Ώρες μετά την ανακοίνωση του θανάτου του Πάπα Φραγκίσκου, το υπουργείο Εξωτερικών του Ισραήλ δημοσίευσε ένα σύντομο μήνυμα στο X, το οποίο όμως διαγράφηκε στη συνέχεια, αναδεικνύοντας την ένταση που υπήρχε εξαιτίας των αναφορών του Πάπα στον πόλεμο στη Γάζα.
«Αναπαύσου εν ειρήνη Πάπα Φραγκίσκο. Είθε η μνήμη του να είναι ευλογία», έγραφε το μήνυμα το οποίο ωστόσο, αρκετές ώρες αργότερα, διαγράφηκε χωρίς εξήγηση, ενώ το υπουργείο Εξωτερικών αρνήθηκε να σχολιάσει τη διαγραφή.
Σε μια περίοδο παγκόσμιου πένθους για τον θάνατο του Φραγκίσκου, η απόφαση να διαγραφεί η ανάρτηση φάνηκε να αντικατοπτρίζει τις εντάσεις που έχουν προκύψει μεταξύ του Ισραήλ και του Βατικανού λόγω της συχνής κριτικής του Φραγκίσκου για τη συμπεριφορά του Ισραήλ κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Γάζα, αναφέρει το Associated Press.
Ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου συνήθως σπεύδει να κάνει δηλώσεις για τον θάνατο σημαντικών διεθνών προσώπων. Είχε εκφράσει τα συλλυπητήριά του για τον θάνατο άλλων παγκόσμιων ηγετών, συμπεριλαμβανομένης της βασίλισσας Ελισάβετ Β’ και του πρώην προέδρου Τζίμι Κάρτερ, ο οποίος ήταν επικριτικός για το Ισραήλ.
Ωστόοσο, του πήρε τέσσερις ημέρες για να εκδώσει μια λιτή δήλωση 28 λέξεων στον επίσημο λογαριασμό του ενώ και ο υπουργός Εξωτερικών Γκίντεον Σάαρ παρέμεινε σιωπηλός. Το μόνο επίσημο συλλυπητήριο μήνυμα προήλθε από τον πρόεδρο του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτζογκ, ο οποίος έγραψε για τον Φραγκίσκο ότι ήταν «άνθρωπος με βαθιά πίστη και απεριόριστη συμπόνια».
Οι δεσμοί μεταξύ του Ισραήλ και του Βατικανού βελτιώθηκαν σταθερά ιδιαίτερα μετά την επίσκεψη στους Αγίους Τόπους το 2014. Ωστόσο όλα άλλαξαν μετά τον πόλεμο στη Γάζα που ξέσπασε με αφορμή τη φονική επίθεση της Χαμάς στο νότιο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023.
Ο Πάπας Φραγκίσκος, ενώ εξέφρασε τη συμπόνια του για τα θύματα και τους ισραηλινούς ομήρους, σημείωσε ότι οι επιθέσεις του Ισραήλ στη Γάζα και τον Λίβανο ήταν «ανήθικες» και δυσανάλογες.
Ζήτησε επίσης να διεξαχθεί έρευνα για να διαπιστωθεί εάν οι επιθέσεις του Ισραήλ στη Γάζα συνιστούν γενοκτονία, μια κατηγορία που το Ισραήλ αρνείται ενώ οι έρευνες στα ανώτατα δικαστήρια του ΟΗΕ συνεχίζονται.
Ο Πάπας Φραγκίσκος ήταν σαν ένας φίλος που λέει την αλήθεια, ακόμα κι αν αυτό δεν είναι ακριβώς αυτό που θέλετε να ακούσετε, είπε ο Wadie Abunassar, εκπρόσωπος των Χριστιανών στο Ισραήλ και στα παλαιστινιακά εδάφη.
«Ο Πάπας Φραγκίσκος ήταν ένας από τους καλύτερους φίλους του Ισραήλ, αλλά η ισραηλινή ηγεσία δεν τον καταλάβαινε σωστά», είπε.
Καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου, ο Φραγκίσκος τηρούσε μια λεπτή ισορροπία μεταξύ των στενών του δεσμών με το Ισραήλ καταδικάζοντας ωστόσο τις καταστροφικές απώλειες στη Γάζα, σύμφωνα με τον Άμνον Ραμόν, ειδικό για τον Χριστιανισμό στο Ισραήλ και ερευνητή στο Jerusalem Institute for Policy Research. Ο Φραγκίσκος επίσης ήταν εξαιρετικά κοντά στον τοπικό ιερέα της ενορίας της Γάζας, ο οποίος, όπως και ο πρώην ποντίφικας, είναι από την Αργεντινή.
Το Ισραήλ είχε ιστορικά μια εύθραυστη σχέση με το Βατικανό με αφορμή την έλλειψη δράσης του Βατικανού κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, όταν επικριτές υποστήριζαν ότι ο Πάπας Πίος ΙΒ’ παρέμεινε σιωπηλός κατά τη διάρκεια του Ολοκαυτώματος. Οι υποστηρικτές του Βατικανού ωστόσο, επιμένουν ότι χρησιμοποίησε σιωπηλή διπλωματία για να σώσει ζωές Εβραίων.
Στη δεκαετία του 1960, το Βατικανό υπέστη μια σειρά δραματικών μετασχηματισμών, συμπεριλαμβανομένης, μεταξύ άλλων, της αλλαγής της στάσης της Εκκλησίας απέναντι στους Εβραίους πουθεωρούνταν υπεύθυνοι για τη σταύρωση του Ιησού, εξήγησε ο Ραμόν. Η Αγία Έδρα ξεκίνησε επίσημα διπλωματικές σχέσεις με το Ισραήλ το 1993 οιοποίες αναθερμάθηκαν σημαντικά με την επίσκεψη του Φραγκίσκου στους Αγίους Τόπους το 2014.
