Σε μια κομβική εβδομάδα για το μέλλον της ασφάλειάς της μπαίνει η Ευρώπη, μετά από τη Σύνοδο Κορυφής στο Λονδίνο την Κυριακή (3/3) που έδωσε πολλές υποσχέσεις αλλά λίγες συγκεκριμένες απαντήσεις. Οι αμυντικές δαπάνες των ευρωπαϊκών χωρών αναμένεται να βρεθούν στο επίκεντρο της Συνόδου Κορυφής που θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη (6/3) στις Βρυξέλλες.
«Υπάρχει μια ανανεωμένη αίσθηση του επείγοντος» για τη διασφάλιση της συλλογικής ασφάλειας της ηπείρου μετά την δημόσια ρήξη του Βολοντίμιρ Ζελένσκι με τον Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο την Παρασκευή, όπως εξηγεί Ευρωπαίος διπλωμάτης στο Politico.
Το μήνυμα που έστειλε από το Λονδίνο, ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου Κιρ Στάρμερ ήταν σαφές: Η Ευρώπη πλέον «πρέπει να κάνει σηκώσει το βάρος» όσον αφορά την προστασία της Ουκρανίας από τη Ρωσία.
Προς αυτή την κατεύθυνση κινήθηκε με την συμφωνία κατάρτισης ενός ειρηνευτικού σχεδίου από κοινού με τη Γαλλία και την Ουκρανία, το οποίο εν συνεχεία να παρουσιάσουν στον Τραμπ.
Το μελλοντικό σχέδιο περιλαμβάνει μια ειρηνευτική δύναμη υπό την ηγεσία του Ηνωμένου Βασιλείου, την οποία ο Στάρμερ ονόμασε «συνασπισμό των πρόθυμων» και αποτελεί στην πραγματικότητα μιας ομάδας χωρών, η οποία υπό την ηγεσία των ΗΠΑ που είχαν συμφωνήσει στην επιχείρηση στο Ιράκ το 2003.
«Ο αριθμός» των χωρών που συμφώνησαν να εργαστούν πάνω στο σχέδιο κατάπαυσης του πυρός έγινε πίσω από κλειστές πόρτες, όπως είπε ο ίδιος ο Στάρμερ, προσθέτοντας ότι χρειάζεται την υποστήριξη των ΗΠΑ για να καρποφορήσει.
Δήλωσε πάντως ότι οι ΗΠΑ εξακολουθούν να είναι «ένας αξιόπιστος σύμμαχος» και ότι «συμφωνούμε με τον πρόεδρο για την επείγουσα ανάγκη για μια διαρκή ειρήνη. Τώρα πρέπει να τα καταφέρουμε μαζί».
Όλα τα βλέμματα στη συνάντηση των ηγετών της ΕΕ την Πέμπτη
Ωστόσο, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εκτιμούν πως ο αυξημένος ρόλος στη μελλοντική ασφάλεια της Ουκρανίας σημαίνει μεγαλύτερη στρατιωτική ικανότητα. Αυτή η συζήτηση θα βρεθεί και στο επίκεντρο της συνάντησης των 27 Ευρωπαίων ηγετών την Πέμπτη.
Υπό το βάρος αυτό, μιλώντας στη γαλλική εφημερίδα Le Figaro μετά τη σύνοδο κορυφής του Λονδίνου, ο Μακρόν απαίτησε από τις χώρες του ΝΑΤΟ να επενδύσουν περισσότερα στους στρατούς τους.
«Τα τελευταία τρία χρόνια, οι Ρώσοι ξοδεύουν το 10% του ΑΕΠ τους για την άμυνα», είπε. «Πρέπει να φτάσουμε στο 3 έως 3,5% του ΑΕΠ».
Ο τρέχων στόχος δαπανών του ΝΑΤΟ είναι το ετήσιο 2% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος, αλλά πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν το επιτυγχάνουν. Η Γαλλία απλώς φτάνει στο 2,1%.
«Πρέπει να δώσουμε εντολή στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να χρησιμοποιήσει καινοτόμα χρηματοδότηση» είπε. «Αυτό σημαίνει είτε τον κοινό δανεισμό, είτε τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας. Σε πρώτη φάση χρειαζόμαστε 200 δισ. ευρώ για να μπορέσουμε να επενδύσουμε».
Καθώς αποχωρούσε από τη σύνοδο κορυφής, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι τώρα είναι η στιγμή να «εξοπλίσουμε επειγόντως την Ευρώπη».
Μια κρίσιμη στιγμή
Όλα δείχνουν ότι η Σύνοδος της Πέμπτης είναι μια κρίσιμη στιγμή. Μια ιστορική ανακοίνωση για τους αμυντικούς προϋπολογισμούς ήταν δυνατή, είπε ο Ευρωπαίος διπλωμάτης, μιλώντας στο Politico υπό τον όρο της ανωνυμίας.
Αλλά αυτό δεν θα είναι εύκολο δεδομένου ότι ορισμένοι ηγέτες, όπως ο Ούγγρος πρόεδρος Βίκτορ Όρμπαν, αντιστέκονται στην προοπτική αυτή.
Ο αρχηγός του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, ο οποίος συμμετείχε επίσης στη σύνοδο κορυφής του Λονδίνου, δήλωσε ότι ορισμένες χώρες έχουν ήδη δεσμευτεί να «αυξήσουν» τις αμυντικές δαπάνες – αλλά και πάλι, οι λεπτομέρειες είναι άγνωστες.
