Απανωτά χτυπήματα δέχεται το κυβερνών κόμμα στη Γερμανία, αλλά και προσωπικά ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, μετά τη διπλή ήττα που δέχθηκε στις εκλογές από το ακροδεξιό AfD (Εναλλακτική για τη Γερμανία) στο Μεκλεμβούργο – Δυτική Πομερανία, καθώς και από το Die Linke (Η Αριστερά) στο Βερολίνο.
Η άνοδος της ακροδεξιάς στο τρίτο κατά σειρά κρατίδιο της Γερμανίας έρχεται να ανατρέψει το κοινωνικό συμβόλαιο που είχε διαμορφωθεί στη χώρα μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ενώ ταυτόχρονα αναδεικνύει τους κλυδωνισμούς που διατρέχουν την κοινωνία, καθώς η οικονομική πίεση χτυπά πλέον την πόρτα των Γερμανών πολιτών.
Το AfD επικρατεί οριακά των Σοσιαλδημοκρατών με 38,3% στο κρατίδιο του Μεκλεμβούργου-Δυτικής Πομερανίας, την ώρα που το κόμμα των Χριστιανοδημοκρατών (CDU) δεν φαίνεται να καταφέρνει να περάσει το κατώφλι του 5% για την είσοδο του στο κοινοβούλιο του κρατιδίου. Καταγράφει, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, 4,9%. Πρόκειται για το χειρότερο ποσοστό που έχει καταγράψει ποτέ το κόμμα σε κρατίδιο. Το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα πιέζει την ακροδεξιά ακολουθώντας στη δεύτερη θέση με 35,4%.
Το κόμμα του Μερτς συνετρίβη και στο Βερολίνο, με το Die Linke (Η Αριστερά) να εξασφαλίσει πάνω από 25% των ψήφων στη γερμανική πρωτεύουσα.
Η Ελίφ Εράλπ (στο κέντρο) υποψήφια του Die Linke (Η Αριστερά) για τις εκλογές στο κρατίδιο του Βερολίνου
EPA/CHRISTOPH RUTENKOLK/ ΑΠΕ ΜΠΕ
Η πρώτη αντίδραση του καγκελάριου ήταν άμεση. Δεσμεύτηκε, όπως μεταδίδει η εφημερίδα Guardian, να παραμείνει στο αξίωμά του και να αγωνιστεί για οικονομικές «μεταρρυθμίσεις» που θα «αντέχουν» στο μέλλον.
«Η απάντηση» στα οικονομικά προβλήματα της Γερμανίας και τη «διαίρεση» δεν μπορεί να είναι η επιστροφή στην παλιά καλή εποχή». «Η εμπιστοσύνη στους θεσμούς της χώρας μας μειώνεται και υπονομεύεται από ριζοσπαστικά κόμματα τόσο της αριστεράς όσο και της δεξιάς» υποστήριξε.
Επιδιώκοντας να προβάλλει το αντίπαλο δέος, πρόσθεσε: «Η Γερμανία είναι ικανή για μεταρρυθμίσεις. Θα έλεγα μάλιστα ότι αυτές οι μεταρρυθμίσεις είναι το αντίδοτο στο δηλητήριο του αυταρχισμού, ο οποίος διεισδύει όλο και βαθύτερα στην κοινωνία μας καθώς η γοητεία του αυξάνεται».
Αγώνας επιβίωσης
Ο Μερτς, σύμφωνα με τη βρετανική εφημερίδα, αγωνίζεται για την πολιτική του επιβίωση μετά από μια σειρά εκλογικών αποτυχιών φέτος.
Οι αμφιβολίες σχετικά με την ικανότητά του να παραμείνει καγκελάριος φαίνεται να κορυφώθηκαν αφότου το AfD στο κρατίδιο της Σαξονίας-Άνχαλτ επικράτησε του CDU με ποσοστό 44% πριν από δύο εβδομάδες.
Έτσι, τα αποτελέσματα στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία σηματοδοτούν την τρίτη φορά που το ακροδεξιό AfD αναδεικνύεται πρώτο κόμμα σε μια περιοχή, αν και φαινόταν σχετικά απίθανο να αναλάβει την εξουσία στο κρατίδιο λόγω ενός «τείχους προστασίας» που ύψωσαν τα άλλα κόμματα, επειδή δεν δέχθηκαν να συνεργαστούν.
Πριν την ομιλία Μερτς, ένα από τα κορυφαία στελέχη του AfD, ο Τίνο Κρουπάλα, σχολίασε πως οι ψηφοφόροι έδωσαν ένα «σαφές αποτέλεσμα» και κάλεσε τον Μερτς να παραιτηθεί.
Πιέσεις να παραιτηθεί
Οι ήττες που δέχθηκε το κυβερνών κόμμα υπό την ηγεσία του έχουν αυξήσει την πίεση στον Γερμανό καγκελάριο να παραιτηθεί, κάτι που ουσιαστικά θα απέκλειε την επανεκλογή του στις επόμενες εθνικές εκλογές, που έχουν προγραμματιστεί για το 2029.
Η πτώση της δημοφιλίας του Μερτς, σύμφωνα με την εφημερίδα Guardian, έχει δημιουργήσει ένα αίσθημα αστάθειας στην κορυφαία οικονομία της Ευρώπης, η οποία βρίσκεται σε μία διαδικασία αποβιομηχάνισης και είναι αντιμέτωπη με υποτονικές τάσεις ανάπτυξης και με το αυξανόμενο κόστος ενέργειας.
Αν η άνοδος της AfD οδηγούσε τον Μερς στην πρόωρη παραίτηση από τη θέση της καγκελαρίας, αυτό θα έδινε στην ακροδεξιά περαιτέρω ώθηση.
Ωστόσο, το Σύνταγμα της Γερμανίας περιλαμβάνει αρκετά εμπόδια στην αντικατάσταση ενός καγκελαρίου παρά τη θέλησή του και οποιοσδήποτε οριστεί διάδοχος θα πρέπει να συγκεντρώσει την απόλυτη πλειοψηφία. Η μη τήρηση αυτής της προϋπόθεσης θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέες εκλογές.
Η εκλογική περιφέρεια της Μέρκελ
Η ήττα του CDU στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία είναι ιδιαίτερα «πικρή» για τον Μερτς, καθώς αυτή αποτελεί την εκλογική περιφέρεια της αιώνιας αντιπάλου του, Άνγκελα Μέρκελ. Διότι ενώ η Μέρκελ κυβέρνησε τη Γερμανία επί 16 έτη, ο Μερτς φαίνεται να έχασε το κρατίδιο μετά από 16 μήνες.
Υπενθυμίζεται ότι, ο Μερτς ανέλαβε τα καθήκοντά του τον Μάιο του 2025 ως επικεφαλής ενός συνασπισμού που περιλάμβανε και τους Σοσιαλδημοκράτες (SPD). Είχε πάρει τα ηνία, υποσχόμενος να οδηγήσει στην ανάκαμψη της γερμανικής οικονομίας και να ανακόψει την άνοδο του AfD.
Η αποτυχία του στα δύο αυτά μέτωπα έχει απογοητεύσει την κοινωνία, καθώς μόνο ένας στους 10 Γερμανούς δηλώνει ικανοποιημένος με τη διακυβέρνησή του.
