Την τελευταία δεκαετία θα μπορούσε να πει κανείς, με μια δόση υπερβολής, πως το εσωτερικό των αυτοκινήτων έχει αλλάξει πιο πολύ από ότι σε όλες τις προηγούμενες. Και αυτό γιατί οι φυσικοί διακόπτες περιορίστηκαν δραστικά ή ακόμα και εξαλείφθηκαν και τη θέση τους πήραν μεγάλες οθόνες αφής, δημιουργώντας ένα περιβάλλον που θυμίζει περισσότερο smartphone παρά το κλασικό αυτοκινητικό ταμπλό που είχαμε συνηθίσει.
Όμως, όσο εντυπωσιακή κι αν είναι αυτή η μετάβαση, πλέον τίθεται όλο και πιο έντονα το ερώτημα αν η σύγχρονη, high tech διαμόρφωση είναι πράγματι καλύτερη. Η απάντηση, όπως δείχνουν τα δεδομένα, δεν είναι ούτε απλή ούτε μονοδιάστατη.
Από τη μία πλευρά, οι οθόνες αφής έφεραν σαφή πλεονεκτήματα: μείωσαν την πολυπλοκότητα της κατασκευής, έδωσαν τη δυνατότητα για συνεχείς αναβαθμίσεις λογισμικού και προσφέρουν ένα πιο καθαρό και σύγχρονο σχεδιαστικά εσωτερικό. Δεν είναι τυχαίο ότι η τάση αυτή ξεκίνησε από τα ηλεκτρικά μοντέλα και ειδικά από την Tesla και τη λογική της που θέλει σχεδόν τα πάντα να ελέγχονται μέσα από την κεντρική οθόνη.
Ωστόσο, η καθημερινότητα στους δρόμους αποδείχθηκε όχι μόνο διαφορετική αλλά και πιο απαιτητική. Πολυάριθμες μελέτες δείχνουν πως η χρήση οθονών αφής αυξάνει την απόσπαση της προσοχής του οδηγού καθώς απαιτεί οπτική επαφή και μεγαλύτερο χρόνο για την εκτέλεση μιας ενέργειας. Ταυτόχρονα, η έλλειψη απτικής ανάδρασης σημαίνει ότι ο οδηγός δεν μπορεί να χειριστεί τις λειτουργίες στα τυφλά όπως συμβαίνει με ένα φυσικό κουμπί ή διακόπτη.
Υπό αυτό το πρίσμα, δεν είναι φυσικά διόλου τυχαίο ότι έρευνες αποδεικνύουν πως η πλειονότητα των οδηγών εξακολουθεί να προτιμά τους παραδοσιακούς διακόπτες. Σε ορισμένες περιπτώσεις έως και το 60% δηλώνει ότι θα δίσταζε να αγοράσει αυτοκίνητο χωρίς φυσικά χειριστήρια, ενώ περίπου οι μισοί οδηγοί θεωρούν ότι τα σύγχρονα αυτοκίνητα έχουν γίνει τόσο «ψηφιακά» που επηρεάζουν την ασφάλεια.
Το θέμα έχει πλέον ξεφύγει από το επίπεδο των προσωπικών προτιμήσεων και περνά στη σφαίρα της ασφάλειας. Από φέτος οι νέες προδιαγραφές του Euro NCAP θα δίνουν σαφές πλεονέκτημα στα αυτοκίνητα που διαθέτουν φυσικούς διακόπτες για βασικές λειτουργίες όπως τα φλας, οι υαλοκαθαριστήρες, η ένταση του ηχοσυστήματος ή ο κλιματισμός. Η λογική αυτή της προσέγγισης είναι απλή καθώς όσο λιγότερο χρειάζεται να απομακρύνει ο οδηγός το βλέμμα του από τον δρόμο τόσο πιο ασφαλής είναι η μετακίνησή του.
Αυτό έχει ήδη οδηγήσει σε μια στροφή της αυτοκινητοβιομηχανίας, με τους πιο πολλούς κατασκευαστές να έχουν αναγνωρίσει πως η πλήρης μετάβαση στις οθόνες ήταν ίσως υπερβολική και να σχεδιάζουν την επιστροφή των φυσικών χειριστηρίων. Η τάση αυτή ενισχύεται και από τις πρόσφατες αλλαγές στις προδιαγραφές των αυτοκινήτων που πωλούνται στη μεγαλύτερη αγορά του κόσμου, την Κίνα, και που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση.
Αυτό δεν σημαίνει, βέβαια, ότι οι οθόνες θα εξαφανιστούν. Αντίθετα, φαίνεται πως οδηγούμαστε σε μια πιο ισορροπημένη προσέγγιση.
Οι οθόνες είναι ιδανικές για πλοήγηση, infotainment και ρυθμίσεις που δεν χρησιμοποιούνται συχνά. Αντίθετα, οι βασικές λειτουργίες που προαναφέραμε συν τη ρύθμιση των καθρεφτών επιστρέφουν σταδιακά στα φυσικά χειριστήρια.
Με άλλα λόγια, το μέλλον δεν είναι ούτε πλήρως ψηφιακό ούτε αναλογικό. Είναι υβριδικό και έτσι, μετά από μια δεκαετία στροφής προς τις οθόνες, η αυτοκινητοβιομηχανία φαίνεται να επιστρέφει σε μια βασική αρχή που ποτέ δεν έπρεπε να ξεχάσει. Ότι το αυτοκίνητο δεν είναι gadget αλλά μέσα μετακίνησης και πως η οδήγηση απαιτεί, πάνω απ’ όλα, προσοχή.
