κάνετε», λέει η Wilkinson.
Τελικά, ο χρόνος του ντους είναι θέμα προσωπικής επιλογής – αν προτιμάτε να είστε φρέσκοι και καθαροί κατά τη διάρκεια της ημέρας ή της νύχτας – και ακόμη περισσότερο θέμα καθαρών σεντονιών. «Εξαρτάται από το είδος της εργασίας που κάνετε – αν είστε αγρότης, για παράδειγμα, πιθανότατα θα θέλετε να πλυθείτε όταν επιστρέφετε στο σπίτι στο τέλος της ημέρας, αλλά νομίζω ότι η διατήρηση ενός καθαρού κρεβατιού είναι πιθανότατα πιο σημαντική συνολικά», λέει η Wilkinson.
