Οι σήραγγες λάβας στη Σελήνη και τον Άρη θεωρούνται ολοένα και περισσότερο υποψήφιες τοποθεσίες για μελλοντικές βάσεις αστροναυτών.
Αυτές οι υπόγειες δομές σχηματίστηκαν από ροές λάβας και μπορούν να προσφέρουν φυσική προστασία από την επικίνδυνη κοσμική ακτινοβολία και τις συχνές προσκρούσεις μετεωριτών. Ωστόσο, η πρόσβαση σε αυτές και η μελέτη τους παραμένουν εξαιρετικά δύσκολες, λόγω του δύσκολου εδάφους, των περιορισμένων σημείων εισόδου και των επικίνδυνων συνθηκών στο εσωτερικό τους, αναφέρει το Science Daily.
Για να αντιμετωπιστούν αυτές οι προκλήσεις, μια ευρωπαϊκή ερευνητική κοινοπραξία, στην οποία συμμετέχει και το Εργαστήριο Διαστημικής Ρομποτικής του Πανεπιστημίου της Μάλαγα στην Ισπανία, ανέπτυξε ένα νέο επιχειρησιακό σενάριο αποστολής με στόχο την εξερεύνηση σηράγγων λάβας. Η σχετική μελέτη δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο επιστημονικό περιοδικό Science Robotics και βασίζεται στη συνεργασία τριών διαφορετικών τύπων αυτόνομων ρομπότ, τα οποία λειτουργούν συντονισμένα για να εξερευνήσουν και να χαρτογραφήσουν τα απαιτητικά υπόγεια περιβάλλοντα.
Οι 4 φάσεις της αποστολής
Το σύστημα δοκιμάζεται ήδη σε ηφαιστειακές σπηλιές στο νησί Λανθαρότε της Ισπανίας, με απώτερο στόχο την αξιοποίησή του σε μελλοντικές αποστολές στη Σελήνη. Σύμφωνα με το προτεινόμενο μοντέλο, η αποστολή εξελίσσεται σε τέσσερις φάσεις. Αρχικά, τα ρομπότ χαρτογραφούν συνεργατικά την περιοχή γύρω από την είσοδο της σήραγγας. Στη συνέχεια, ένας κύβος εξοπλισμένος με αισθητήρες ρίχνεται στο εσωτερικό για τις πρώτες μετρήσεις. Ακολουθεί η κατάβαση με σχοινί ενός ρομπότ εξερεύνησης. Στην τελική φάση, η ρομποτική ομάδα εξερευνά διεξοδικά τη σήραγγα και δημιουργεί λεπτομερείς τρισδιάστατους χάρτες του εσωτερικού της.
Δοκιμή πεδίου που πραγματοποιήθηκε τον Φεβρουάριο του 2023 στο Λανθαρότε επιβεβαίωσε ότι η προσέγγιση λειτουργεί όπως είχε σχεδιαστεί. Η επιτυχία ανέδειξε τις τεχνικές δυνατότητες της κοινοπραξίας, η οποία συντονίζεται από το Γερμανικό Κέντρο Ερευνών Τεχνητής Νοημοσύνης, με τη συμμετοχή του Πανεπιστημίου της Μάλαγα και της ισπανικής εταιρείας GMV.
«Πρόβα» για τη Σελήνη και τον Άρη
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι το σενάριο αποστολής είναι τεχνικά εφικτό και υπογραμμίζουν το δυναμικό των συνεργατικών ρομποτικών συστημάτων για μελλοντικές εξερευνήσεις στη Σελήνη ή τον Άρη. Παράλληλα, ενισχύουν την ανάγκη περαιτέρω ανάπτυξης προηγμένων τεχνολογιών ρομποτικής για πλανητικές αποστολές.
Το Εργαστήριο Διαστημικής Ρομποτικής του Πανεπιστημίου της Μάλαγα επικεντρώνεται στη δημιουργία μεθόδων που αυξάνουν την αυτονομία των διαστημικών ρομπότ, τόσο σε πλανητικές όσο και σε τροχιακές αποστολές. Τα τελευταία χρόνια συνεργάζεται στενά με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος, αναπτύσσοντας αλγορίθμους που επιτρέπουν στα ρόβερ να σχεδιάζουν διαδρομές και να λαμβάνουν αποφάσεις με μεγαλύτερη ανεξαρτησία. Παράλληλα, το εργαστήριο διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην εκπαίδευση νέων μηχανικών διαστημικής ρομποτικής, συνδέοντας την έρευνα με την καινοτομία και τη βιομηχανία.
