Με έναν 60χρονο να πεθαίνει στην εντατική του νοσοκομείου στη Ζάκυνθο και ακόμη δύο περιστατικά να ερευνώνται καθώς θυμίζουν έντονα λεπτοσπείρωση, οι κάτοικοι και οι αρχές στο νησί, έχουν θορυβηθεί.
Τι είναι όμως η λεπτοσπείρωση και πώς εκδηλώνεται; Όπως αναφέρει ο ΕΟΔΥ, είναι μια λοιμώδης νόσος που προκαλείται από βακτήρια (σπειροχαίτες) του γένους Leptospira. Υπάρχουν 10 παθογόνα είδη λεπτόσπειρας και περισσότεροι από 250 παθογόνοι ορότυποι.
Οι λεπτόσπειρες μεταδίδονται κυρίως με τα ούρα μολυσμένων ζώων (κυρίως τρωκτικών, χοίρων, αλόγων, αγελάδων, άγριων ζώων). Μεταδίδονται επίσης με νερό και έδαφος που έχουν επιμολυνθεί.
Ο κίνδυνος αυξάνεται ιδιαίτερα μετά από έντονες βροχοπτώσεις ή πλημμύρες, όταν οι άνθρωποι εκτίθενται σε στάσιμα νερά. Αυτό είναι ακόμα πιθανότερο να συμβεί σε περιοχές με κακές συνθήκες στέγασης και υγιεινής. Επιπλέον, οι λεπτόσπειρες μπορούν να επιβιώσουν επί εβδομάδες έως μήνες στο μολυσμένο νερό και χώμα.
Η λεπτοσπείρωση προσβάλλει πολλά ζώα και τον άνθρωπο. Σε παγκόσμιο επίπεδο καταγράφονται περίπου 1 εκατομμύριο κρούσματα ετησίως. Σχεδόν 60.000 από τους ασθενείς χάνουν τελικά τη ζωή τους.
Στην Ευρώπη, η λεπτοσπείρωση εμφανίζεται κυρίως στη Μεσόγειο και στην Ανατολική Ευρώπη. Στην Ελλάδα καταγράφονται ετησίως 23 κρούσματα κατά μέσον όρο. Η υψηλότερη συχνότητα κρουσμάτων εμφανίζεται στην Περιφέρεια Ιονίων Νήσων. Ακολουθεί η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας.
Το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί από τη μόλυνση έως την εκδήλωση συμπτωμάτων (περίοδος επωάσεως) είναι 2 έως 30 ημέρες. Ωστόσο οι περισσότεροι ασθενείς εκδηλώνουν συμπτώματα 5 έως 14 ημέρες μετά την έκθεση.
Τα συμπτώματα συνήθως είναι ήπια, ενώ υπάρχουν και ασθενείς που παραμένουν ασυμπτωματικοί. Από τους ασθενείς που θα εκδηλώσουν συμπτώματα, το περίπου 90% έχουν μη ειδική οξεία εμπύρετη λοίμωξη. Το υπόλοιπο 10% εξελίσσεται σε πιο σοβαρή και δυνητικά θανατηφόρο νόσο.
Στην πραγματικότητα, η λεπτοσπείρωση μπορεί να εξελιχθεί σε δύο φάσεις. Η πρώτη διαρκεί 4 έως 9 ημέρες και προκαλεί μόνο συμπτώματα παρόμοια με αυτά της γρίπης. Αυτά είναι συχνά ήπια και ο ασθενής αναρρώνει για λίγο. Στη συνέχεια όμως αρχίζει η δεύτερη φάση είναι πιο σοβαρή και μπορεί να έχει πρόσθετα σοβαρά συμπτώματα.
Τα γενικά συμπτώματα που προκαλεί η λεπτοσπείρωση συμπεριλαμβάνουν αυτά της γρίπης, όπως:
Πυρετό
Πονοκέφαλο
Ρίγη
Μυϊκούς πόνους
Ναυτία
Έμετο ή διάρροια
Πόνο στην κοιλιά
Καταβολή δυνάμεων
Πόνο στο λαιμό και βήχα
Ρινική συμφόρηση (μπούκωμα)
Μερικές φορές δερματικό εξάνθημα
Τα σοβαρά συμπτώματα
Στα πιο σοβαρά συμπτώματα που προκαλεί η λεπτοσπείρωση συμπεριλαμβάνονται:
Υψηλός πυρετός
Κιτρίνισμα του δέρματος και των ματιών (ίκτερος)
Επιπλοκές όπως νεφρική ή ηπατική ανεπάρκεια, αιμορραγικές εκδηλώσεις (ιδίως από τον πνεύμονα), μηνιγγίτιδα, καρδιακές αρρυθμίες
Χωρίς θεραπεία, η ανάρρωση μπορεί να διαρκέσει μήνες. Η θνησιμότητα μεταξύ όσων εκδηλώνουν σοβαρή λεπτοσπείρωση κυμαίνεται από 5% έως 15%. Ειδικά στους ασθενείς που εκδηλώνουν σοβαρό πνευμονικό αιμορραγικό σύνδρομο, το ποσοστό θνησιμότητας μπορεί να υπερβεί το 50%.
Η διάγνωση συχνά καθυστερεί, καθώς τα συμπτώματα μοιάζουν με άλλες ασθένειες. Η έγκαιρη χορήγηση αντιβιοτικών είναι καθοριστική για την αποφυγή σοβαρών επιπλοκών και την πλήρη ανάρρωση.
