Πρόκειται για μία θέση την οποία υποστηρίζει σθεναρά ήδη από τη δεκαετία του 1980 και τώρα στη δεύτερη θητεία του στο Λευκό Οίκο την κάνει πράξη.
Ωστόσο, εάν ο Ντόναλντ Τραμπ πετύχει, θα αναδιαμορφώσει μια παγκόσμια οικονομική τάξη που η Αμερική είχε αρχικά βοηθήσει να οικοδομηθεί από τις στάχτες του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Διαβάστε ακόμη: Παγκόσμια «θύελλα» από αντίμετρα ως απάντηση στους δασμούς Τραμπ
Υπόσχεται ότι αυτό θα αναγεννήσει την αμερικανική παραγωγή, θα δημιουργήσει νέες πηγές εσόδων και θα κάνει την Αμερική πιο αυτοδύναμη και απομονωμένη από αναταράξεις στην αλυσίδα εφοδιασμού που προκάλεσε όλεθρο στις ΗΠΑ κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid.
Η πρόκληση μεγάλη και κατά πολλούς μη ρεαλιστική. Αλλά για έναν πρόεδρο που φαίνεται προσηλωμένος στο να εδραιώσει την κληρονομιά του αυτό είναι το μεγαλύτερο, πιο σημαντικό έπαθλο που πρέπει να κερδίσει.
«Οι μετοχές θα εκτιναχθούν»
Αργά το βράδυ, καθώς ο Τραμπ επιβιβαζόταν στο Air Force One στο Μέριλαντ, δημοσιογράφος τον ρώτησε πώς πηγαίνουν οι δασμοί, για να απαντήσει: «Πάνε πολύ καλά. Ήταν μια επέμβαση όπως όταν χειρουργείται ένας ασθενής και είναι μεγάλο πράγμα. Έχουμε έξι ή επτά τρισεκατομμύρια δολάρια που έρχονται στη χώρα μας. Υπομονή, οι αγορές θα ανέβουν, οι μετοχές θα εκτιναχθούν, η χώρα θα ανθήσει και ο υπόλοιπος κόσμος θέλει να δει εάν υπάρχει οποιοσδήποτε τρόπος να κάνουν μια συμφωνία, γιατί μας εκμεταλλεύονται για πολλά, πολλά χρόνια», κατέληξε.
Νωρίτερα, στο πρώτο του μήνυμα, μετά την ανακοίνωση των δασμών, είχε εκφράσει και πάλι την πεποίθησή του ότι όλα θα πάνε καλά: «Η εγχείρηση τελείωσε. Ο ασθενής επέζησε και αναρρώνει» έγραψε χαρακτηριστικά ο Τραμπ στο Truth Social.την Πέμπτη τόνισε: «Η εκτίμηση είναι ότι ο ασθενής θα είναι πολύ δυνατότερος, μεγαλύτερος, καλύτερος και πιο ανθεκτικός από ποτέ. Κάντε την Αμερική σπουδαία ξανά».
«Ελπίζω να έχει δίκιο και οι αρνητές του άδικο»
Το ερώτημα είναι εάν θα δημιουργήσει κληρονομιά επιτευγμάτων ή φήμη γιατί κατά την ανακοίνωση των δασμών, ακόμη και ο ίδιος φάνηκε να έχει αμφιβολίες, έστω και μικρές: «Θα είναι μια μέρα που – ελπίζουμε – θα κοιτάξετε πίσω στα επόμενα χρόνια και θα πείτε, ξέρετε, είχες δίκιο».
Την ίδια ώρα, οι Αμερικανοί γερουσιαστές επιδιώκουν να περιορίσουν τη δασμολογική αρχή του Τραμπ. Πολλοί Ρεπουμπλικάνοι έμειναν να προσφέρουν «χλιαρή άμυνα», όπως ο Ρον Τζόνσον που τόνισε: «Ελπίζω να έχει δίκιο και οι αρνητές του να έχουν άδικο, δεν ξέρω».
Ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Τσακ Γκράσεϊ και η Δημοκρατική Maria Cantwell εισήγαγαν νομοθεσία που θα απαιτούσε από τον πρόεδρο να ενημερώσει το Κογκρέσο για τους νέους δασμούς με αιτιολόγηση, συμπεριλαμβανομένης ανάλυσης των πιθανών επιπτώσεων στις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές των ΗΠΑ.
Το Κογκρέσο θα πρέπει να εγκρίνει κοινό ψήφισμα για την έγκριση του προτεινόμενου δασμού εντός 60 ημερών. Διαφορετικά, όλοι οι νέοι δασμοί εισαγωγής θα λήγουν.
Το νομοσχέδιο έχει διαμορφωθεί σύμφωνα με το ψήφισμα των Πολεμικών Εξουσιών του 1973 και θα επαναφέρει τα όρια στην ικανότητα του προέδρου να επιβάλλει μονομερώς δασμούς χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου.
Πάντως, το απόγευμα της Πέμπτης, η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λέβιτ, αντιδρώντας στην κατακόρυφη πτώση των αμερικανικών μετοχών, κάλεσε τους Αμερικανούς να δείξουν εμπιστοσύνη στη στρατηγική Τραμπ. Στο ίδιο μήκος κύματος και ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, συνέστησε υπομονή ενόψει «μιας μεγάλης αλλαγής στην οικονομία».
«Είναι μια κίνηση… τζόγος»
Ενδιαφέρον παρουσιάζει η θέση της Ράνα Φορουχάρ οικονομικής αναλύτριας του CNNi καθώς παρομοιάζει τους δασμούς Τραμπ με τον τζόγο σε «ένα παγκόσμιο τραπέζι πόκερ». «Χρησιμοποιεί την καταναλωτική αγορά των ΗΠΑ ως αυτό το τεράστιο τσιπ στο παγκόσμιο τραπέζι πόκερ της οικονομίας. Είναι ένα παιχνίδι υψηλού πονταρίσματος» σημείωσε και πρόσθεσε ότι ότι θα ταράξει τις αγορές.
«Αυτό είναι που λέει ο Τραμπ ότι είναι ότι θα ανατρέψω το σύστημα του Μπρέτον Γουντς. Θα ανατρέψω την παγκοσμιοποίηση όπως την ξέραμε», τόνισε, αναφερόμενη σε μια συμφωνία του 1944 που έθεσε τα θεμέλια της οικονομικής τάξης μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. «Πιστεύω ότι θα είναι σίγουρα η καθοριστική στιγμή της προεδρίας του. Ελπίζω ότι δεν θα ωθήσει τις ΗΠΑ και τον κόσμο σε ύφεση», κατέληξε.
Ο ίδιος στην παρουσίαση των δασμών που έκανε στον Κήπο των Ρόδων και που ήδη πλήττουν ένα ευρύ φάσμα χωρών – συμμάχων, ανταγωνιστών και αντιπάλων, αναγνώρισε ότι θα αντιμετωπίσει τις επόμενες ημέρες «πυρά» από τους οπαδούς της παγκοσμιοποίησης και «ειδικά συμφέροντα», αλλά προέτρεψε τους Αμερικανούς να εμπιστευτούν το ένστικτό του, όπως αναφέρει το BBC.
«Μην ξεχνάτε ποτέ, κάθε πρόβλεψη που έκαναν οι αντίπαλοί μας για το εμπόριο τα τελευταία 30 χρόνια έχει αποδειχθεί εντελώς λανθασμένη», είπε. «Για χρόνια, οι σκληρά εργαζόμενοι Αμερικανοί πολίτες αναγκάζονταν να κάθονται στο περιθώριο καθώς άλλα έθνη γίνονταν πλούσια και ισχυρά, πολλά από αυτά σε βάρος μας», είπε ο Τραμπ.
«Καμπανάκι» από τους οικονομολόγους
Όμως, οικονομολόγοι όλων των κατηγοριών προειδοποιούν ότι αυτοί οι σαρωτικοί δασμοί – 53% στην Κίνα, 20% στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στη Νότια Κορέα, με βάση το 10% σε όλα τα έθνη – θα μετακυλήσουν στους Αμερικανούς καταναλωτές, αυξάνοντας τις τιμές και απειλώντας με παγκόσμια ύφεση.
Ο Κεν Ρόγκοφ, πρώην επικεφαλής οικονομολόγος στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, προέβλεψε ότι οι πιθανότητες οι ΗΠΑ, η μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου, να πέσει σε ύφεση είχαν αυξηθεί στο 50% μετά από αυτήν την ανακοίνωση.
«Μόλις έριξε μια πυρηνική βόμβα στο παγκόσμιο εμπορικό σύστημα», είπε ο Ρόγκοφ στην Παγκόσμια Υπηρεσία του BBCi, προσθέτοντας ότι οι συνέπειες για αυτό το επίπεδο φόρων στις εισαγωγές στις ΗΠΑ «είναι απλώς συγκλονιστικές».
Η κίνηση του Τραμπ κινδυνεύει επίσης να κλιμακώσει έναν εμπορικό πόλεμο με άλλες χώρες και να αποξενώσει συμμάχους με τους οποίους η Αμερική προσπάθησε να ενισχύσει τους δεσμούς.
Οι ΗΠΑ, για παράδειγμα, βλέπουν την Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα ως προπύργιο ενάντια στις κινεζικές επεκτατικές φιλοδοξίες. Αλλά αυτές οι τρεις χώρες ανακοίνωσαν πρόσφατα ότι θα συνεργαστούν για να ανταποκριθούν στις εμπορικές πολιτικές της Αμερικής.