Το εσωτερικό ενός σύγχρονου αυτοκινήτου θυμίζει πλέον περισσότερο gadget ή tablet παρά το γνώριμο ταμπλό που υπήρχε μέχρι πριν από λίγα χρόνια. Πλέον, οι ψηφιακές οθόνες καταλαμβάνουν τη μεγαλύτερη επιφάνεια μπροστά από οδηγό και συνοδηγό και σε κάποιες περιπτώσεις ακόμα και το σύνολό της.
Και αυτό γιατί και ο έλεγχος των βασικών λειτουργιών -όπως ο κλιματισμός, η ένταση του ηχοσυστήματος ή η ρύθμιση των καθισμάτων- γίνεται πλέον μέσω αφής. Στην πράξη όμως αυτό που παρουσιάζεται ως τεχνολογική εξέλιξη, ενδέχεται να εξελιχθεί σε πρόβλημα τόσο για την ασφάλεια όσο και για την εργονομία.
Σε αρκετά μοντέλα οι φυσικοί διακόπτες έχουν περιοριστεί δραματικά και μαζί τους εξαφανίζεται και η δυνατότητα του οδηγού να εκτελέσει μία ενέργεια με μια απλή κίνηση και χωρίς να απομακρύνει το βλέμμα του από τον δρόμο.
Μια λειτουργία που πριν γινόταν σχεδόν στα τυφλά -όπως η αύξηση της θερμοκρασίας ή η απενεργοποίηση του start-stop- τώρα απαιτεί μια σειρά από αγγίγματα σε οθόνη, μενού, υπομενού και πολλές φορές καθυστερήσεις στην απόκριση. Ποιο είναι το αποτέλεσμα; Περισσότερη ώρα με τα μάτια στο ταμπλό, λιγότερη προσοχή στον δρόμο.
Σε δοκιμές που έχουν πραγματοποιηθεί από ανεξάρτητους οργανισμούς στην Ευρώπη, έχει καταγραφεί πως ο χειρισμός μιας επιφάνειας αφής για τις βασικές λειτουργίες μπορεί να αποσπάσει τον οδηγό για περισσότερα από 5 δευτερόλεπτα. Σε αυτό το διάστημα, ένα αυτοκίνητο που κινείται με 110 έως 120 χλμ./ώρα μπορεί να διανύσει πάνω από 150 μέτρα. Ουσιαστικά πρόκειται για μια «τυφλή» απόσταση, με τους σχετικούς κινδύνους να είναι προφανείς.
Οι αυτοκινητοβιομηχανίες πάντως επιμένουν. Η Tesla ήταν από τις πρώτες που αφαίρεσαν σχεδόν τα πάντα από το εσωτερικό, αφήνοντας μία και μόνο οθόνη στο κέντρο. Άλλες εταιρείες ακολούθησαν, προσθέτοντας οθόνες, ψηφιακά μενού και δυνατότητες όπως σύνδεση με εφαρμογές, παιχνίδια, ψυχαγωγία ή και browsing. Λειτουργίες που προφανώς δεν έχουν καμία σχέση με την ασφαλή οδήγηση.
Η υπερβολή αυτή έχει αρχίσει να προκαλεί αντιδράσεις. Η Volkswagen ανακοίνωσε πως θα επαναφέρει σταδιακά τους φυσικούς διακόπτες για τις βασικές λειτουργίες σε μελλοντικά της μοντέλα, παραδεχόμενη έμμεσα πως η πλήρης μετάβαση στον ψηφιακό έλεγχο ήταν υπερβολική.
Η Volvo επίσης διατήρησε κάποια κλασικά μπουτόν, όπως τον περιστροφικό διακόπτη για την ένταση του ήχου.
Στην πράξη, φαίνεται πως η τεχνολογία χρειάζεται ένα όριο. Όχι μόνο για λόγους ασφάλειας, αλλά και για λόγους απλότητας και χρηστικότητας. Το αυτοκίνητο, όσο εξηλεκτρισμένο και εξελιγμένο και αν είναι, παραμένει ένα μέσο μετακίνησης και όχι μια οθόνη ψυχαγωγίας. Όταν η χρήση του απαιτεί περίπλοκη πλοήγηση σε μενού ή όταν λειτουργίες που πριν γίνονταν άμεσα απαιτούν δευτερόλεπτα αναζήτησης, τότε κάτι δεν γίνεται σωστά.
Εννοείται ότι η τεχνολογική εξέλιξη είναι απαραίτητη αλλά πρέπει να εξυπηρετεί τον οδηγό και όχι να τον μπερδεύει. Οι πολλές οθόνες εντυπωσιάζουν, όμως ο βασικός ρόλος ενός αυτοκινήτου είναι να μεταφέρει τον οδηγό και τους επιβάτες με ασφάλεια.
