Ο πόλεμος στην Ουκρανία παραμένει ζήτημα «μείζονος ανησυχίας» για την ασφάλεια των δημοσιογράφων, δίπλα σε άλλες απειλές, όπως η παρακολούθηση και η παρενόχληση, αναφέρεται στην ετήσια έκθεση της Πλατφόρμας του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Ασφάλεια των Δημοσιογράφων.
«Στην Ουκρανία, οι σφοδρές μάχες στις γραμμές του μετώπου και ο σφοδρός βομβαρδισμός πόλεων και υποδομών από τις ρωσικές δυνάμεις παραμένουν ζήτημα μείζονος ανησυχίας στην Ευρώπη σε όρους κινδύνων και ανθρώπινου κόστους», αναφέρεται στην έκθεση αυτή για την ελευθερία του Τύπου στην Ευρώπη κατά το 2024, η οποία δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα.
Η Πλατφόρμα, καρπός συνεργασίας ανάμεσα στο Συμβούλιο της Ευρώπης και οργανώσεις υπεράσπισης της ελευθερίας του Τύπου, «κατέγραψε τουλάχιστον επτά επεισόδια κατά τα οποία δημοσιογράφοι έγιναν στόχοι πυρών, μεταξύ των οποίων ο τραγικός θάνατος στα τέλη Αυγούστου του Ράιαν Έβανς, συμβούλου του Ρόιτερς σε θέματα ασφαλείας ο οποίος έπεσε θύμα πυραυλικού πλήγματος στην ανατολική Ουκρανία».
Διαδικτυακή παρακολούθηση και παραπληροφόρηση
Η έκθεση αυτή αναγνωρίζει επίσης ως σοβαρές απειλές την παρακολούθηση και την παρενόχληση στο Ίντερνετ, την πέραν των εθνικών συνόρων καταπίεση δημοσιογράφων -κυρίως προερχόμενων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία- και την τάση ορισμένων κυβερνήσεων να ιδιοποιούνται μέσα ενημέρωσης.
Επικαλείται επίσης την απειλή της παραπληροφόρησης, ιδιαίτερα μέσω περιεχομένων που δημιουργούνται από την τεχνητή νοημοσύνη.
Το 2024, οι εταίροι της Πλατφόρμας, μεταξύ των οποίων η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Δημοσιογράφων και οι Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα, δημοσιοποίησαν 266 επισημάνσεις περιστατικών, από τα οποία 78 αφορούσαν προσβολές της ασφάλειας και της σωματικής ακεραιότητας δημοσιογράφων.
Η λίστα των χωρών
Μεταξύ των χωρών για τις οποίες έγιναν οι περισσότερες επισημάνσεις περιστατικών, περιλαμβάνονται:
- η Ουκρανία (40, τα περισσότερα από τα οποία αφορούσαν εδάφη κατεχόμενα από τη Ρωσία ή αποδίδονταν στις ρωσικές δυνάμεις),
- η Ρωσία (32),
- η Τουρκία (28),
- η Σερβία (20) και
- η Γεωργία (18).
Ο αριθμός των επισημάνσεων περιστατικών σ’ αυτή την τελευταία χώρα υπερτριπλασιάσθηκε σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά, κυρίως εξαιτίας επιθέσεων εναντίον δημοσιογράφων κατά τις διαδηλώσεις υπέρ της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στις 31 Δεκεμβρίου 2024, 159 δημοσιογράφοι βρίσκονταν υπό κράτηση στην Ευρώπη, από τους οποίους 44 στη Λευκορωσία, 30 στο Αζερμπαϊτζάν, 29 στη Ρωσία (επιπλέον των 28 στα κατεχόμενα από τη Ρωσία ουκρανικά εδάφη), 27 στην Τουρκία και ένας στη Γεωργία.
Οι εταίροι της Πλατφόρμας καλούν το Συμβούλιο της Ευρώπης, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα 46 κράτη μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης να ενισχύσουν τη νομική προστασία των δημοσιογράφων, τις εγγυήσεις κατά της παραπληροφόρησης και τα μέτρα μάχης εναντίον της ιδιοποίησης και της παρακολούθησης μέσων ενημέρωσης.
