Μόλις επτά χώρες – η Αυστραλία, η Νέα Ζηλανδία, οι Μπαχάμες, τα Μπαρμπάντος, η Γρενάδα, η Εσθονία και η Ισλανδία- πληρούσαν το 2024 τα αυστηρά πρότυπα ποιότητας αέρα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) και κατάφεραν να διατηρήσουν τα επίπεδα αιθαλομίχλης σε χαμηλά επίπεδα, όπως φαίνεται από τα τελευταία στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν την Τρίτη (11/03).
Το κέντρο της Αθήνας βρίσκεται στην 2296η θέση ανάμεσα σε 8.954 πόλεις του κόσμου, με τον μέσο όρο των επικίνδυνων αερομεταφερόμενων σωματιδίων -γνωστών ως PM2.5- να υπολογίζεται στο 11 για το 2024 –δηλαδή περίπου δύο με τρεις φορές πάνω από τα όρια του ΠΟΥ.
Ο χάρτης ποιότητας αέρα που καταρτίστηκε παρέχει δεδομένα για αρκετές περιοχές της Αττικής αλλά και μεγάλες πόλεις της χώρας, αναδεικνύοντας πού υπάρχουν προβλήματα. (Δείτε το διαδραστικό χάρτη)
Ο σχετικός χάρτης για την Ελλάδα
Τα επιβλαβή μικροσωματίδια εμφανίζονται σε υψηλότερες από τις επιθυμητές συγκεντρώσεις και σε πόλεις όπως η Θεσσαλονίκη, η Τρίπολη, το Αγρίνιο, η Πάτρα και η Χαλκίδα.
Οι πιο μολυσμένες χώρες του κόσμου
Το Τσαντ και το Μπαγκλαντές κατατάσσονται στις πιο μολυσμένες χώρες του κόσμου.
Τα επίπεδα αιθαλομίχλης στις χώρες αυτές είναι 15 φορές υψηλότερα από τα ανεκτά όρια του ΠΟΥ.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ελβετικής εταιρείας παρακολούθησης της ποιότητας αέρα IQAir, το Τσαντ κατατάχθηκε ως η πιο μολυσμένη χώρα το 2022, καθώς η χώρα πλήττεται από τη σκόνη της Σαχάρας και από την ανεξέλεγκτη καύση καλλιεργειών.
Οι μέσες συγκεντρώσεις επικίνδυνων αερομεταφερόμενων σωματιδίων έφτασαν τα 91,8 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο (mg/cu m) πέρυσι στη χώρα, ελαφρώς υψηλότερες από το 2022.
Σύμφωνα με την Christi Chester-Schroeder, επιστημονική διευθύντρια της IQAir, η κλιματική αλλαγή έχει επίσης σημαντικό αντίκτυπο στην ποιότητα του αέρα, με τις υψηλότερες θερμοκρασίες να προκαλούν σφοδρότερες και πιο παρατεταμένες δασικές πυρκαγιές.
Η εξάπλωση αυτών των πυρκαγιών στις περιοχές της Νοτιοανατολικής Ασίας και της Νότιας Αμερικής εντείνει τη ρύπανση και καθιστά την κατάσταση ακόμα πιο επικίνδυνη για τις συγκεκριμένες περιοχές.
Έλλειψη Δεδομένων στην Αφρική και την Ασία
Η έλλειψη αξιόπιστων δεδομένων παρακολούθησης της ποιότητας του αέρα, κυρίως στην Ασία και την Αφρική, καθιστά ακόμα πιο δύσκολη την ακριβή εκτίμηση της κατάστασης παγκοσμίως.
Στις περισσότερες αναπτυσσόμενες χώρες, η παρακολούθηση βασίζεται σε αισθητήρες που τοποθετούνται σε κτήρια πρεσβειών και προξενείων των ΗΠΑ.
Ωστόσο, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ των ΗΠΑ πρόσφατα τερμάτισε το πρόγραμμα παρακολούθησης αέρα λόγω περικοπών στον προϋπολογισμό, με αποτέλεσμα την αφαίρεση περισσότερων από 17 ετών δεδομένων από τον επίσημο ιστότοπο παρακολούθησης της ποιότητας του αέρα της κυβέρνησης των ΗΠΑ.
Η Christi Chester-Schroeder, επιστημονική διευθύντρια της IQAir, δήλωσε:
«Aυτή η εξέλιξη θα επηρεάσει σοβαρά τις χώρες στην Αφρική, καθώς οι ΗΠΑ είχαν διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην παροχή δεδομένων για τη ρύπανση της περιοχής».
Η παύση του προγράμματος ελέγχου ποιότητας αέρα από τη πλευρά των ΗΠΑ, επικαλούμενες δημοσιονομικούς περιορισμούς, είναι ένα σοβαρό πλήγμα στις παγκόσμιες προσπάθειες για τη βελτίωση του αέρα.
Η Christa Hasenkopf, διευθύντρια του Προγράμματος Καθαρού Αέρα στο Ινστιτούτο Ενεργειακής Πολιτικής του Πανεπιστημίου του Σικάγο, δήλωσε ότι τουλάχιστον 34 χώρες θα χάσουν την πρόσβαση σε αξιόπιστα δεδομένα ρύπανσης μετά το κλείσιμο του προγράμματος παρακολούθησης του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.
