Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν δήλωσε ότι η Άγκυρα είναι έτοιμη να αγοράσει ανταλλακτικά, πυρομαχικά και ηλεκτρονικά για τον στρατό της αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων, εάν οι ΗΠΑ άρουν τις κυρώσεις για την απόκτηση από την Τουρκία ρωσικών πυραυλικών συστημάτων S-400.
Η δήλωση αποκαλύπτει τη θέληση της Τουρκίας να αποκαταστήσει τις σχέσεις με τις ΗΠΑ που έχουν «παγώσει» από το 2019 από τότε που αποκλείστηκε από το πρόγραμμα F-35 το 2019 λόγω της συμφωνίας με τη Μόσχα για τους S-400.
Ο Φιντάν, σύμφωνα με το middleeasteye.net πρότεινε ότι η άρση των περιορισμών μπορεί να απαιτήσει τόσο προεδρική απόφαση όσο και νομική τροποποίηση.
«Νομικοί εμπειρογνώμονες εργάζονται για αυτό το θέμα», αποκάλυψε ο Φιντάν κατά τη διάρκεια δηλώσεων του στην τηλεόραση την Τετάρτη (9/4), προσθέτοντας ότι είχαν ήδη ξεκινήσει διαβουλεύσεις με την κυβέρνηση Μπάιντεν πριν από την ανάληψη των καθηκόντων του Τραμπ.
Στόχος τα F-35
Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών είπε ότι η Άγκυρα ελπίζει να αποκτήσει έξι μαχητικά αεροσκάφη F-35 που είχαν αρχικά κατασκευαστεί για την Τουρκική Πολεμική Αεροπορία, αλλά τα είχε κρατήσει η Ουάσιγκτον από το 2019.
Σύμφωνα με πληροφορίες, τα αεροσκάφη ήταν αποθηκευμένα σε μια αποθήκη για χρόνια μετά την «έξοδο» της Τουρκίας από το πρόγραμμα F-35 λόγω της αγοράς του ρωσικού αντιπυραυλικού αμυντικού συστήματος S-400.
Οι τρέχουσες κυρώσεις των ΗΠΑ κατά της Τουρκίας επιβλήθηκαν το 2020 υπό την κυβέρνηση Τραμπ μέσω του νόμου για την αντιμετώπιση των αντιπάλων της Αμερικής μέσω κυρώσεων (Caatsa). Ο νόμος επιβάλλει κυρώσεις για τα έθνη που πραγματοποιούν σημαντικές αμυντικές αγορές από τη Ρωσία. Στην περίπτωση της Τουρκίας ήταν η απόκτηση του συστήματος S-400. Οι κυρώσεις σηματοδότησαν μια μεγάλη ρήξη στην αμυντική συνεργασία ΗΠΑ-Τουρκίας και οδήγησαν στην απομάκρυνση της Άγκυρας από το πρόγραμμα F-35.
«Υπάρχουν ανταλλακτικά αξίας περίπου 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων που η ηγεσία των Αμυντικών Βιομηχανιών μας και οι τουρκικές εταιρείες επιθυμούν να προμηθευτούν από τις Ηνωμένες Πολιτείες», πρόσθεσε ακόμη ο Φιντάν.
Ο ίδιος στη συνέχεια εξήγησε ότι τέτοιες αγορές είναι προς το παρόν παγωμένες λόγω τόσο νομικών όσο και ψυχολογικών φραγμών που δημιουργούνται από τις κυρώσεις, οι οποίες αποτρέπουν τις εταιρείες λόγω του κινδύνου κυρώσεων.
Ο ρόλος του Ισραήλ
Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, το Middle East Eye ανέφερε ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου άσκησε προσωπικά πιέσεις στον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο σε δύο ξεχωριστές τηλεφωνικές κλήσεις για να εμποδίσει τις πωλήσεις F-35 στην Τουρκία.
Σύμφωνα με τη νομοθεσία των ΗΠΑ, η Τουρκία πρέπει να παραιτηθεί πλήρως από την κατοχή του συστήματος S-400 για να γίνει εκ νέου δεκτή στο πρόγραμμα F-35. Οποιαδήποτε προσπάθεια ανάπτυξης των S-400 αλλού – όπως η μετεγκατάστασή τους στη Συρία – θα μπορούσε να ανησυχήσει το Ισραήλ. Το Ισραήλ διατηρεί παραδοσιακά ένα βέτο στις πωλήσεις όπλων των ΗΠΑ σε άλλες χώρες της Μέσης Ανατολής για να διασφαλίσει το στρατιωτικό του πλεονέκτημα στην περιοχή.
