Ένα τέτοιο deal, αυτή τη φορά για τα ουκρανικά ορυκτά, ανακοινώθηκε το βράδυ της Τρίτης (25/2), ανοίγοντας μια νέα «σελίδα» στις τεταμένες σχέσεις του Ντόναλντ Τραμπ με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Και σηματοδοτεί τη σημαντικότερη «στροφή» της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής τα τελευταία 75 χρόνια.
Ο Ουκρανός πρόεδρος -τον οποίο ο νέος ένοικος του Λευκού Οίκου χαρακτήρισε πρόσφατα «δικτάτορα»- ενδεχομένως να επισκεφτεί την Ουάσινγκτον την Παρασκευή για να υπογράψει τη συμφωνία για τα ορυκτά και τις σπάνιες γαίες.
Ο Aμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ με τον Oυκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι
EPA / ΑΠΕ ΜΠΕ
Το πλήρες περιεχόμενο της συμφωνίας δεν έχει ακόμη δημοσιοποιηθεί, ωστόσο οι πρώτες πληροφορίες αναφέρουν ότι η αμερικανική πλευρά υπαναχώρησε και δεν θα γίνεται σαφής αναφορά το ποσό των 500 δισ. ευρώ.
Προσώρας, δεν έχουν συμφωνηθεί και συγκεκριμένες εγγυήσεις ασφαλείας απέναντι στο Κίεβο από πλευράς των ΗΠΑ -ένα από τα πιο κομβικά αιτήματα του Κιέβου.
Ο πρωθυπουργός της Ουκρανίας, Ντενίς Σμιχάλ, έδωσε μερικές πληροφορίες για τη συμφωνία την Τετάρτη (26/2) αλλά διεμήνυσε ότι ούτε ο πρόεδρος Ζελένσκι, ούτε η ουκρανική κυβέρνηση θα δεχτούν την υπογραφή της συμφωνίας, χωρίς εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία.
Μιλώντας στην ουκρανική τηλεόραση, ο Σμιχάλ είπε ότι η προκαταρκτική συμφωνία προβλέπει τη δημιουργία ενός ταμείου επενδύσεων, το οποίο θα δημιουργηθεί για την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας.
Συμπλήρωσε δε, πως το Κίεβο και η Ουάσινγκτον θα ελέγχουν από κοινού το ταμείο.
Το πρακτορείο Reuters, που επικαλείται πηγή με γνώση του κειμένου της συμφωνίας, αποκάλυψε πως δεν γίνεται ρητή αναφορά σε αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας ούτε υπάρχει κάποια δέσμευση για όπλα, αλλά αναφέρει πως οι ΗΠΑ θέλουν η Ουκρανία να είναι «ελεύθερη, κυρίαρχη και ασφαλής».
Μάλιστα, φαίνεται ότι το μέλλον νέων αποστολών οπλικών συστημάτων αποτελεί ένα σημείο που συζητείται ακόμη μεταξύ της Ουάσινγκτον και του Κιέβου.
Στροφή εξωτερικής πολιτικής
Η αναπληρώτρια πρωθυπουργός και επικεφαλής των διαπραγματεύσεων από πλευράς της Ουκρανίας Olha Stefanishyna, δήλωσε την Τρίτη στους Financial Times ότι η συμφωνία είναι μόνο «η αρχή μιας μεγαλύτερης εικόνας».
Το BBC, επικαλούμενο ουκρανικές πηγές που δεν κατονομάζει, δήλωσε ότι οι ΗΠΑ έκαναν πίσω και από αρκετά άλλα… παράλογα αιτήματα.
Οι ίδιες πηγές τόνισαν, επίσης, πως αρκετές λεπτομέρειες της εν λόγω συμφωνίας απαιτούν περαιτέρω διαπραγματεύσεις.
Όποια και αν είναι η τελική συμφωνία, ειδικοί αναφέρουν πως αποτελεί ένα σημαντικό -και κατά άλλους επικίνδυνο- προηγούμενο: οι ΗΠΑ δεν βοηθούν πλέον τρίτες χώρες μόνο και μόνο για ανθρωπιστικούς λόγους ή για την ενίσχυση της παγκόσμιας δημοκρατίας.
Μια τεράστια αλλαγή από την εφαρμογή του σχεδίου Μάρσαλ το 1943 -την οικονομική ενίσχυση κρατών της Ευρώπης μετά τη λήξη του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου.
Ο Ντόναλντ Τραμπ φοράει καπέλο με το κεντρικό σύνθημα της εκστρατείας του Make America Great Again (MAGA)
AP Photo/Matt Rourke, File
Οι ΗΠΑ πλέον θα απαιτούν ανταλλάγματα.
Αναλυτές αναφέρουν ότι η συμφωνία με την Ουκρανία είναι μόνο η αρχή και πως ο πρόεδρος Τραμπ και η κυβέρνησή του αναμένεται να εφαρμόσουν το δόγμα «Πρώτα η Αμερική» σε διάφορες περιοχές του πλανήτη κατά τη διάρκεια των επόμενων τεσσάρων ετών.
Η δημόσια συζήτηση για τον πλούτο της Ουκρανίας έχει ξεφύγει πλέον από κάθε ρεαλιστική σφαίρα.
Όπως αναφέρει σε δημοσίευμά της η βρετανική εφημερίδα The Telegraph, ορισμένοι μιλούν για ορυκτά και σπάνιες γαίες συνολικής αξίας έως 26 τρισ. δολαρίων -ποσό που σε καμία περίπτωση δεν ευσταθεί.
Ο πρώην υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ και μέλος του Δημοκρατικού Κόμματος Λόρενς Σάμερς, εξαπέλυσε «πυρά» κατά της κυβέρνησης Τραμπ για την προτεινόμενη συμφωνία με την Ουκρανία.
«Αυτό που φαίνεται ότι προτείνει η κυβέρνηση Τραμπ -και για να είμαστε δίκαιοι δεν έχουμε ακόμη δει όλες τις λεπτομέρειες- είναι κάτι σαν τη συνθήκη των Βερσαλλιών που επιβάλλεται όμως όχι στους επιτιθέμενους αλλά στα θύματα» δήλωσε χαρακτηριστικά ο Σάμερς, μιλώντας στην τηλεόραση του Bloomberg.
Προειδοποίησε, μάλιστα, ότι οι ΗΠΑ δεν πρέπει να κάνουν τα ίδια λάθη που έκανε η Βρετανία το 1938, όταν δεν αντιμετώπισε τις βλέψεις των ναζί για εδαφικές διευρύνσεις.
«Δεν κατευνάζουμε απλώς αλλά υποστηρίζουμε ενεργά τους επιτιθέμενους και ανησυχώ για το μέλλον σε έναν κόσμο όπου αυτή είναι η προσέγγιση που έχουν υιοθετήσει οι Ηνωμένες Πολιτείες» ανέφερε χαρακτηριστικά.
«Τι καλύτερο για την Ουκρανία από μια οικονομική συνεργασία με τις ΗΠΑ»
Ο Λευκός Οίκος δήλωσε πως μόνο και μόνο το αμερικανικό οικονομικό ενδιαφέρον θα έπρεπε να είναι αρκετό για την Ουκρανία.
«Τι καλύτερο για την Ουκρανία από μια οικονομική συνεργασία με τις ΗΠΑ» δήλωσε προ ημερών ο Μάικ Γουλς, σύμβουλος εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ.
Όπως γράφει η αμερικανική εφημερίδα New York Times, η Ουκρανία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια σκληρή πραγματικότητα: οι ΗΠΑ θέλουν να πληρωθούν για να βοηθήσουν μια χώρα να αντισταθεί σε επιτιθέμενο κράτος.
Από την πρώτη του κιόλας θητεία, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει ζητήσει από τα μέλη του ΝΑΤΟ και άλλους συμμάχους της χώρας να κάνουν περισσότερα για την ίδια τους την ασφάλεια.
Ωστόσο η συμφωνία για τα ορυκτά είναι κάτι το διαφορετικό.
Η αμερικανική εφημερίδα υπογραμμίζει, παράλληλα, ότι ειδικοί δεν μπορούν να θυμηθούν αντίστοιχο προηγούμενο -κάποια ιστορική συγκυρία δηλαδή που οι ΗΠΑ απαιτούν χρήματα ή άλλους πόρους από συμμάχους τους εν καιρώ πολέμου.
«Λένε ότι η διατλαντική διπλωματία του κ. Τραμπ στέλνει στους συμμάχους το μήνυμα ότι δεν μπορούν να εμπιστευτούν τις ΗΠΑ ότι θα βοηθήσουν τους φίλους τους ή ότι θα τιμήσουν τις υποχρεώσεις τους. Και λέει στους αντιπάλους του ότι είναι διατεθειμένος να παραιτηθεί μακροπρόθεσμων στρατηγικών συμφερόντων για βραχυπρόθεσμες νίκες» είπαν ειδικοί, μιλώντας στην ίδια εφημερίδα.
«Είτε θα υπογράψουμε τη συμφωνία, είτε θα υπάρξουν πολλά προβλήματα μαζί τους…» είπε ο Ντόναλντ Τραμπ, μιλώντας προ ημερών από το Οβάλ Γραφείο.
