Η παρατεταμένη οικονομική δυσχέρεια κατά την ενήλικη ζωή μπορεί να συνδέεται με ταχύτερη γνωστική φθορά και χειρότερη υγεία του εγκεφάλου σε μεγαλύτερη ηλικία, σύμφωνα με νέα μελέτη του University College London (UCL).
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Innovation in Aging, βασίστηκε σε δεδομένα 2.759 ανθρώπων στη Βρετανία, οι οποίοι παρακολουθούνται εδώ και δεκαετίες στο πλαίσιο της MRC National Survey of Health and Development, γνωστής και ως βρετανικής μελέτης της γενιάς του 1946.
Μειωμένες γνωστικές επιδόσεις, εγκεφαλική ατροφία
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι όσοι αντιμετώπιζαν επίμονα οικονομικά προβλήματα ή παρέμεναν για χρόνια στα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα κατά την πρώιμη και μέση ενήλικη ζωή είχαν χειρότερες επιδόσεις σε τεστ γνωστικών λειτουργιών στην ηλικία των 53 ετών, αναφέρει το Science Daily.
Σε μικρότερη ομάδα συμμετεχόντων που υποβλήθηκαν αργότερα σε μαγνητικές τομογραφίες, η επίμονη χαμηλή εισοδηματική κατάσταση συνδέθηκε επίσης με ενδείξεις χειρότερης υγείας του εγκεφάλου στις ηλικίες 69 έως 71 ετών, μεταξύ των οποίων μεγαλύτερη εγκεφαλική ατροφία.
Η συσχέτιση παρέμεινε ακόμη και όταν οι ερευνητές έλαβαν υπόψη άλλους παράγοντες που θα μπορούσαν να επηρεάζουν τη γνωστική υγεία, όπως οι γνωστικές ικανότητες στην παιδική ηλικία, το μορφωτικό επίπεδο και οι δυσμενείς κοινωνικοοικονομικές συνθήκες κατά τα πρώτα χρόνια ζωής.
Η διάρκεια των οικονομικών δυσκολιών μετράει περισσότερο
Ένα από τα βασικά συμπεράσματα της έρευνας είναι ότι μεγαλύτερη σημασία φαίνεται να έχει η συσσώρευση οικονομικών δυσκολιών επί πολλά χρόνια και όχι μια μεμονωμένη περίοδος οικονομικής πίεσης.
Οι συμμετέχοντες δήλωσαν το οικογενειακό τους εισόδημα στις ηλικίες των 26, 43 και 53 ετών. Ως άτομα με επίμονα χαμηλό εισόδημα χαρακτηρίστηκαν όσοι βρίσκονταν στο χαμηλότερο 20% της ομάδας τουλάχιστον σε δύο από τις τρεις μετρήσεις. Σε αυτή την κατηγορία ανήκε περίπου το 16% των συμμετεχόντων.
Ξεχωριστά αξιολογήθηκε η καθημερινή οικονομική δυσχέρεια, με ερωτήσεις για το κατά πόσο οι συμμετέχοντες δυσκολεύονταν να ζήσουν με το εισόδημά τους ή να πληρώσουν λογαριασμούς. Περίπου το 12% είχε βιώσει επίμονη οικονομική πίεση μεταξύ των 36 και 53 ετών.
Οι γνωστικές δοκιμασίες εξέταζαν κυρίως τη λεκτική μνήμη και την ταχύτητα επεξεργασίας πληροφοριών. Οι μαγνητικές τομογραφίες χρησιμοποιήθηκαν για την καταγραφή δεικτών όπως η συρρίκνωση του εγκεφάλου και η διεύρυνση των κοιλιών, των κοιλοτήτων που περιέχουν εγκεφαλονωτιαίο υγρό.
Οι μηχανισμοί επηρεασμού του εγκεφάλου και τη μνήμης
Οι ερευνητές εξετάζουν διάφορους πιθανούς μηχανισμούς. Η χρόνια οικονομική πίεση μπορεί να προκαλεί παρατεταμένο στρες, το οποίο με τη σειρά του συνδέεται με αυξημένη φλεγμονή στον οργανισμό και ταχύτερη γήρανση του εγκεφάλου.
Παράλληλα, η συνεχής ανησυχία για χρήματα, λογαριασμούς και καθημερινές ανάγκες μπορεί να αυξάνει το λεγόμενο γνωστικό φορτίο, καταναλώνοντας νοητικούς πόρους που διαφορετικά θα ήταν διαθέσιμοι για άλλες λειτουργίες.
Η σχέση μεταξύ οικονομικής δυσχέρειας και χειρότερης εγκεφαλικής υγείας ήταν ιδιαίτερα έντονη στους άνδρες, σε όσους είχαν βιώσει μειονεκτικές συνθήκες κατά την παιδική ηλικία και σε φορείς της γενετικής παραλλαγής APOE-ε4, η οποία συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο νόσου Αλτσχάιμερ.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν άμεση αιτιώδη σχέση. Υποδεικνύουν όμως ότι η χρόνια φτώχεια και η μακροχρόνια οικονομική ανασφάλεια μπορεί να αποτελούν παράγοντες που επιβαρύνουν τη γνωστική υγεία και τον εγκέφαλο σε βάθος δεκαετιών.
