Περίπου 482 χλμ κάτω από τον Ειρηνικό Ωκεανό βρίσκεται ένα υποθαλάσσιο ηφαίστειο, το οποίο αναμένεται να εκραγεί το 2025. Ο λόγος για το Axial Seamount, το οποίο οι επιστήμονες παρακολουθούν προσεκτικά από το 1997.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύεται στο περιοδικό Nature, τα δεδομένα δείχνουν ότι το ηφαίστειο διογκώνεται, με μεταβαλλόμενους ρυθμούς που υποδηλώνουν μια επερχόμενη έκρηξη.
Η δραστηριότητά του τράβηξε την προσοχή των εμπειρογνωμόνων επειδή παρουσιάζει ένα μοτίβο έκρηξης αφού φτάσει σε ένα συγκεκριμένο επίπεδο διόγκωσης.
Σημειώνεται ότι το Axial Seamount υψώνεται από την κορυφογραμμή Juan de Fuca, μια υποθαλάσσια οροσειρά στον βορειοανατολικό Ειρηνικό.
Σε αυτή την κορυφογραμμή, ο φλοιός της Γης διαχωρίζεται λόγω της κίνησης των τεκτονικών πλακών, επιτρέποντας σε λιωμένα πετρώματα να ανέβουν και να διαμορφώσουν νέο φλοιό.
Σεισμικές δονήσεις του Axial Seamount
University of Washington
Τι αναφέρουν οι ειδικοί
Οι παρατηρητές σημείωσαν ότι η διόγκωση του ηφαιστείου επιβραδύνθηκε από το 2015 έως το 2023 και στη συνέχεια επιταχύνθηκε ξανά στα τέλη του 2023.
Μέχρι τα μέσα του 2024, ο ρυθμός αυτός έφτασε τις 25,4 εκατοστά ανά έτος, ενώ οι καθημερινοί σεισμοί εκτοξεύτηκαν σε εκατοντάδες.
Ο Mark Zumberge, γεωφυσικός στο Ινστιτούτο Ωκεανογραφίας Scripps, το περιέγραψε ως εξής:
«Είναι το πιο καλά εξοπλισμένο υποθαλάσσιο ηφαίστειο στον πλανήτη».
Αυτός και άλλοι χρησιμοποιούν αισθητήρες πίεσης και ανάλυση με βάση την τεχνητή νοημοσύνη για να μετρήσουν τις μετατοπίσεις στα πρότυπα των σεισμών. Ο William Chadwick του Πολιτειακού Πανεπιστημίου του Όρεγκον αναφέρθηκε κάποτε σε μια πρόβλεψη έκρηξης του 2015 ως την «καλύτερη επιτυχία τους στην πρόβλεψη».
Ηφαιστειακά και σεισμικά γεγονότα είναι διάσπαρτα σε αυτή την περιοχή, συμπεριλαμβανομένων εκείνων στο Axial.
Οι επαναλαμβανόμενες εκρήξεις στο συγκεκριμένο ηφαίστειο έχουν δώσει στους ερευνητές ένα παράθυρο μελέτης των ηφαιστειακών διεργασιών σε πραγματικό χρόνο.
Πώς βοηθούν οι συχνές εκρήξεις του
Λόγω των συχνών του εκρήξεων, το Axial Seamount, παρέχει ευκαιρίες για τη βελτίωση των προβλέψεων των εκρήξεων.
Η διόγκωσή του έχει φθάσει σε επίπεδα που αντιστοιχούν σε εκείνα που έχουν παρατηρηθεί πριν από προηγούμενες εκρήξεις, προκαλώντας συζητήσεις για το επόμενο γεγονός που ενδεχομένως θα έρθει μέχρι το τέλος του 2025.
Δεδομένου ότι αυτές οι εκρήξεις ήταν παρόμοιες κάθε φορά, οι επιστήμονες μαθαίνουν ποια σημάδια υποδεικνύουν την κίνηση του μάγματος και τι μπορεί να σημαίνουν αυτά τα σήματα για τη μελλοντική δραστηριότητα.
Οι υδροθερμικές πηγές παίζουν ρόλο στη διαμόρφωση των τοπικών θαλάσσιων οικοσυστημάτων.
Οι ροές λάβας και οι εκρήξεις θερμαινόμενου υγρού τροφοδοτούν εξειδικευμένη ζωή, όπως τα σωληνοειδή σκουλήκια και τα μύδια, που ευδοκιμούν σε σκοτεινά περιβάλλοντα υψηλής πίεσης.
Αυτό το μικρό σημείο ζωής σε βαθιά θάλασσα είναι μια υπενθύμιση του πώς η ηφαιστειακή δραστηριότητα μπορεί να ωθήσει βιολογικές κοινότητες σε απροσδόκητα μέρη.
Ο χάρτης δείχνει την τοποθεσία του Axial Seamount
University of Washington
Εργαλεία παρακολούθησης εκρήξεων
Η τεχνολογική πρόοδος βοηθά την παρακολούθηση, τόσο των ρηχών, όσο και των βαθιών τμημάτων του φλοιού της Γης. Υπάρχουν πλέον υποθαλάσσια καλώδια που συνδέουν αισθητήρες, προσφέροντας σχεδόν άμεση επίγνωση των σεισμών και των εδαφικών μετατοπίσεων.
Συνδυάζοντας τις υποδομές αυτές με αλγορίθμους τεχνητής νοημοσύνης, οι ερευνητικές ομάδες εντοπίζουν λεπτές μετατοπίσεις που μπορεί να είχαν περάσει απαρατήρητες σε παλαιότερα σύνολα δεδομένων.
Η αναμονή της επόμενης έκρηξης του Axial έχει κινητοποιήσει τους ειδικούς που μελετούν την ηφαιστειακή πρόβλεψη. Η δομή της ασπίδας του Axial, η παρακολούθηση σε πραγματικό χρόνο και η θέση του σε μια μεσο-ωκεάνια ράχη αποτελούν ένα μοναδικό σενάριο όπου όλα ταιριάζουν για πρακτική έρευνα.
Συνολικά, πολλοί ειδικοί βλέπουν αυτή την τοποθεσία ως ένα βασικό πεδίο δοκιμών για τη μάθηση σχετικά με τις υποθαλάσσιες εκρήξεις.
Οι εκρήξεις στον Axial επιτρέπουν στους ερευνητές να συλλέγουν άμεσα, λεπτομερή δεδομένα που βελτιώνουν τις μελλοντικές προειδοποιήσεις και καθοδηγούν τον σχεδιασμό για δυνητικά επικίνδυνα υποθαλάσσια ηφαίστεια αλλού.
