Μια παγκόσμια μελέτη εντόπισε 300 άγνωστους προηγουμένως γενετικούς παράγοντες κινδύνου για την κατάθλιψη, συμπεριλαμβάνοντας ένα πολύ ευρύτερο δείγμα πληθυσμού σε σχέση με άλλες, αντίστοιχες μελέτες.
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, το 3,8% του πληθυσμού πάσχει από κατάθλιψη ανά πάσα στιγμή, αριθμός που μεταφράζεται σε περίπου 280 εκατομμύρια ανθρώπους. Ενώ μια σειρά παραγόντων – όπως δυσάρεστα γεγονότα στη ζωή, κακή σωματική υγεία και άγχος, μεταξύ άλλων – μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης κατάθλιψης, η τελευταία έχει και γενετικές αιτίες.
Όπως αναφέρει ο Guardian, μια διεθνής ομάδα ερευνητών, με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου και το King’s College του Λονδίνου, μελέτησε ανώνυμα γενετικά δεδομένα από περισσότερα από 5 εκατομμύρια άτομα σε 29 χώρες, όπου ένα στα τέσσερα δεν είχε ευρωπαϊκές καταβολές. Αυτό είναι σημαντικό, καθώς προηγούμενες έρευνες για τη γενετική της κατάθλιψης αφορούσαν κυρίως λευκούς, πλουσιότερους πληθυσμούς, παραμελώντας το μεγαλύτερο μέρος του κόσμου. Συμπεριλαμβάνοντας όμως ένα πιο ποικιλόμορφο δείγμα, οι συγγραφείς μπόρεσαν να εντοπίσουν νέους παράγοντες κινδύνου.
Παραλλαγές του DNA που συνδέονται με την κατάθλιψη
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Cell, βρήκε 700 παραλλαγές στον γενετικό κώδικα των ατόμων που συνδέονται με την ανάπτυξη της κατάθλιψης, σχεδόν οι μισές από τις οποίες δεν είχαν ποτέ πριν συσχετιστεί με την πάθηση. Αυτές οι μικρές αλλαγές στο DNA αφορούσαν νευρώνες σε πολλαπλές περιοχές του εγκεφάλου, συμπεριλαμβανομένων περιοχών που ελέγχουν το συναίσθημα.
Εκατό από τις προηγουμένως άγνωστες γενετικές διαφορές εντοπίστηκαν συγκεκριμένα επειδή στη μελέτη συμπεριλήφθηκαν άτομα αφρικανικής, ανατολικοασιατικής, ισπανόφωνης και νοτιοασιατικής καταγωγής.
Ενώ κάθε γενετικός παράγοντας κινδύνου για την κατάθλιψη είναι πολύ μικρός, ο σωρευτικός αντίκτυπος για τα άτομα με πολλαπλές παραλλαγές του DNA μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο, διαπίστωσε η μελέτη.
Οι συγγραφείς πιστεύουν ότι τα ευρήματα θα επιτρέψουν στους επιστήμονες να προβλέψουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τον κίνδυνο κατάθλιψης, ανεξάρτητα από την εθνικότητα, και να αναπτύξουν πιο διαφοροποιημένες θεραπευτικές επιλογές, συμβάλλοντας στη μείωση των ανισοτήτων στην υγεία.
Ανακάλυψη νέων φαρμάκων
Η μελέτη υπολόγισε ότι 308 γονίδια σχετίζονται με υψηλότερο κίνδυνο κατάθλιψης. Στη συνέχεια, οι ερευνητές εξέτασαν περισσότερα από 1.600 φάρμακα για να δουν αν είχαν αντίκτυπο σε αυτά τα γονίδια. Εκτός από τα αντικαταθλιπτικά, η μελέτη εντόπισε ότι η πρεγκαμπαλίνη, που χρησιμοποιείται για τον χρόνιο πόνο, και η μοδαφινίλη, που χρησιμοποιείται για τη ναρκοληψία, είχαν επίσης επίδραση σε αυτά τα γονίδια και επομένως θα μπορούσαν ενδεχομένως να χρησιμοποιηθούν για τη θεραπεία της κατάθλιψης. Θα χρειαστούν περαιτέρω μελέτες και κλινικές δοκιμές για να διερευνηθούν οι δυνατότητες αυτών των φαρμάκων σε ασθενείς με κατάθλιψη, δήλωσαν οι συγγραφείς.
Ο καθηγητής Andrew McIntosh από το Κέντρο Κλινικών Επιστημών Εγκεφάλου του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου, εκ των επικεφαλής συγγραφέων της μελέτης, δήλωσε: «Υπάρχουν τεράστια κενά στην κατανόηση της κλινικής κατάθλιψης που περιορίζουν τις ευκαιρίες βελτίωσης των αποτελεσμάτων για τους πάσχοντες. Μεγαλύτερες και πιο αντιπροσωπευτικές σε παγκόσμιο επίπεδο μελέτες είναι ζωτικής σημασίας για την παροχή των γνώσεων που απαιτούνται για την ανάπτυξη νέων και καλύτερων θεραπειών και για την πρόληψη της ασθένειας σε όσους διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισής της».
