Μείωση του κινδύνου υποτροπής και του θανάτου κατά 49% και μείωση στην εμφάνιση απομακρυσμένης μετάστασης κατά 59%, καταγράφηκε σε ασθενείς με μελάνωμα, οι οποίοι το είχαν εξαιρέσει και στη συνέχεια έλαβαν προφυλακτική θεραπεία με mRNA εμβόλιο συνδυαστικά με φάρμακο ανοσοθεραπείας, σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες.
Σε συνέντευξή του στο Πρακτορείο Fm ο παθολόγος ογκολόγος, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής (ΠΑΔΑ) και επίτιμος πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Μελανώματος, Δημήτρης Μπαφαλούκος, μίλησε για τις πρόσφατες μελέτες με θεραπεία mRNA εμβολίων, που παρουσιάστηκαν στο εφετινό ετήσιο συνέδριο της Αμερικανικής Εταιρείας Κλινικής Ογκολογίας (ASCO 2026).
Το σημαντικό στοιχείο δεν είναι τα νούμερα που είναι σαφώς εντυπωσιακά, αλλά το γεγονός ότι το θεραπευτικό όφελος παραμένει σταθερό και δεν εξασθενεί με την πάροδο των ετών, λέει ο κ. Μπαφαλούκος για να συμπληρώσει στη συνέχεια ότι «το προφίλ ασφάλειας των θεραπειών κρίνεται ικανοποιητικό, χωρίς ανεπιθύμητες ενέργειες που να περιορίζουν τη χορήγησή τους, τις οποίες έχουμε πλέον μελετήσει στην πενταετία».
Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτή τη στιγμή, η προσέγγιση των εξατομικευμένων mRNA εμβολίων για το μελάνωμα βρίσκεται σε φάση κλινικών μελετών, με τις μέχρι τώρα ανακοινώσεις να αφορούν κυρίως μελέτες φάσης 2 και 2Β, ενώ η φάση 3 βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη. «Οι μελέτες είναι τυχαιοποιημένες και διεξάγονται σε πολλά κέντρα διεθνώς, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας».
Ποια άτομα είναι υψηλού κινδύνου
Ο επίτιμος πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Μελανώματος, σε άλλο σημείο της συνέντευξης του, επισημαίνει ότι η ηλιακή ακτινοβολία, τόσο η UVA όσο και η UVB, συνδέεται αιτιολογικά με την εμφάνιση μελανώματος, αποτελώντας έναν από τους βασικούς παράγοντες κινδύνου, χωρίς ωστόσο να είναι ο μοναδικός. Σημαντικό ρόλο, όπως διευκρινίζει στην εμφάνιση της νόσου, διαδραματίζουν επίσης γενετικοί παράγοντες, καθώς και άλλοι μη πλήρως διευκρινισμένοι μηχανισμοί.
«Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος σε άτομα με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, όπως ανοιχτόχρωμο δέρμα, γαλανά ή ανοιχτόχρωμα μάτια και ξανθά ή κοκκινωπά μαλλιά. Πρόκειται για πληθυσμούς που εμφανίζουν αυξημένη ευαισθησία στην ηλιακή ακτινοβολία, γεγονός που εξηγεί και τα υψηλότερα ποσοστά μελανώματος, που καταγράφονται στις σκανδιναβικές χώρες. Επιπλέον, αυξημένο κίνδυνο διατρέχουν όσοι έχουν πολλούς σπίλους ή συγγενείς δυσπλαστικούς σπίλους (σσ ελιές που έχουν πολυχρωμία, είναι μεγαλύτερες του φυσιολογικού και έχουν μεγαλύτερη επικινδυνότητα να εξαλλαχθούν σε μελανώματα), καθώς και άτομα με οικογενειακό ιστορικό μελανώματος, ιδιαίτερα όταν υπάρχει συγγενής πρώτου βαθμού που πάσχει ή έπασχε από μελάνωμα.
Ύποπτα σημάδια- πότε πάμε στον δερματολόγο
Oποιαδήποτε αλλαγή σε μια ελιά, είτε προϋπάρχει, είτε έχει εμφανιστεί πρόσφατα στο δέρμα, πρέπει να μας κινητοποιεί, τονίζει ο καθηγητής και εξηγεί:
«Δεν είναι απαραίτητο μια ελιά να υπάρχει εκ γενετής για να παρουσιάσει κακοήθη εξαλλαγή. Μπορεί να εμφανιστεί σε μεγαλύτερη ηλικία και να εξελιχθεί σε μελάνωμα μέσα σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα. Ύποπτα σημάδια είναι όταν μία ελιά αρχίζει να αλλάζει: είτε μεγαλώσει σε μέγεθος, είτε αλλάξει χρώμα, είτε ματώσει, είτε προκαλέσει κνησμό. Οποιαδήποτε αλλαγή δηλαδή σε μια προϋπάρχουσα ή νεοεμφανιζόμενη ελιά, σημαίνει επίσκεψη στον δερματολόγο. Η εξέταση που χρησιμοποιείται για τη διερεύνηση τέτοιων βλαβών είναι η δερματοσκόπηση, σε συνδυασμό με την κλινική εκτίμηση από τον ειδικό. Η έγκαιρη διάγνωση είναι καθοριστικής σημασίας για την πρόγνωση».
Γιατί είναι σημαντική η πρόληψη σε μικρές ηλικίες
Κλείνοντας ο κ. Μπαφαλούκος αναφέρει ότι ο ήλιος ευθύνεται και για άλλες μορφές καρκίνου του δέρματος όπως είναι το πλακώδες και το βασικοκυταρικό καρκίνωμα, τα οποία μπορεί να μην είναι τόσο θανατηφόρα, αλλά όπως τονίζει, είναι υπαρκτά.
«Ο ήλιος μπορεί να είναι φίλος, καθώς έχει πολλές ευεργετικές ιδιότητες, αλλά μπορεί να είναι και εχθρός. Η χρήση αντιηλιακού είναι απολύτως απαραίτητη, όμως από μόνη της δεν αρκεί. Το αντιηλιακό πρέπει να εφαρμόζεται σωστά, σε επαρκή ποσότητα και να ανανεώνεται τακτικά, ιδιαίτερα μετά το κολύμπι, την εφίδρωση ή την παρατεταμένη παραμονή στον ήλιο, που σαφώς δεν ενδείκνυται, ιδιαίτερα τις ώρες έντονης ηλιοφάνειας, από τις 10 το πρωί έως τις 3 το μεσημέρι, όταν οι ακτίνες του ήλιου πέφτουν σχεδόν κάθετα. Η προστασία είναι ακόμη πιο σημαντική για τα παιδιά και τους νέους ανθρώπους, καθώς η βλάβη που προκαλείται στο δέρμα σε μικρές ηλικίες, μπορεί να επηρεάσει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του δέρματος αργότερα στη ζωή. Η προστασία από τον ήλιο πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μια συνολική καθημερινή συνήθεια και όχι μόνο ως η χρήση ενός προϊόντος».
