Όταν ο Πούτιν ταξίδεψε στην Αλάσκα για τη σύνοδο κορυφής στο Άνκορατζ τον Αύγουστο, οι ΗΠΑ χορήγησαν ειδική άδεια για το προεδρικό αεροπλάνο – ένα τροποποιημένο αεροσκάφος Ilyushin Il-96 με την ονομασία «Ιπτάμενο Κρεμλίνο», το οποίο διαθέτει τέσσερις κινητήρες και είναι γεμάτο αμυντικά συστήματα.
Το ρωσικό προεδρικό αεροσκάφος Ilyushin IL-96 που μεταφέρει τον Βλαντιμίρ Πούτιν.
Mikhail Metzel, Sputnik, Kremlin Pool Photo via AP
Τα ρωσικά αεροσκάφη απαγορεύονται από τον εναέριο χώρο των ΗΠΑ, αλλά και από τον εναέριο χώρο της ΕΕ. Έτσι, αν ο Πούτιν πετάξει στη Βουδαπέστη, θα χρειαστεί ειδική άδεια, εάν επιλεχθεί διαδρομή πάνω από ένα κράτος μέλος της ΕΕ.
Είναι απολύτως εφικτό, αλλά η Ουγγαρία δεν είναι ο ευκολότερος προορισμός για έναν Ρώσο πρόεδρο που σπάνια πατάει το πόδι του στο εξωτερικό και δεν έχει ταξιδέψει στην ΕΕ εδώ και χρόνια.
«Προς το παρόν, φυσικά, δεν είναι σαφές», λέει ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ. «Αυτό που έχουμε είναι η προθυμία των προέδρων να πραγματοποιήσουν μια τέτοια συνάντηση».
Λίγες μέρες αφότου ο Πούτιν διέταξε την πλήρη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022, η ΕΕ πάγωσε τα περιουσιακά στοιχεία τόσο του ηγέτη της όσο και του υπουργού Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ.
Επιβλήθηκε επίσης γενική απαγόρευση σε όλα τα ρωσικά αεροσκάφη που πετούν μέσω του εναέριου χώρου και των 27 χωρών της ΕΕ. Η Ουγγαρία και πολλοί από τους γείτονές της είναι επίσης κράτη μέλη του ΝΑΤΟ.
Ο Πούτιν έχει επίσης κατηγορηθεί από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ) για εγκλήματα πολέμου, για παράνομη απέλαση και μεταφορά Ουκρανών παιδιών στη Ρωσία.
Υπάρχουν λοιπόν επιπλοκές, αν και η Ουγγαρία πιστεύει ότι όλες μπορούν να διευθετηθούν. Η Ουγγαρία βρίσκεται ούτως ή άλλως στη διαδικασία αποχώρησης από το ΔΠΔ.
Ο Πούτιν και ο Βίκτορ Όρμπαν της Ουγγαρίας, πιθανώς ο στενότερος σύμμαχός του στην ΕΕ, έχουν ήδη συζητήσει τηλεφωνικά την προγραμματισμένη σύνοδο κορυφής, και ο Ούγγρος υπουργός Εξωτερικών Πέτερ Σιγιάρτο δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι «φυσικά θα διασφαλίσουμε ότι θα μπορέσει να εισέλθει στην Ουγγαρία, να πραγματοποιήσει επιτυχημένες συνομιλίες εδώ και στη συνέχεια να επιστρέψει στην πατρίδα του».
Η ΕΕ είναι απίθανο να δημιουργήσει εμπόδια: Η Κομισιόν δήλωσε ότι οποιαδήποτε συνάντηση που προωθεί «μια δίκαιη και διαρκή ειρήνη για την Ουκρανία» είναι ευπρόσδεκτη και υποστηρίζει τις προσπάθειες του Προέδρου Τραμπ προς αυτή την κατεύθυνση.
Ένας από τους κύριους παράγοντες για τις τελευταίες προτεινόμενες κυρώσεις κατά της Ρωσίας – το 19ο πακέτο μέχρι στιγμής – είναι να φέρει τους Ρώσους στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, αναφέρει. Και επισημαίνει ότι δεν υπάρχει ταξιδιωτική απαγόρευση στον Πούτιν, μόνο δέσμευση περιουσιακών στοιχείων.
Οι εναλλακτικές διαδρομές
Το μεγαλύτερο σημείο τριβής είναι ο τρόπος με τον οποίο ο ηγέτης της Ρωσίας θα πετάξει από τη Μόσχα στη Βουδαπέστη. Σαφώς δεν θα αγοράσει εισιτήριο της Air Serbia για το Βελιγράδι και θα πάρει το τρένο για την Ουγγαρία, η οποία μπορεί να είναι η πιο άμεση διαδρομή.
Θα θέλει το αεροπλάνο Il-96 του να εγγυάται την ασφάλειά του, αλλά αυτό πιθανότατα θα σημαίνει χρήση του εναέριου χώρου ενός κράτους μέλους της ΕΕ και του ΝΑΤΟ και λήψη άδειας για να παραβιάσει την απαγόρευση της ΕΕ για τα ρωσικά αεροπλάνα.
Η εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ανίτα Χίπερ, δήλωσε την Παρασκευή ότι «όσον αφορά την κατεύθυνση του ταξιδιού, τα κράτη μέλη μπορούν να δώσουν παρεκκλίσεις, αλλά πρέπει να δοθούν από τα κράτη μέλη ξεχωριστά».
Το ΝΑΤΟ έχει επίσης παραπέμψει το ζήτημα στις αντίστοιχες εθνικές αρχές και, καθώς εμπλέκεται ο Τραμπ, ενδέχεται να συναινέσουν.
Ακόμα και με εξαίρεση, μια ματιά στον χάρτη δείχνει ότι ο Πούτιν μπορεί να χρειαστεί να ακολουθήσει μια κυκλική διαδρομή. Η Ουκρανία είναι εκτός συζήτησης, και πιθανώς και η Πολωνία λόγω των παγωμένων σχέσεων της Βαρσοβίας με τη Μόσχα.
Ίσως η πιο άμεση διαδρομή περνάει από την ανατολική ακτή της Μαύρης Θάλασσας και την Τουρκία, μέσω Βουλγαρίας και είτε της Σερβίας είτε της Ρουμανίας στην Ουγγαρία.
Το ρωσικό προεδρικό αεροσκάφος με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν φτάνει στο Διεθνές Αεροδρόμιο Xiamen Gaoqi στην επαρχία Φουτσιάν της Κίνας.
Wu Hong/Pool Photo via AP
Ο πρόεδρος της Σερβίας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς, γνωρίζει καλά τον Πούτιν και η Air Serbia έχει απευθείας πτήσεις προς τη Μόσχα πάνω από τον εναέριο χώρο της ΕΕ. Η Σερβία είναι υποψήφια για ένταξη στην ΕΕ, αλλά δεν είναι μέλος.
Είναι οι χώρες της ΕΕ, η Βουλγαρία ή ίσως η Ρουμανία, που θα πρέπει να δώσουν τη συγκατάθεσή τους και θα πρέπει να συνοδεύσουν το αεροπλάνο του Πούτιν μέσα από τον εναέριο χώρο τους.
Στη Ρουμανία πρόκειται να χτιστεί η μεγαλύτερη βάση του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη, και η Βουλγαρία κατασκευάζει επίσης μια βάση του ΝΑΤΟ στο πλαίσιο των προσπαθειών για την ενίσχυση της αμυντικής πλευράς της συμμαχίας.
Ένας εκπρόσωπος στο Βουκουρέστι δήλωσε στο BBC ότι τα ζητήματα αποτελούν μόνο θέματα εικασιών προς το παρόν και ότι «η Ρουμανία δεν έχει λάβει αίτημα για υπέρπτηση από τη Ρωσική Ομοσπονδία μέχρι σήμερα».
Αν ο Πούτιν θέλει να το παίξει με ακόμα μεγαλύτερη ασφάλεια, θα μπορούσε να πετάξει μέσω Τουρκίας, γύρω από τη νότια ακτή της Ελλάδας και στη συνέχεια να περάσει από τον εναέριο χώρο του Μαυροβουνίου πριν περάσει πάνω από τη Σερβία. Αλλά είναι μια πολύ μεγαλύτερη διαδρομή.
Η Βουδαπέστη δεν είναι λοιπόν και ο ευκολότερος τόπος συνάντησης, ακόμα κι αν λειτουργεί πολύ καλά για τον Βίκτορ Όρμπαν, ο οποίος έχει από καιρό καλές σχέσεις τόσο με τον Πούτιν όσο και με τον Ντόναλντ Τραμπ.
Λίγες ώρες αφότου η Βουδαπέστη ορίστηκε ως τόπος συνάντησης, ο Όρμπαν τηλεφώνησε στον Πούτιν και δήλωσε στη σελίδα του στο Facebook: «Οι προετοιμασίες βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη!»
