Κάθε άνοιξη, εκατομμύρια θαμμένα πλάσματα ξεπροβάλλουν από το έδαφος ενός κοιμητηρίου στην Ίθακα της Νέας Υόρκης. Δεν πρόκειται για ταινία τρόμου με ζόμπι, αλλά για μία από τις μεγαλύτερες γνωστές συγκεντρώσεις μελισσών που φωλιάζουν στο έδαφος και βγαίνουν στην επιφάνεια αναζητώντας γύρη.
Εντομολόγοι του Πανεπιστημίου Κορνέλ εκτιμούν ότι στο νεκροταφείο East Lawn ζουν περίπου 5,5 εκατομμύρια μέλισσες του είδους Andrena regularis, το οποίο δεν ζει σε αποικίες μέσα σε κυψέλες, αλλά περνά το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του μόνο του, μέσα σε υπόγειες στοές, αναφέρει το Science Alert.
Η παρουσία του είδους στο κοιμητήριο ήταν γνωστή ήδη από το 1935, όμως μόλις το 2021 έγινε αντιληπτό το πραγματικό μέγεθος της συγκέντρωσης. Η ανακάλυψη έγινε σχεδόν τυχαία, όταν η Ρέιτσελ Φόρνταϊς, τεχνικός σε εργαστήριο εντομολογίας του Κορνέλ, βρήκε μια θέση στάθμευσης λίγα τετράγωνα μακριά από το πανεπιστήμιο. Καθώς περνούσε μέσα από το κοιμητήριο πηγαίνοντας στη δουλειά της, συνέλεξε μερικές μέλισσες σε ένα βάζο και έπεισε τους συναδέλφους της ότι ο χώρος άξιζε προσεκτικότερη μελέτη.
Αναδύονται κάθε Απρίλιο
Στην πολιτεία της Νέας Υόρκης, η A. regularis εμφανίζεται κάθε Απρίλιο, όταν βγαίνει από το έδαφος για να τραφεί με γύρη, να ζευγαρώσει και, στην περίπτωση των θηλυκών, να σκάψει φωλιές όπου οι προνύμφες θα περάσουν τον χειμώνα εφοδιασμένες με γύρη και νέκταρ. Όπως εξηγεί ο βιολόγος Στιβ Χογκ, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Apidologie, το είδος αυτό διαχειμάζει ως ενήλικο, κάτι σχετικά σπάνιο, και γι’ αυτό αναδύεται τόσο νωρίς την άνοιξη, συγχρονισμένο με την άνθηση των μηλιών.
Οι μέλισσες του είδους Andrena regularis περνούν το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του μόνες τους, μέσα σε υπόγειες στοές
Hoge et al., Apidologie, 2026
Η ομάδα του Κορνέλ ξεκίνησε επιτόπια έρευνα την άνοιξη του 2023, τοποθετώντας 10 ειδικές παγίδες 36 τετραγωνικών εκατοστών πάνω από φωλιές. Μέσα σε 48 ημέρες συνέλεξαν 3.251 έντομα από 16 διαφορετικά είδη. Αν και η πυκνότητα των μελισσών διέφερε σημαντικά από σημείο σε σημείο και οι εκτιμήσεις από μικρά δείγματα έχουν πάντα αβεβαιότητες, τα στοιχεία δείχνουν ότι στο κοιμητήριο αντιστοιχούν κατά μέσο όρο 853 μέλισσες A. regularis ανά τετραγωνικό μέτρο. Αυτό σημαίνει ότι την άνοιξη του 2023 ενδέχεται να αναδύθηκαν εκεί έως και 5,56 εκατομμύρια μέλισσες.
Η A. regularis ήταν μακράν το πιο άφθονο είδος στην περιοχή, αλλά είχε πολλούς «γείτονες». Ανάμεσά τους και μέλισσα Nomada imbricata, ο συνηθέστερος παρασιτικός εχθρός της.
Γιατί ένα νεκροταφείο είναι ιδανικό καταφύγιο
Οι ερευνητές τονίζουν ότι τα ευρήματα αναδεικνύουν τη σημασία των μοναχικών μελισσών που φωλιάζουν στο έδαφος, ως επικονιαστών αλλά και ως συχνά παραγνωρισμένου τμήματος των οικοσυστημάτων. Η A. regularis είναι γνωστός επικονιαστής μηλιών και βατόμουρων και έχει σημαντική συμβολή στις καλλιέργειες μήλων της Νέας Υόρκης.
Παρά τη ζοφερή του εικόνα, ένα κοιμητήριο μπορεί να αποτελεί ιδανικό καταφύγιο για τέτοια είδη, καθώς προσφέρει ησυχία, απουσία φυτοφαρμάκων και ελάχιστη διατάραξη του εδάφους. Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι παρόμοιες μεγάλες συγκεντρώσεις ίσως περνούν απαρατήρητες και κινδυνεύουν να χαθούν μέσα σε μια στιγμή, αν οι φωλιές τους καλυφθούν ή καταστραφούν.
