Πρόσφατα κυκλοφόρησε στα social media η λεγόμενη «νέα πυραμίδα» (Real Food Pyramid), που συνοδεύει τις Dietary Guidelines for Americans 2025–2030.
«Η εικόνα φαίνεται ανατρεπτική, όμως το μήνυμα είναι πιο συγκεκριμένο απ’ όσο παρουσιάζεται», αναφέρει ο κ. Ευμένης Π. Καραφυλλίδης, BSC (HONS), MSC, NYSCDN, Κλινικός Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, Διευθυντής Διαιτολογικού Τμήματος Metropolitan General και συνεχίζει εξηγώντας τι ορίζει και τι προτείνει η νέα αυτή διατροφική πυραμίδα:
Τι τονίζουν οι νέες οδηγίες;
• Πραγματικό, μη υπερ-επεξεργασμένο φαγητό
• Λιγότερη πρόσθετη ζάχαρη και ultra-processed foods
• Επαρκής πρωτεΐνη (≈1,2–1,6 g/kg/ημέρα)
• Φρούτα και λαχανικά παραμένουν βασικός πυλώνας, με έμφαση στα ολόκληρα φρούτα και όχι στους χυμούς. Δεν τίθεται γενικό ανώτατο όριο κατανάλωσης· η ποσότητα εξατομικεύεται, ιδιαίτερα σε κλινικά περιστατικά.
• Τα δημητριακά δεν καταργούνται, αλλά δεν είναι «βάση για όλους»
Τι λένε ακριβώς για τα λιπαρά;
• Τα “healthy fats” ορίζονται κυρίως ως λιπαρά από ολόκληρα τρόφιμα (κρέας/πουλερικά/αυγά, ω-3 θαλασσινά, ξηροί καρποί και σπόροι, πλήρη γαλακτοκομικά, ελιές και αβοκάντο)
• Όταν προστίθεται λίπος στο μαγείρεμα, δίνεται ρητά προτεραιότητα σε έλαια με απαραίτητα λιπαρά οξέα, όπως το ελαιόλαδο
• Παράλληλα, αναφέρονται και άλλες επιλογές(π.χ. βούτυρο ή βοδινό λίπος), χωρίς σαφή ποιοτική ιεράρχηση
• Το όριο για τα κορεσμένα λιπαρά παραμένει → <10% της συνολικής ημερήσιας ενέργειας
• Αναγνωρίζεται ότι απαιτείται περισσότερη υψηλής ποιότητας έρευνα
Συμπέρασμα: υπάρχει προτίμηση στα έλαια με απαραίτητα λιπαρά, όμως το μήνυμα για τα κορεσμένα δεν είναι επικοινωνιακά απολύτως καθαρό.
Σύγκριση με τη Μεσογειακή Διατροφή
Η Μεσογειακή Διατροφή παραμένει το πιο ισχυρά τεκμηριωμένο πρότυπο:
• Φυτική βάση
• Ελαιόλαδο ως κύριο λίπος
• Σαφής διαχωρισμός ποιότητας λιπαρών
• Χαμηλή κατανάλωση επεξεργασμένων
• Κοινό σημείο: Ολικές τροφές
• Διαφορά: Η μεσογειακή δεν αφήνει ασάφεια για τα λιπαρά
Σύγκριση με το Healthy Plate
Το Healthy Eating Plate (Harvard T.H. Chan):
• 1/2 πιάτο λαχανικά και φρούτα
• 1/4 πρωτεΐνη καλής ποιότητας
• 1/4 δημητριακά ολικής άλεσης
• Ξεκάθαρη προτίμηση σε υγιεινά έλαια (ελαιόλαδο)
• Μήνυμα: Ποιότητα λιπαρών > ποσότητα
Το σημαντικό συμπέρασμα
«Η «νέα πυραμίδα» δεν είναι κλινικό πρωτόκολλο και δεν αντικαθιστά ούτε τη Μεσογειακή Διατροφή ούτε το Healthy Plate.
Είναι μια επανιεράρχηση προτεραιοτήτων:
• Πραγματικό φαγητό
• Επαρκής πρωτεΐνη
• Λιγότερη βιομηχανική διατροφή
Η εφαρμογή της πρέπει να εξατομικεύεται, ειδικά σε κλινικά περιστατικά», καταλήγει ο κ. Καραφυλλίδης.
