Με λαμπρότητα τιμήθηκε στο Γενικό Προξενείο της Ελλάδας στην Κωνσταντινούπολη η Εθνική Επέτειος της 28ης Οκτωβρίου 1940, παρουσία του συνόλου των στελεχών του γενικού προξενείου, με επικεφαλής τον πρέσβη, Κωνσταντίνο Κούτρα, γενικό πρόξενο, ομογενών Κωνσταντινουπολιτών καθώς και Ελλήνων πολιτών που ζουν και εργάζονται στην Κωνσταντινούπολη, οι οποίοι προσήλθαν για να αποδώσουν φόρο τιμής στους ήρωες του έπους του ’40.
Οι εκδηλώσεις κορυφώθηκαν στον αίθριο χώρο του Γενικού Προξενείου με την τέλεση επίσημης δοξολογίας και κατάθεση στεφάνου στο μαρμάρινο μνημείο των πεσόντων κατά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο Κωνσταντινουπολιτών. Της δοξολογίας προεξήρχε ως εκπρόσωπος του Οικουμενικού Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου, ο μέγας πρωτοσύγκελος του Οικουμενικού Πατριαρχείου, Αρχιμανδρίτης κ. Γρηγόριος.
Προσφωνώντας τους πολυπληθείς συμμετέχοντες στην εκδήλωση, ο πρέσβης Κωνσταντίνος Κούτρας απηύθυνε μήνυμα ενότητας, εθνικής υπερηφάνειας και ιστορικής μνήμης, τονίζοντας ότι το «ΟΧΙ» του 1940 εξακολουθεί να αποτελεί ορόσημο ελευθερίας και παράδειγμα ηρωισμού και αντίστασης απέναντι σε κάθε μορφή βίας και ολοκληρωτισμού, επισημαίνοντας, μεταξύ άλλων, ότι: «ο ελληνικός λαός, έχοντας συναίσθηση της ιστορικής του συνέχειας και του βάρους της ένδοξης ιστορίας που κουβαλάει στους ώμους του, είναι έτοιμος να βροντοφωνάξει ξανά το “ΟΧΙ” ως αυτονόητη απάντηση έναντι οιουδήποτε ανιστόρητου αναθεωρητισμού, έναντι οιασδήποτε προσπάθειας αμφισβήτησης της εθνικής κυριαρχίας και των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων, όπως αυτά προβλέπονται από το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας», δηλώνοντας, ταυτόχρονα, πεπεισμένος ότι η γνώση του παρελθόντος μας και η συνείδηση της Ιστορίας μάς διδάσκουν και τον τρόπο για να διαμορφώσουμε το μέλλον της χώρας μας.
Στο πλαίσιο της εκδήλωσης, έγινε τιμητική αναφορά στη μνήμη των Κωνσταντινουπολιτών που έπεσαν κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, με μνεία στη βύθιση του πλοίου «Ευαγγελίστρια», ένα γεγονός που σηματοδοτεί μια ξεχωριστή σελίδα στην ιστορία της Πόλης και συνδέεται με τη συλλογική μνήμη των Κωνσταντινουπολιτών.
Οι Κωνσταντινουπολίτες εθελοντές επέστρεφαν από το μέτωπο στην Πόλη με ένα μεγάλο καΐκι, το «Ευαγγελίστρια». Απέπλευσαν στις 4 Ιουλίου 1941 από τον Πειραιά. Το πετρελαιοκίνητο χιώτικο σκαρί δεν έφτασε ποτέ στον προορισμό του. Βυθίστηκε αύτανδρο και οι 78 εθελοντές, μαζί με το πενταμελές πλήρωμά του από το βρετανικό υποβρύχιο «Torbay» λίγο έξω απο το ακρωτήρι Καφηρέας. Ο ερευνητής – ιστορικός Νίκος Μιχαηλίδης, Κωνσταντινουπολίτης κι αυτός, ανέδειξε την ιστορία των εκατοντάδων Κωνσταντινουπολιτών εθελοντών του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου σε δύο βιβλία που έχει συγγράψει. Όπως αναφέρει ο συγγραφέας, ο Άγγλος κυβερνήτης του υποβρυχίου όχι μόνο δεν κατηγορήθηκε, αλλά βραβεύτηκε με το ανώτερο μετάλλιο, το «Victoria Cross» και του αποδόθηκε ο τίτλος του «Sir».
Ιδιαίτερη στιγμή αποτέλεσε η παρουσίαση μοντέλου πιστού αντιγράφου του πλοίου, προσφορά του άρχοντα χαρτουλάριου του Οικουμενικού Πατριαρχείου, Νίκου Μιχαηλίδη, ο οποίος φιλοτέχνησε το έργο με ευαισθησία και σεβασμό προς την ιστορική μνήμη, προσφέροντάς το στο Γενικό Προξενείο της Ελλάδας στην Κωνσταντινούπολη. Το αντίγραφο του πλοίου θα κοσμεί εφεξής τον χώρο του Γενικού Προξενείου ως σύμβολο ιστορικής συνέχειας, αέναης τιμής και διηνεκούς μνήμης.
Ο πρέσβης κ. Κούτρας, εκφράζοντας τα αισθήματα όλων των παρισταμένων, ευχαρίστησε θερμά τον κ. Μιχαηλίδη για την ανιδιοτελή προσφορά του, τονίζοντας: «Η δωρεά σας αποτελεί γέφυρα ανάμεσα στο παρελθόν, το παρόν και το μέλλον. Είναι πράξη που ενώνει τη μνήμη με τη συνέχεια, την έρευνα με το συναίσθημα».
Αντιφωνώντας, ο κ. Μιχαηλίδης αναφέρθηκε στην ιστορική έρευνα που πραγματοποίησε προϊόν της οποίας είναι το βιβλίο του «Στο δρόμο προς την Αλήθεια», που περιγράφει τα δραματικά γεγονότα της βύθισης του πλοίου «Ευαγγελίστρια» ενώ ευχαρίστησε με τη σειρά του τον γενικό πρόξενο για τη στήριξη του στην ανάδειξη της ιστορικής μνήμης. «Η Ευαγγελίστρια δεν είναι απλώς ένα πλοίο, είναι ένα κομμάτι ψυχής των Κωνσταντινουπολιτών» είπε χαρακτηριστικά.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την κατάθεση στεφάνου στο Μαρμάρινο Μνημείο των πεσόντων Κωνσταντινουπολιτών και με την ανάκρουση του Εθνικού Ύμνου.
