Η γλώσσα υπήρξε πάντα εμπόδιο για τις μη αγγλόφωνες ταινίες που φιλοδοξούν να ξεπεράσουν τα εθνικά τους σύνορα. Οι υπότιτλοι κουράζουν πολλούς θεατές, ενώ το παραδοσιακή μεταγλώττιση αλλοιώνει την αυθεντική ερμηνεία.
Μια νέα τεχνολογία τεχνητής νοημοσύνης υπόσχεται να αλλάξει ριζικά το τοπίο: το σύστημα DeepEditor «πειράζει» την κίνηση στα στόματα των ηθοποιών ώστε να φαίνεται ότι μιλούν οι ίδιοι τη γλώσσα της μεταγλώττισης, χωρίς ασυγχρονίες.
Η λύση αυτή αναπτύχθηκε από την εταιρεία Flawless, με έδρα το Λονδίνο, την οποία ίδρυσε το 2020 ο σεναριογράφος και σκηνοθέτης Σκοτ Μαν. Ο ίδιος είχε διαπιστώσει ότι οι παραδοσιακές μέθοδοι μεταγλώττισης χαλούσαν την ατμόσφαιρα στις διεθνείς εκδόσεις ταινιών του, όπως το «Heist» του 2015 με τον Ρόμπερτ ΝτεΝίρο. «Όλα είναι ασύγχρονα και η ερμηνεία είναι διαφορετική. Και από καθαρά κινηματογραφική άποψη, ο υπόλοιπος κόσμος βλέπει ένα προϊόν πολύ κατώτερης ποιότητας», λέει στο BBC News.
Πώς λειτουργεί το DeepEditor
Το DeepEditor χρησιμοποιεί συνδυασμό αναγνώρισης προσώπου, τρισδιάστατης παρακολούθησης κινήσεων και ανάλυσης εκφράσεων. Έτσι μπορεί να προσαρμόζει τις κινήσεις του στόματος των ηθοποιών στη νέα γλώσσα, διατηρώντας όμως ανέπαφη την αρχική τους ερμηνεία. Η μέθοδος εξοικονομεί χρόνο και κόστος, αφού δεν απαιτούνται επαναληπτικά γυρίσματα ή νέες λήψεις. Σύμφωνα με τον Μαν, το συνολικό κόστος μπορεί να είναι έως και δέκα φορές χαμηλότερο σε σχέση με παραδοσιακές λύσεις.
Η πρώτη μεγάλη δοκιμή έγινε με το «Watch the Skies», μια σουηδική ταινία επιστημονικής φαντασίας, την πρώτη μεγάλου μήκους παραγωγή που μεταγλωττίστηκε οπτικά. Το αποτέλεσμα ήταν τόσο πειστικό ώστε, σύμφωνα με τους δημιουργούς, ο μέσος θεατής δύσκολα θα αντιλαμβανόταν ότι οι ηθοποιοί δεν μιλούσαν αγγλικά εξαρχής.
Στο παρακάτω βίντεο μπορείτε να δείτε ακριβώς πώς έγινε η οπτική μεταγλώττιση στο «Watch the Skies»:
Πέρα από την απλή αλλαγή γλώσσας, η τεχνολογία μπορεί να μεταφέρει μια καλύτερη ερμηνεία από ένα πλάνο σε άλλο ή να αντικαταστήσει μια ατάκα ηθοποιού χωρίς να χαθεί η ερμηνεία και το συναίσθημα της αρχικής σκηνής. Έτσι, οι δημιουργοί αποκτούν ένα «εργαλείο ακριβείας» για να βελτιώνουν το τελικό προϊόν.
Περιζήτητο λόγω streaming
Η ανάπτυξη τέτοιων εργαλείων συμπίπτει με την εκρηκτική άνοδο του streaming. Πλατφόρμες όπως το Netflix και το Apple TV αναζητούν συνεχώς διεθνές περιεχόμενο, ενώ η παγκόσμια αγορά μεταγλώττισης εκτιμάται ότι θα αυξηθεί από 4 δισ. δολάρια το 2024 σε 7,6 δισ. μέχρι το 2033, σύμφωνα με έκθεση του Business Research Insights. Δεν είναι τυχαίο ότι οι μεγαλύτερες εταιρείες του χώρου έχουν ήδη αρχίσει να συνεργάζονται με τη Flawless.
Ωστόσο, η τεχνολογία έχει και τους επικριτές της. Η Νέτα Αλεξάντερ, καθηγήτρια κινηματογράφου και μέσων ενημέρωσης στο Πανεπιστήμιο Γέιλ, εκφράζει ανησυχίες για την πολιτισμική διάσταση του θέματος. «Αν όλες οι ξένες ταινίες προσαρμόζονται ώστε να μοιάζουν σαν να είναι γυρισμένες στα αγγλικά, το κοινό θα χάνει την επαφή με τη γλωσσική και πολιτιστική ιδιαιτερότητα των έργων», σημειώνει. Επίσης, η κατάργηση των υποτίτλων μπορεί να περιορίσει την πρόσβαση σε μαθητές ξένων γλωσσών, μετανάστες, κωφούς και βαρήκοους θεατές. «Οι υπότιτλοι δεν είναι απλώς μια λύση ανάγκης, αλλά τρόπος διατήρησης της ακεραιότητας της αφήγησης», προσθέτει.
