Πρωτόκολλο συμφωνίας στην Ουκρανία και τη Ρωσία προκειμένου να μπει τέλος στις επιθέσεις σε εμπορικά πλοία στη Μαύρη Θάλασσα υπέβαλε η Άγκυρα, όπως ανέφερε μια τουρκική διπλωματική πηγή στο Γαλλικό Πρακτορείο.
Από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, το 2022, η Τουρκία έχει πληρώσει βαρύ τίμημα: σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, μόνο φέτος τον Αύγουστο τουλάχιστον 90 πλοία δέχτηκαν επίθεση στη Μαύρη Θάλασσα και τα 25-30 από αυτά ανήκαν σε τουρκικές εταιρείες.
Στις αρχές Αυγούστου η Άγκυρα ζήτησε από τις δύο εμπόλεμες χώρες να εφαρμόσουν ένα «μορατόριουμ» σε αυτά τα πλήγματα εναντίον εμπορικών πλοίων, σε μια θαλάσσια περιοχή κορεσμένη από πολεμικά πλοία, δρόνους, νάρκες και μαχητικά αεροσκάφη. Ωστόσο, ο υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας Σεργκέι Λαβρόφ εκτίμησε τότε ότι η εφαρμογή ενός τέτοιου μέτρου «θα ήταν αδύνατον να επιτηρηθεί».
Πολλά πλοία έγιναν στόχος επιθέσεων από δρόνους που αποδίδονται στην Ουκρανία, η οποία σκοπεύει με αυτόν τον τρόπο να παρεμποδίσει τη μεταφορά δημητριακών και υδρογονανθράκων προς όφελος της Ρωσίας. Στα τέλη Αυγούστου, η Τουρκία κάλεσε τον πρέσβη της Ουκρανίας στην Άγκυρα μετά την επίθεση αρχικά στο τουρκικό πλοίο Lider Bordo Mavi και στη συνέχεια στο Lider Kocatepe που πήγε να ρυμουλκήσει το πρώτο.
Το Lider Bordo Mavi έχει αγκυροβολήσει στο λιμάνι της Τραπεζούντας και σύμφωνα με δημοσιογράφους του AFP φαίνεται να έχει υποστεί ζημιές στη γέφυρα και στα δύο υποκείμενα καταστρώματα και εμφανίζει καταστροφές που προκλήθηκαν από πυρκαγιά.
Πρόσφατα, αλλά σε ημερομηνία που δεν διευκρινίστηκε, η Τουρκία μοιράστηκε ένα προσχέδιο μνημονίου συνεργασίας με τους Ρώσους και τους Ουκρανούς, προκειμένου να βρεθεί μια λύση στα πλήγματα αυτά, είπε η διπλωματική πηγή που μίλησε στο AFP. Σύμφωνα με αυτήν, το κείμενο που εξετάζεται επί του παρόντος έχει ως πρότυπο τη συμφωνία για τα σιτηρά που συνήφθη τον Ιούλιο ου 2002 μεταξύ Μόσχας και Κιέβου, κατόπιν μεσολάβησης της Τουρκίας και του ΟΗΕ. Η συμφωνία αυτή τηρήθηκε επί έναν χρόνο, μέχρι που η Ρωσία αποσύρθηκε από αυτήν κάνοντας λόγο για εμπόδια στις εξαγωγές των αγροτικών προϊόντων της. Στο διάστημα της εφαρμογής της εξήχθησαν περίπου 33 εκατομμύρια τόνοι σιτηρών.
Έκτοτε, η Ουκρανία εξάγει σιτηρά ακολουθώντας μια θαλάσσια διαδρομή κατά μήκος των παραλίων των ευρωπαϊκών χωρών στη Μαύρη Θάλασσα, η οποία είναι μεν μακρύτερη αλλά βρίσκεται σε σχετικά μεγάλη απόσταση από τα ρωσικά πολεμικά πλοία.
Ο Τούρκος διπλωμάτης υπενθύμισε ότι στο πλαίσιο αυτού του μηχανισμού τα ουκρανικά πλοία παραμένουν στα χωρικά ύδατα της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας μέχρι να ξεφορτώσουν τα προϊόντα τους. «Υπάρχει ένα τμήμα μήκους τεσσάρων-πέντε μιλίων όπου τα ουκρανικά πλοία αναγκάζονται να βγαίνουν από τα εθνικά χωρικά ύδατα και να ταξιδεύουν στην ανοιχτή θάλασσα. Αυτό είναι το επικίνδυνο κομμάτι» της διαδρομής, εξήγησε.
«Η πρότασή μας βασίζεται σε αυτόν τον μηχανισμό. Θέλουμε να χρησιμοποιήσουμε τα χωρικά ύδατα των γειτονικών χωρών, συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας, καθώς και της Γεωργίας, αν είναι διατεθειμένη να συμμετάσχει»», συνέχισε.
Ο διπλωμάτης δεν θέλησε να πει αν η Άγκυρα έχει λάβει κάποια απάντηση, όμως διαβεβαίωσε ότι οι βασικοί «πρωταγωνιστές» μελετούν το σχέδιο.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας Άντριι Σιμπίχα διαβεβαίωσε σήμερα ότι η χώρα του επιθυμεί μια κατάπαυση του πυρός και προετοιμάζει μια συνάντηση μεταξύ του προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι και του Αμερικανού ομολόγου του Ντόναλντ Τραμπ στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.
